Cảnh sắc có vẻ ảm đạm và như đặc lại sau cơn mưa giữa những ngày nắng gắt. Cây cỏ không vì thế mà xanh tươi hơn, và lũ chim cũng chẳng hát ca hạnh phúc. Trong làn cảm xúc như bây giờ, nếu dùng cô đơn như một thứ “vật chất” để hình dung thì nó cần được trang điểm thêm nữa. Với suy nghĩ của một kẻ lười biếng, thật khó có thể huy động 60% khả năng cơ bắp để đốt cháy lượng ca-lo cần thiết cho quá trình vận động kéo dài, vừa đủ để lôi bản thân ra khỏi vòng tay êm ái của nữ hoàng mơ mộng.
“Ừ, ai mà chẳng mơ mộng.” Hành động của chúng ta đều mang đa phần hơi thở thô thiển của giấc mơ.
“Tôi thấy cái này hợp với cảm giác khác giấc mơ đã kể lại cho tôi.” Thế là, quyết định đã được đưa ra và lập luận logic thật ra không gì khác hơn là một cách thức điều chỉnh các lựa chọn của cảm xúc. Như một cuốn phim khó xác định âm thanh nhưng vẫn mang đầy đủ sự giao tiếp. Mơ được xem như một lối tư duy kì lạ thuộc sở hữu riêng tư của bản thân nhưng không bao giờ được kiểm soát.
Chúng ta đều biết rằng kể từ hơn trăm năm trước, khi Sigmund Freud đưa ra lý thuyết về thuyết Phân tâm học, nó đã làm thay đổi tư duy nhận thức của chúng ta nhiều như thế nào. Lý thuyết của Freud mang tầm ảnh hưởng bao trùm lên hầu hết mọi khía cạnh đời sống của con người, dù rằng ta có chấp nhận chúng hay không. Mọi hành vi cố ý hay vô ý của chúng ta, dưới con mắt của nhà Tâm lý gia cõi vô thức ấy, đều mang những ý nghĩa rõ ràng. Một trong những hành vi vô thức phô bày rõ bản chất của con người nhất, chính là giấc mơ.
Lần đầu tiên trong lịch sử nhân loại, giấc mơ, một sản phẩm trí não không mang lại chút ý nghĩa thực tiễn cũng như giá trị kể cả vật chất lẫn tâm hồn nào, lại được Freud phô bày trần trụi ra ngoài ánh mặt trời, dưới cặp mắt người đời đến mức như vậy. Ở đó, giấc mơ thể hiện niềm khát dục bị dồn nén của bản thân. Tuy đã bị cơ chế kiểm duyệt thay đổi ít nhiều hoặc cắt xén bớt những ham muốn quá mức cực đoan của vô thức, để khi chuyển giao đến cái tôi (ego), nó không bị đào thải. Cái tôi là phần chính giữa, làm nhiệm vụ trung hòa sự ham muốn vô hạn của bản năng và những tiêu chuẩn nhân cách mà xã hội ngoài kia đòi hỏi. Một khi sự đòi hỏi của bản năng quá lớn, át đi những định kiến mà xã hội cho phép, lúc này người sỡ hữu cái tôi mềm yếu ấy sẽ bị xã hội khinh rẻ và loại bỏ.
Nhưng, giữa mơ trong vô thức của giấc mơ và mơ mộng trong ý thức của chúng ta lại là hai khía cạnh khác nhau. Khác với giấc mơ, ta có thể mơ mộng bất cứ lúc nào ta muốn, bất cứ cái gì ta muốn.
Những người “thành đạt” thường nhắc nhở chúng ta cảnh giác với sự mơ mộng: “Nó không tốt đâu, 9/10 sự mơ mộng mang lại cho ta một điều gì đó gây hại chính mình.”
Họ la rầy về tính trừu tượng đến mức phi hiện thực của nó. Họ muốn những người quanh họ thôi nghĩ về nó, đề chỉ còn lại lời nó của họ vọng lên trong đầu chúng ta: “Hãy thôi mơ mộng đi, làm việc cật lực và kiếm thật nhiều tiền. Khoảnh khắc các bạn đoạt giải quán quân từ sự cố gắng, thành công sẽ là cánh cửa an ninh mà bạn hoàn toàn sở hữu mật khẩu.”
Những ngôn từ hoa mỹ theo chủ nghĩa tự thân ấy đang dẫn chúng ta về đâu? Không phải lại là cảm giác chán chường về sự hoàn hảo đã có quá nhiều xung quanh hay sao? Không phải là lòng kiêu ngạo khi “nhạy bén” nhận ra một chút chiến thắng từ kẻ khác hay sao?
Để tránh lạm phát, người ta hạn chế sự gia tăng số lượng tiền hoặc cung tiền tổng thể trong xã hội. Như vậy, sẽ rất khó sinh ra đồng thứ 101 nếu như tất cả 100 đồng chia đều cho 100 người. Và đây là thời điểm cho quý ngài “thành công” lên tiếng. Trong mười tay đang chuẩn bị tinh thần để được chia phần, sẽ có ít nhất là chín người mang cùng một suy nghĩ. Là gì thì bạn biết rồi đấy.
Vậy tình huống sẽ diễn biến ra sao nếu chỉ có 5% số người ấy, lại đang nắm giữ 90% tổng giá trị vật chất? Nhận ra được điều này, người ta liền cho rằng, cứ kiếm được nhiều tiền thì cũng đồng nghĩa với sự thành công.
Có lẽ, mọi thứ bắt đầu từ khi khái niệm kinh tế thị trường được đưa ra áp dụng. Những nhà lãnh đạo sáng suốt ấy đã quá đỗi vui mừng khi kinh tế thị trường đã thay đổi bộ mặt nhân loại nhiều như thế nào. Trong vòng chưa đầy 50 năm, nền công nghiệp sản xuất hàng hóa đã đưa nhân loại tiến hẳn một bước dài, qua đó khẳng định vị thế bá chủ triệt trên toàn cõi địa cầu. Khoa học và kỹ thuật phát triển chóng mặt, chất lượng cuộc sống tăng mạnh, qua đó đảm bảo cho những cá thể đang tồn tại bên trong xã hội hoàn toàn tự do vùng vẫy cho đến hết hạn sử dụng của cơ thể.
Và bên cạnh đó, những giá trị nhân văn cốt lõi của con người được đúc kết qua mấy ngàn năm lịch sử cũng theo đó bị xói mòn chỉ còn trơ ra bộ khung xấu xí. Cũng chưa đầy 50 năm đó, con người ta càng ngày càng ích kỷ, lọc lõi và tầm thường hơn. Họ coi trọng sĩ diện hơn danh dự. Họ quan trọng bộ da bên ngoài hơn tinh thần cốt lõi bên trong. Họ đề cao sự rủng rỉnh tiền bạc hơn sự rộng lượng của tâm hồn. Chúng ta đang sống trong một xã hội với đầy rẫy những điều mâu thuẫn sâu sắc, nhưng vẫn có thể tiếp tục tồn tại như thế.
Ở đó, tôi phải tự mình tìm kiếm những sự lạc quan giả tạo, những lời hay ý đẹp đã được đúc kết sẵn trong sách báo, những câu chuyện cười ngây ngô và những bài học bổ ích có sẵn.
Hầu hết mọi người đều đang học cách hoàn thiện bản thân. Tôi thì chẳng có lý do gì để bắt ép mình. Con người sinh ra vốn thuộc về tự nhiên, tôi nghĩ mình chỉ cần nhận thức đủ để sống trong nhận biết, thế mới là sống đúng con người.
Đối với tôi, sống trong nhận biết là sống tỏ tường tất cả sự bất toàn. Sống với quy luật nhị nguyên vũ trụ để bằng lòng chấp nhận quy luật tốt xấu song hành, có hạnh phúc đi đôi với tuyệt vọng, đau khổ là điều hiển nhiên, mọi thứ đến rồi đi…chẳng có gì phải sợ hãi. Con người với sự ích kỷ lại luôn phân chia, bác bỏ những điều không thỏa mãn bản ngã của họ. Họ tạo ra tinh thần phân liệt nhằm chia rẽ phân loại. Cái này tốt còn cái kia là xấu, yêu là tốt còn ghét là xấu, vui cười thân thiện hòa đồng là tốt còn than vãn kêu ca giận dữ là xấu. Từ lúc lọt lòng tôi đã được xã hội dạy không được chấp nhận những điều vượt ra khỏi chuẩn mực. Đức hạnh rao giảng bác bỏ cái xấu, cái giận dữ. Con người tuyệt hảo chỉ được vun đắp bằng cái tốt cái hoa mỹ diễm lệ, chỉ có kẻ cặn bã mới sống chấp nhận với tất cả mặt trái.
Chính tâm trí đã nói những điều này là ngu xuẩn, mày phải học cách cải thiện nó đi. Tâm trí nói thế vì tâm trí còn ngu xuẩn gấp trăm lần. Khi nó còn không đủ thông thái để nhận biết cái ngu xuẩn bất toàn cũng là tự nhiên. Tâm trí thông minh hiểu biết thì đã không chia bản thân mình thành hai rồi bày đặt học cách cải thiện, tỏ vẻ mình giỏi giang trí thức, nuôi ý chí khát khao thúc đẩy phát triển sự yếu kém bản thân, muốn làm cho cái đang hiện thể trở nên hoàn hảo hơn. Bởi vì nó hồ nghi chính bản thân mình. Ngay chính mình còn chẳng đủ tin tưởng để giao phó đức tin, lại muốn vái lạy van xin niềm tin từ những lời bịa đặt giả dối từ kẻ xa lạ khác.
Muốn sáng tạo ra một con người mới mà xã hội sùng bái sao? Không phải cái bất tài yếu kém là nguy hiểm, ý chí khát khao sự thắng thua trong những cuộc tranh đua mới là nguyên nhân đưa tôi đến vùng đất của nấm mồ. Đánh cược bản thân cho ván cờ này xem ra quá mạo hiểm, khi tôi chưa nhận biết sự ngu xuẩn yếu kém cũng là cái tự nhiên thuần túy của chính tôi, đã vội vã lên đường dấn thân vào cuộc chiến. Tôi chỉ đang cố đạp đổ một sự bất toàn này để cướp lấy một sự bất toàn ngu ngốc khác. Tôi trở nên giỏi giang hoàn thiện về dáng vẻ bộ tịch bên ngoài, kỹ năng ứng xử tôi có thừa, tôi thông minh lanh lợi, nhưng nhân cách tôi chỉ là một đống phân bốc mùi hôi thối.
Học cách cải thiện bản thân sao? Bản chất thực sự của hành động này chỉ là việc tôi và cái bóng của chính tôi đang không ngừng tìm cách vượt bỏ nhau. Kẻ nào tuyên bố muốn vượt bỏ cái bất toàn của bản thân, kẻ đó chẳng hiểu gì về cuộc sống, cái hoàn hảo không tì vết ấy không hiện hữu. Tôi cố gom nhặt lượm lặt từ thế giới bên ngoài, tự định giá phán đoán các giá trị, tôi chỉ là một kẻ đui mù đang cố nhìn vào ánh sáng, ngắm nhìn vào chân lý bằng đôi tai, giá trị của tôi thực chất chỉ là những lời ca tụng ngọt ngào từ thế giới bên ngoài.
Tôi hiểu rằng nếu tôi đủ khả năng để sống trong nhận biết, toàn bộ thể xác linh hồn tôi phải là một. Mặt trái mặt phải cũng chỉ là một mặt. Mọi thứ là tốt. Vui vẻ và giận dữ cần được chơi đùa cùng nhau. Đau khổ chán chường rồi cũng qua, hạnh phúc sẽ được đánh thức khi mặt trời thức giấc, có lập đàn cầu mưa suốt mấy mùa thì nước cũng phải cạn, nắng sẽ lại về trên những cành cây tán lá. Bất kì tính cách nào tôi đang sở hữu, mọi thứ cần được có. Tôi không có quyền phủ nhận, cái ngu xuẩn của tôi dù có nói lời khinh bỉ bao nhiêu thì vẫn đáng yêu đáng quý. Nói thế không có nghĩa là tôi để cho cái ngu xuẩn ngự trị và điều khiển chỉ huy tôi. Ý tôi là sống trong nhận biết cái ngu xuẩn, tìm cách thỏa hiệp và nô đùa cùng nó.
Một cái cây muốn vươn cao lên bầu trời thì rễ của nó phải bám sâu vào lòng đất. Một tòa nhà muốn bền vững hiên ngang trước mưa bão thì bộ móng của nó phải bền chặt dưới lòng đất. Nhưng lòng đất chẳng phải là nơi cư ngụ của bóng tối sao? Cái tốt chỉ là cái thể hiện trên bề mặt nổi được vun đắp bằng vô số cái xấu đang cố bám víu vào nhau giữ rễ. Nếu tôi không thể nhận biết được những cái xấu cái bất toàn của chính tôi, có học bao nhiêu cách cải thiện cũng chỉ là học vẹt, học cho bằng thiên hạ chứ cái sâu bên trong vẫn trống rỗng ngu đần.
Không có kho báu nào lại nằm vất vưởng trước mặt bạn. Kho báu lúc nào cũng được chôn kín tận những nơi sâu thẳm. Kho báu sống trong bóng tối và chỉ có người nào đủ nhận biết, đủ thông thái mới có khả năng đánh thức kho báu đã ngủ quên. Người hiểu biết thông thái không phải là người nỗ lực để thay đổi bất kể một sự bất toàn nào. Đó là người sống và chấp nhận tất cả sự bất toàn của mình, để đau khổ xảy ra, để cái ngu đần của mình được sống tự nhiên, vươn lên tự nhiên, phát triển tự nhiên như một cái cây. Không cần một cuộc cách mạng chuyển hóa. Học cách cải thiện bản thân sao? Bạn chỉ đang cố bắt ép can thiệp vào tự nhiên.
Có nhiều người chỉ trích tôi rằng tôi sẽ mãi không bao giờ trưởng thành. Tôi sẽ mãi vô minh. Tôi chỉ cười những lúc ấy vì tôi không thể nào hiểu nổi con người cần trưởng thành để được gì? Thông minh tài giỏi được ngợi ca sùng bái để làm gì? Có khoảnh khắc nào là không hoàn hảo. Kẻ ngu đần đích thực là kẻ đui điếc không nhận ra khoảnh khắc làm một thằng ngốc cũng tuyệt chẳng khác nào làm một kẻ vĩ đại. Đùa thôi, một đứa ngu xuẩn vung lời bậy bạ như tôi làm sao có thể trở thành vĩ đại. Tuy nhiên tôi cũng chẳng mặn mà gì với nó đâu. Tự xô đẩy mình vào tương lai, vào ham muốn, trở thành cái này, đạt được cái kia. Nó rồi sẽ lấy đi hết tất cả phút giây nghỉ ngơi, lấy đi hết sự sống.
Nếu vinh danh địa vị mà xã hội này đang theo đuổi thật sự mang lại cho con người sự tuyệt hảo hạnh phúc, vậy tại sao họ lại luôn phải căng thẳng sống trong rắc rối mệt mỏi đến thế? Nếu lấy đi sự bất tài kém cỏi của tôi một chút ít thì cũng đồng nghĩa lấy đi của tôi thêm một chút thời gian, lấy đi sự thoải mái, lấy đi tâm hồn dịu dàng thư thái tôi từng có. Nếu tôi được trở thành một người giỏi giang, thế nào tôi cũng chướng tai gai mắt với tất cả những khó khăn rắc rối đang chờ tôi giải quyết. Rồi cũng sẽ tự nguyền rủa chính mình tại sao cái gì cũng biết làm. Rồi cũng đến lúc tôi muốn tự thuyết phục mình rời khỏi con người thông minh tài giỏi đó để trở về làm một tên đần. Cuộc sống của một tên đần xem ra thật tao nhã.
Không một con chó nào muốn trở thành con mèo. Không một bông hoa cúc nào muốn trở thành hoa hồng. Chúng chỉ đơn giản tự nhiên với chính chúng. Thế thì tại sao con người lại muốn trở thành một thứ gì khác với chính họ. Khi tôi hiểu ra rằng tôi cần sống trong nhận biết, tôi hiểu rằng tôi phải thật tự nhiên. Điều gì thích thì làm, không thích thì dẹp. Tôi không có ý biến mình thành một nhà khổ hạnh tinh thần. Bởi không có cái gì sinh ra trong con người tôi mà không phải thuộc về tôi.
Yêu thương có rất nhiều tên gọi, bởi nó tuỳ thuộc vào mối quan hệ mà ta có với người khác, và với thế giới bên ngoài. Ta với con cái thì gọi là tình yêu cha mẹ. Ta với với cha mẹ thì gọi là tình con cái. Ta với anh em thì gọi là tình anh em. Ta với người có thể đồng cảm, thấu hiểu thì gọi là tình bạn. Ta với người xa lạ thì gọi là tình người. Và ta với người bạn đời, người tri kỷ thì gọi là tình duyên. Một mối quan hệ thì có mỗi cách thức yêu thương, một tên gọi yêu thương khác nhau. Nhưng không phải lúc nào yêu thương mà chúng ta dành cho nhau đều có giá trị với người đón nhận. Phải chăng có những lúc yêu thương là không cần thiết trong cuộc sống? Hoặc là có điều gì sai trong cách chúng ta thể hiện yêu thương, nên mới đưa tới những điều không mấy tích cực trong đời sống?
Hôm nay, tôi muốn cùng bạn, chúng ta cùng nhau tìm hiểu về một yêu thương, một yêu thương mà hầu hết chúng ta đều công nhận là quan trọng nhất trong tiến trình làm người của chúng ta. Đó là tình yêu cha mẹ dành cho con cái. Và tôi mong rằng, qua sự tìm hiểu này, qua sự cùng nhau chia sẻ đây mà chúng ta có thể có những gợi mở cho chính mình sau này khi trở thành những người cha, người mẹ trong tương lai.
Nếu bạn là một người cha, hoặc là một người mẹ khi được hỏi: các bạn có yêu thương con cái mình không? Có lẽ không ngần ngại để chúng ta trả lời “có.” Dường như tình yêu này ăn sâu trong tâm trí, tâm hồn, và là xương máu trong mỗi chúng ta đến nỗi chẳng cần phải dạy bảo, hay nhắc nhở, mỗi khi trở thành cha mẹ chúng ta ngay lập tức yêu thương con cái như chính việc hít thở một cách tự nhiên.
Nhưng tại sao có rất nhiều người trong chúng ta lại không thấy an bình, hạnh phúc và vui sướng trong sự bao bọc yêu thương này từ cha mẹ? Phải chăng quá trình lớn lên của con cái không cần đến tình yêu mà cha mẹ dành cho chúng? Hoặc là nếu con cái lớn lên cần nhiều yêu thương từ cha mẹ, vậy phải chăng cách thức mà cha mẹ dành cho con cái đã sai? Hai câu hỏi này rất quan trọng cho chính chúng ta, bởi khi tìm ra được câu trả lời cho mình, chúng ta có thể hoà giải với cha mẹ trong những hiểu lầm. Và hơn hết là qua sự tìm hiểu, qua việc trả lời đó mà chúng ta có thể học hỏi về cách mà mình nên trao tặng cho con cái trong tương lai.
Để có một gia đình hạnh phúc, theo bạn điều gì là cần thiết nhất? Có lẽ, nếu một người đang ở trong hoàn cảnh mà suốt ngày thấy gia đình mình bất ổn vì những thiếu thốn tài chính, có lẽ anh ta hay chị ta sẽ bảo rằng: tiền bạc là quan trọng nhất. Bởi anh hay chị ta nghĩ rằng: chỉ cần có tiền là mọi chuyện sẽ ổn thỏa, gia đình sẽ trở về êm ấm như ngày xưa.
Nhưng ở một trường hợp khác, mọi thứ về vật chất đều đầy đủ, dư giả nhưng tất cả mọi thành viên đều cảm thấy sự lạnh lẽo, cô đơn trong ngôi nhà tiện nghi. Khi đó anh hay chị ấy sẽ cho rằng: thời gian là quan trọng nhất. Bởi vì mọi người quá lo lắng làm giàu đến nổi không ai có thời gian để dành cho nhau. Vì thế mà dù được sống trong nhung lụa nhưng người ta cảm thấy lạc lõng, bơ vơ.
Chuyện như thế diễn ra hầu hết ở khắp nơi trên thế giới, và nó làm chúng ta đặt ra cho mình một câu hỏi quan trọng: điều cần thiết nhất trong việc xây dựng một gia đình hạnh phúc là gì? Đương nhiên là yêu thương. Yêu nhau, thương nhau là môi trường sống quan trọng nhất cho một mái ấm hạnh phúc.
Tình yêu ư? Nghe có vẻ hay đấy, hấp dẫn đấy nhưng có vẻ không đúng. Này nhìn tôi này, cha mẹ tôi suốt ngày cằn nhằn tôi, so sánh tôi với người khác, và khi tôi tỏ vẻ khó chịu vì sự kiểm soát, sự soi mói đó họ đều bảo: “vì họ yêu thương tôi.” Ôi yêu thương của họ làm tôi thấy mình bị trói buộc, thấy mình thật bất hạnh và khó chịu. Tôi muốn họ đừng yêu thương như thế còn hơn.
Yêu thương ư? Thôi đừng nói chuyện tào lao nữa đi. Nhìn tôi này, tôi thấy mình khốn khổ làm sao. Tôi sống trong một gia đình nghèo kiết xác với những ông bố bà mẹ suốt ngày chỉ lo lắng cho bữa ăn hàng ngày. Tôi không có tiền để đi chơi với bạn vào các dịp lễ. Bộ quần áo này tôi phải mặc suốt mấy năm trung học, suốt những ngày lễ nghỉ. Thôi tôi không cần tình yêu đâu, hãy cho chúng tôi tiền đi.
Chúng ta thường nhìn thấy được những vấn đề trong gia đình qua những thiếu thốn của bản thân. Rồi chúng ta nghĩ mình không hạnh phúc trong gia đình vì mình không có những thứ đang thiếu. Thế nhưng, chúng ta vô tình không nhận ra rằng, cái thiếu của chúng ta ở đây lại là cái dư thừa ở những nơi khác. Nhưng dù ở đâu đi nữa, dù gia đình nào có lấp đầy sự thiếu thốn bên ngoài đi nữa, họ vẫn không thấy hạnh phúc thực sự nếu gia đình đó không có yêu thương. Khi tôi nói một mái ấm thực sự cần môi trường yêu thương để các thành viên lớn lên cùng nhau, tôi đâu bảo là chúng ta không cần làm việc kiếm tiền, chúng ta không cần tôn trọng quyền riêng tư của nhau. Điều quan trọng tôi muốn gửi gắm đến ở đây, chỉ đơn giản là hai từ “yêu thương.”
Nhưng tại sao chúng ta đôi khi không thấy được yêu thương thật sự từ cha mẹ ta, dù họ thật tâm yêu ta? Đây là vấn đề then chốt mà tôi nghĩ chúng ta cần cùng nhau tìm hiểu một cách thật rõ ràng hơn.
Đôi khi chúng ta yêu một ai đó, yêu rất nhiều nhưng tại sao tình yêu đó lại gây ra nhiều bất an, hoang mang và lo sợ hơn là an bình, vui vẻ và hạnh phúc? Đó là bởi vì chúng ta yêu không đúng cách.
Khi tôi nghĩ về tuổi thơ của tôi, tôi chắc chắc rằng cha mẹ tôi đã yêu thương tôi thật nhiều. Tôi chắc chắn về tình yêu đó nhưng tôi cũng chắc chắn thêm một điều rằng: cha mẹ đã không yêu tôi đúng như con người tôi. Và đây cũng là điều đang xảy ra ở hầu hết các gia đình.
Tôi là con thứ tư với ba ông anh và một cô em gái. Ông anh đầu thường lo lắng nhiều thứ, và không thích nói nhiều. Hai ông anh kể tiếp lại rất hiếu động nên chỉ thích giao du và kết bạn. Cô em gái thì lại bưởng bỉnh và rất thích đổ lỗi. Còn tôi lại trầm tính, thích nghe và ít nói. Dù năm anh em cùng một mẹ sinh ra nhưng lại có rất nhiều khác biệt về tính tình và khuynh hướng. Nhưng tất cả chúng tôi đều đón nhận một cách thức yêu thương như nhau từ cha mẹ mình. Vấn đề nảy sinh từ cách thức yêu thương chứ không phải vì tình yêu mà cha mẹ dành cho con cái.
Khi tôi lớn lên, tôi quan sát, tôi tiếp xúc và tôi nhận thấy sự tương đồng đến kỳ lạ này ở hầu hết gia đình. Cha mẹ của chúng ta dường như đón nhận truyền thống của gia tộc, của đất nước về cách thức yêu thương và giáo dục con cái. Sự đón nhận này trở thành chân lý của họ trong việc yêu thương con cái, kiểu như: “thương cho roi cho vọt” hay “cá không ăn muối cá ươn, con cãi cha mẹ trăm đường con hư”… Bởi vì đón nhận sự rập khuôn này từ xã hội, từ truyền thống lâu đời mà cha mẹ vô tình biến mình trở thành rào cản trong quá trình lớn lên của con cái. Nhưng quan trọng hơn, bởi vì chính cha mẹ cũng đã có một định nghĩa sai về việc như thế nào là một người cha, người mẹ đúng nghĩa.
Khi tôi viết ra những dòng này, tôi không kêu gọi bạn kết án cha mẹ mình. Ngược lại, chính qua sự thông hiểu này mà chúng ta trở nên hiểu họ, đồng cảm với họ và thấy quý trọng tình yêu mà họ đã dành cho chúng ta. Bởi vì không ai có thể yêu thương một cách khác ngoài điều họ cho là đúng đắn nhất. Vấn đề bây giờ là cho chúng ta, những người đang đi tim câu trả lời cho câu hỏi: làm thế nào để yêu thương con cái đúng cách đây?
Bạn thân mến! Yêu thương không có một khuôn mẫu nào chung để có thể áp dụng đại trà như cách thức giáo dục ở trường học. Đặc biệt là khi yêu thương đó liên quan đến con cái chúng ta trong tương lai. Bởi việc yêu thương con cái luôn đồng nghĩa với việc giáo dục chúng. Đây chính là sự khác biết lớn nhất của tình yêu này với những tình yêu trong các mối quan hệ khác. Vì thế, câu hỏi về việc làm thể nào để yêu thương con cái luôn là câu hỏi về “làm thế nào để giáo dục con cái đúng cách?” Bạn không thể tách rời sự yêu thương và giáo dục con cái thành hai lãnh vực được. Khi bạn hiểu rõ vấn đề này bạn sẽ thấy bạn có yêu thương con cái mình đúng chưa?
Khi bạn đưa con cái đến trường học, và bạn bỏ mặc chúng ở đó, cứ mặc kệ nhà trường nhồi nhét những gì vào đầu chúng. Vậy bạn cần phải xem lại tình yêu mà bạn dành cho chúng. Bởi yêu thương con cái đâu chỉ đơn giản là lo cho chúng đủ ăn, đủ mặc mà quan trọng hơn hết, là phải lo cho chúng được giáo dục để trở thành một con người với một tâm trí lành mạnh, một nhận thức đúng đắn và một lương tâm với những nguyên tắc đạo đức căn bản để làm nên một con người.
Tôi không phải thầy dạy, tôi cũng như các bạn, chúng ta đang đi tìm cho mình những cách thức đúng đắn và phù hợp cho mình để yêu thương. Và vì lẽ đó, tôi nghĩ chúng ta muốn có một gia đình hạnh phúc thực sự, một mái ấm đúng nghĩa cho vợ, cho con cái ta, không gì ngoài khác bằng việc học hỏi để yêu thương.
Cầu mong cho tất cả chúng ta đều tìm thấy được những cách thức đúng đắn trong việc thể hiện yêu thương. Và hơn hết, cầu mong cho tất cả chúng ta nếu có thể trở thành cha mẹ trong tương lai, thì trở thành những thầy cô thực sự cho con cái chúng ta. Để chúng có thể trở thành những con người với một trái tim đầy tình yêu và một khối óc đầy minh mẫn.
🧠 [Hỏi-Đáp] Làm sao để xây dựng tính kỷ luật cho bản thân?
🧠 [Bài dịch] Tôi đã học được gì từ Blaise Pascal?
🧠 [Bài dịch] Bộ Thương mại Nhật Bản: Donald Trump hiểu sai hoàn toàn về Thương mại
🧠 [Bài dịch] Sức mạnh của việc không làm gì
🧠 [Bài dịch] Những người rất thành công có những thói quen gì?
🧠 [Tiểu thuyết lịch sử] Người chém cá kình – Phần 1 | Hai Le
🧠 [Truyện ngắn] Cô Bé Hạt Tiêu – Quyển 2, Tập 1 – Thật là kỳ cục! | Vũ Thanh Hòa
🧠 [Thơ dài] Thiên đường trần gian – Phần 1 | Vũ Thanh Hòa
🧠 [Zen Pencils] Terence McKenna – Trời đất yêu quý lòng can đảm
Sau một thời gian dài chuẩn bị để cho ra đời một dự án mới của THĐP 2.0—magazine có tên Aloha—thì bây giờ cũng đã đến lúc nó được đưa đến tay mọi người. Volume 1 sẽ được phát hành miễn phí, có thể xem như là một món quà THĐP gửi tặng mọi người trong dịp lễ Noen còn vài ngày nữa là tới. Những volume sau sẽ được phát hành nội bộ cho những ai đã đăng ký THĐP Exclusive Membership.
“Điều gì quan trọng hơn? Đúng sai, hay sống hài hòa với nhau” – Ajahn Brahm
Khi nào thì đúng sai quan trọng hơn?
Đó là khi đúng sai ảnh hưởng đến chính cuộc sống của mỗi người hay các thành viên trong gia đình và xa hơn là xã hội. Một người đàn ông có quyền tự lựa chọn cho mình có dùng rượu hay không? Trong cuộc vui, hay tiệc cưới, bạn có thể dùng vài ly để tạo sự gắn kết, xã giao với những người xung quanh. Nhưng không nên say bét nhè vài lần trong một tuần. Không thể bảo đó là sở thích của tôi, cô phải chấp nhận để sống “hài hòa” với tôi.
Để xây dựng một cuộc đời thực sự có ý nghĩa, mỗi người cần phải xác định những ranh giới được làm – không được làm. Khi đã có gia đình, một nguyên tắc nền tảng đó là chung thủy – đặt việc vun vén cho gia đình lên hàng đầu. Không thể có lý luận: Tôi có gia đình, nhưng bên ngoài tôi vẫn có phòng nhì, phòng ba. Cô là vợ tôi, cô phải “hài hòa” với việc này. Thật sự thì khi người ta đã không còn chung thủy, thì họ cũng chưa bao giờ là một người chồng, người vợ hay người cha người mẹ đúng nghĩa.
Khi nào hài hòa quan trọng hơn?
Không nhiều người sống chung với nhau cùng chung sở thích. Người thì thích uống nước nóng, người thích uống nước lạnh. Giải pháp là gì? Hoặc là cả hai cùng có uống chung một cốc nước ấm. Hoặc người này vì người kia mà thay đổi sở thích của mình. Cuộc sống chính là như vậy, nó đem lại phần thưởng cho những người biết dung hòa.
Một điều mình muốn đề cập, đó là những niềm tin. Mỗi người có những niềm tin khác nhau. Người tin có thiên đàng, người tin có kiếp sau, người tin vào ngày tốt, giờ tốt, v.v… Đối với những niềm tin khó kiểm chứng được tính đúng sai, có lẽ, tốt hơn cả là tôn trọng sự khác biệt của nhau. Ai tin thế nào thì cứ để họ tin như vậy. Vì thế giới này quả thực có quá nhiều điều bí ẩn. Phải với người này, có thể lại trái với người kia. Để chung sống với nhau một cách hòa bình, chúng ta không nên đặt tính đúng sai với những niềm tin khó kiểm chứng. Và, như thế sẽ bớt xung đột. Mỗi người cần phải tự học bài học của chính mình, để dần trở nên trưởng thành hơn.
Có nhiều đôi cưới nhau mà khác đạo, và họ lựa chọn cách: Ai theo đạo gì thì cứ theo đạo ấy, không ép nhau bỏ đạo của mình. Nhiều người rất cố chấp, họ luôn cho vợ hay chồng mình lạc hậu, bảo thủ, không tân tiến, v.v… Và họ bảo vệ những ý kiến của mình. Việc này chỉ làm cho khoảng cách giữa họ và người bạn đời trở nên ngày càng xa cách. Nhiều đôi đến 50 tuổi vẫn bỏ nhau, vì họ không muốn nhìn thấy nhau thêm một phút nào nữa. Người xưa đã có câu:
“Lùi một bước biển rộng trời cao, nhẫn một chút sóng yên gió lặng.”
Như vậy trong cuộc sống, chúng ta cần phải vận dụng linh hoạt, khi nào “đúng sai” quan trọng, khi nào “hài hòa” quan trọng, để cuộc sống trở nên đáng sống hơn, chứ không phải dạt đi đâu thì dạt (bèo).
Ngay từ ngày đầu tiên nhận đồng lương, tôi ngây ngô nghĩ rằng cuộc đời sẽ trôi theo từng bước mình cố gắng, hoặc ít nhất trong tưởng tượng rằng bản thân mình luôn mang một cái gì đó thật đặc biệt. Thuở ấy, tôi đặt mục tiêu cho mình ở tuổi 30. Và hầu như ngụp lặn trong mơ mộng về một tương lai thành công, giàu có và hơn hết là cảm giác ngạo nghễ trước mặt kẻ khác.
Nhưng thực tế thì sao? Rõ ràng là tôi chẳng có gì. Giới hạn tuổi 30 mà những sefl-helper hướng tới, quả thật là điều ngu xuẩn nhất mà cho đến bây giờ tôi mới chịu tin, mặc dù đã nhận ra từ lâu.
Vì sao vậy? Không ai chịu tin rằng bản thân mình nói cho cùng thì cũng chỉ là một người bình thường, dù bạn có đọc bao nhiêu cuốn sách, dù có trải qua bao nhiêu dày vò hay may mắn hơn là có một cuộc đời bằng phẳng hơn kẻ khác. Nhưng rồi, khi chúng ta gặp nhau, nói, cười, chửi thề và làm những điều rồ dại. Lúc ấy, những điều chúng ta cần có, muốn có hoặc muốn vứt đi mới bắt đầu lộ ra.
Cuộc đời như một chiếc bánh răng. Nó không ngừng xoay vòng, và ăn khớp vào khe rãnh của những bánh răng khác. Mỗi bánh răng ấy tham gia vào một mô phạm nhỏ bé của guồng máy xã hội, mỗi cái đều có một vai trò nhất định dù rằng chẳng hề quan trọng gì.
Rồi tôi biết, những cái rãnh nhỏ xiu xíu đó chẳng phải được tạo ra từ những khuôn đúc hoàn hảo. Mà nó lồi lõm, méo mó và vô cùng yếu đuối. Mỗi khi một cái rãnh nào đó của cuộc đời không ăn khớp với những bánh răng khác, nó gãy vỡ và để lại một vết sẹo to tướng. Nó không ngừng phá hoại tâm hồn ta, mang đau đớn cho đến khi một vết thương mới chồng lên. Và, bánh răng cuộc đời vẫn cứ phải quay tiếp.
“Dù bạn có đi tới đâu thì cũng đã có sẵn năm trăm tấn phân đang chờ đó. Điều bạn có thể làm, là tìm cho mình một đống phân bản thân có thể chấp nhận được.” – Mark Manson
Đây không phải là buông xuôi, nhưng thật lòng mà nói thì cũng gần như đang trên đường từ bỏ rồi.
Có người sẽ chửi tôi ngu, khi cứ lải nhải những điều chẳng ai thèm quan tâm. Rồi nói tôi rảnh, tào lao, fake hay nhẹ hơn là cười đểu miệt thị. Thì có làm sao? Cuộc đời tôi dùng những bánh răng ấy để ăn khớp vào bọn họ. “Và tất nhiên vết thương tôi nhận được hầu như đều nhiều hơn mỗi đứa trong chúng nó,” trong suy nghĩ của hầu hết mọi người là vậy.
Nhưng có một chuyện dường như tất cả chúng ta, kể cả tôi nữa đều cố ý quên đi rằng: “Tất cả chúng ta đều đang sống, dưới sự thụ động về cái chết.” Đến một lúc nào đó bánh răng của bạn, của tôi đều buộc phải dừng lại, dù bạn có muốn hay không.
Chỉ xét đến việc, mỗi bánh răng trong cỗ máy xã hội ấy đều ham muốn tồn tại thật lâu, đều muốn làm tất cả mọi thứ có thể trong khả năng để củng cố vị trí của mình trong bộ máy ấy, không muốn bị thay thế quá sớm. Và nếu có thể thì người ta ước luôn một cái bánh răng bằng kim cương pha với Vibranium theo tỉ lệ vàng để có một cấu trúc bất diệt. Nhưng họ lại không nghĩ đến, nếu như tất cả mọi bánh răng ấy đều bất diệt, thì những cái mới sẽ được xếp vào đâu?
“Nhân chi sơ, tính bổn ác.” Tôi cho rằng đó mới là chúng ta. Và thông qua những rèn dũa của xã hội, cái ác trong ta mới dần dần bị đè nén xuống, để thiện tâm được nổi lên bề mặt – sáng chói hào quang và thơm mùi bơ sữa. Ở mức công bình, nói một cách vô vi, không bị ảnh hưởng của thiện tâm hay ác tính. Chúng ta, mỗi cá nhân, đều sống một cách vô thức như bao loài động vật khác, mặc dù lúc nào cũng tự cho rằng mình đang điều khiển cơ thể bởi ý thức.
Không sao cả. Nếu khao khát tồn tại bị cho là tội ác thì từ trước đến giờ có biết bao nhiêu là tội ác, chồng chất lên nhau, đến một lúc nào đó nó sẽ bão hòa ra và hầu như không còn gây cảm giác ác đức nữa. Lúc đó tội ác xí xóa, để quan tâm đến những tội ác khác. Thôi thì chúng ta cần phải độc ác một chút, ở mức chấp nhận được, chỉ vậy thôi. Có điều, xin bạn hãy bình tâm, hãy nhìn lại. Có phải tất cả những đau đớn này, đều đến từ bên ngoài hay không?
Bằng đại từ nhân xưng ngôi thứ nhất, là tôi, tôi muốn cho bạn thấy rằng ở một nơi nào đó, vào một lúc nào đó bạn sẽ gặp tôi, tiếp xúc với tôi, và có lẽ sẽ nhanh chóng lãng quên. Cũng như bây giờ tôi đang trao đổi với bạn thông qua ngôi thứ hai, không chỉ đích danh ai cả, bởi lẽ bạn cũng chỉ là một hình bóng nào đấy đã từng lướt qua đời tôi mà thôi.
Đôi khi, do tính cách cả nể, sợ mích lòng người khác nên bạn thường phải chịu những thiệt thòi không đáng có. Đa phần những vết thương đau điếng bạn vấp phải đều do mình lựa chọn cả thôi. Nhưng khó khăn làm sao để tự chúng ta thừa nhận là mình sai. Khi trong tâm tưởng bạn luôn cho rằng mình đúng, hoặc ít nhất không sai, thì đến lúc gặp phải những vấp ngã đầu tiên trên đường đời sẽ khiến cho bạn quay sang trách móc cuộc đời, chửi rủa bạn bè hoặc mẹ cha. Và nếu bạn không dám tự mình vượt qua bản ngã cố chấp ấy, bạn sẽ tự làm mình trở thành kẻ yếu đuối.
Câu chuyện về những kẻ yếu đuối nên dừng ở đây, bởi lẽ chẳng có giới hạn câu từ nào khi liệt kê cho hết những lý do cho sự yếu đuối cả. Điều quan trọng là chính mình đã cảm nhận nó ra sao, rồi từng bước thay đổi thế nào. Quá trình này tất nhiên phải rất lâu dài và gian nan nữa. Đôi khi có ai đó sẽ bỏ cuộc đấy.
Cast Away có thể coi là một biến thể của Robinson trên đảo hoang (Robinson Crusoe), tuy nhiên, nó giản dị hơn rất nhiều. Khó khăn của Chuck Noland (Tom Hanks thủ vai) một người bị ám ảnh về thời gian, nhân viên của hãng vận chuyển FedEx khi trôi dạt vào một hòn đảo không chỉ là bảo vệ sự sinh tồn của bản thân giữa một môi trường hoang dã, mà còn là chống chọi với nỗi cô đơn khi cách biệt với thế giới con người trong một khoảng thời gian anh không biết sẽ kéo dài bao lâu.
Có thể, người xem sẽ cảm thấy một sự buồn tẻ, nhàm chán khi đến khoảng 80 phút (2/3 thời gian của phim) chỉ xoay quanh duy nhất một nhân vật. Thậm chí bộ phim cũng không có lời kể chuyện nên hầu hết là sự im lặng. Robinson Crusoe có con chó Skipper bầu bạn, nó có thể đi vòng quanh và phát ra âm thanh giao tiếp bằng việc sủa. Rồi Robinson cũng có Thứ Sáu (Friday) để nói chuyện cùng, dù hai người cũng gặp giới hạn nhất định khi bất đồng ngôn ngữ. Còn ở đây, Chuck Noland hoàn toàn một mình. Sự im lặng mà khán giả đối diện khi xem phim là một phần gợi mở ra sự im lặng mà người đàn ông kia phải trải qua trên hoang đảo. Đó không hề là một cảm giác dễ chịu, đặc biệt với ai đã quen thuộc với đời sống xã hội.
Thử tưởng tượng khi rơi vào một hòn đảo hoang, không thức ăn, không nước uống, không người bầu bạn, vậy bạn sẽ sống sót bằng cách nào? Những thiếu thốn vật chất cơ bản đã đánh động bản năng sinh tồn của của Chuck Noland. Và những phản ứng hành động của anh ta ở nơi hoang dã là thứ lôi cuốn sự tò mò của khán giả. Câu nói “Cái khó ló cái khôn” đã được thể hiện rất sinh động trong Cast Away với những tình huống dí dỏm, sáng tạo khiến tôi phải bật cười khoái chí. Sự lạc quan của nhân vật chính trong hoàn cảnh “cụt đường” cũng là một ngọn lửa truyền cảm hứng to lớn.
Không nhất thiết bạn phải bị rơi máy bay và dạt vào một nơi tận cùng trái đất nào đó thì mới cảm thấy được sự bất lực, tuyệt vọng hay cô đơn. Những gì mà Chuck Noland đã làm ở trên hòn đảo đó có thể minh họa cho một ý chí sống mãnh liệt một người cần có. Anh tự cứu vớt cuộc sống của mình bằng những gì gần gũi nhất, nương tựa vào những vật dụng trong tay để phục vụ cho mục đích sinh tồn.
Không cần đến những kịch tính giật gân như cá mập cắn hay đánh nhau với thổ dân thì cuộc sống của Chuck Noland mới trở nên khó khăn. Ở đây, việc nhóm lửa, đánh bắt cá hay tách vỏ dừa cũng đã đủ khiến người đàn ông này đổ mồ hôi sôi nước mắt vì trong tay chẳng hề có dụng cụ gì ra hồn. Đôi khi, phải rơi vào những hoàn cảnh thiếu thốn ngặt nghèo, người ta mới thấy quý giá, trân trọng những sung túc đủ đầy mà mình từng được hưởng trước kia.
Trong phim, Chuck Noland là một người bị ám ảnh về thời gian, luôn hoạt động chính xác theo từng kế hoạch, từng nấc kim giờ. Anh trở nên luôn hối hả, vội vã. Chính chuyến phiêu bạt tới hoang đảo, nơi mọi lịch trình bị phá vỡ, người đàn ông này mới có thể nếm trải đời sống thật sự nằm ngoài vòng vây của thời gian. Trong Peter Pan, hình tượng con cá sấu với chiếc đồng hồ kêu tích tắc trong bụng luôn đeo bám theo thuyền trưởng Hook cũng là một sự hàm ý tương đồng cho việc con người sợ hãi trước sự truy đuổi của thời giờ và bị nuốt chửng bởi vòng xoáy sinh diệt.
Cast Away cũng như một lời nhắn nhủ rằng con người mải miết chạy đua với những toan tính, lịch trình, kế hoạch mà bị cuốn trôi đi khỏi những điều giản dị xinh đẹp trong đời sống thường ngày. Chúng ta coi thường những bước đi trên phố, chúng ta ngó lơ những miếng thức ăn, chúng ta bỏ qua những lời chào hỏi. Trong sự vội vã, con người tưởng rằng sẽ đạt được một điều gì đó, nhưng thực ra, họ đang đánh mất rất nhiều – bao gồm cả hiện tại.
Bộ phim không chỉ gợi nhắc đến Robinson Crusoe mà còn khiến tôi nhớ đến cuộc hành trình vào trong hoang dã của Alexander Supertramp hay chuyến lênh đênh giữa đại dương của chàng trai trẻ Pi. Cast Away không trực tiếp đề cập đến Thượng Đế hay tôn giáo như những câu chuyện kia nhưng diễn biến của bộ phim cùng những sự khớp nối của các tình huống đã thể hiện ý tưởng về số phận hay định mệnh. Những gì Chuck Noland đã làm là lắng nghe dòng chảy của cuộc sống và đón nhận những gì nó mang đến cho anh, trong sự thanh thản của tâm hồn.
“I gotta keep breathing. Because tomorrow the sun will rise. Who knows what the tide could bring.”
Tôi rất thích cách mà những bộ phim phiêu lưu truyền đạt ý tưởng về sự trưởng thành của một con người. Rơi máy bay hay đắm tàu do giông bão như một sự ẩn dụ về sự sụp đổ thực tại cũ và con người phải trải qua những chấn động tâm lý, sự dữ dội, cực đoan trong cảm xúc. Nhưng đó mới là sự khởi đầu cho cuộc hành trình tìm lại chính mình hay nhận ra ý nghĩa của cuộc đời. Sau khi sống sót qua những sóng gió bão bùng, họ đi vào giai đoạn tiếp theo là dạt vào hoang đảo hiu quạnh hay lênh đênh một mình giữa đại dương. Đây là những hình ảnh đại diện cho sự cô đơn của con người khi bước vào những trải nghiệm trực tiếp của cá nhân, những suy tư sâu thẳm mà chỉ khi ở trong thinh lặng, hoàn toàn ngắt kết nối với thế giới mới có thể nghe thấy. Rồi cuối cùng khi vượt qua giai đoạn này và trở về từ miền hoang vắng, sức mạnh và sự khôn ngoan của kẻ lữ hành đã được nâng lên một tầm cao mới. Kẻ đó bước đi giữa cuộc đời bằng con mắt mới. Đây chính là một sự tái sinh.
Tom Hanks đã có một màn trình diễn vô cùng xuất sắc và khéo léo trong Cast Away. Có thể nói, đây là vai diễn để đời của nam diễn viên này với đa dạng cung bậc cảm xúc và tâm trạng được thể hiện. Thứ để lại dấu ấn sâu sắc nhất trong tôi đó là gương mặt và ánh nhìn đăm đăm vào biển khơi của người đàn ông này khi ở trong trạng thái vô định, cô đơn tột cùng. Chuck Noland trước và sau khi từ hoang đảo trở về là hai con người hoàn toàn khác biệt. Anh đã có một cuộc chuyển đổi cả về thể chất và tinh thần, mạnh mẽ hơn, can trường hơn và thông thái hơn. Ngay cả với diễn viên Tom Hanks, anh đã ăn uống thoái mái để lên cân sao cho phù hợp với thể trạng của Chuck Noland khi chưa dạt tới đảo. Sau đó anh lại ăn kiêng và nuôi râu tóc dài ra trong vòng một năm để có ngoại hình của một người sống trong hoang dã.
Cấu trúc của bộ phim rất đơn giản với diễn biến theo trình tự thời gian và không có nhiều tuyến nhân vật hay các câu chuyện chồng lớp. Tất cả xoay quanh biến động cuộc đời của một người đàn ông, cách anh ta đi qua nó và những bài học đã gặt hái được từ cuộc hành trình. Người xem không cần phải đau đầu suy luận hay tư duy điều gì phức tạp. Tất cả những gì khán giả cần là thư giãn, mở rộng lòng mình và cảm nhận. Sẽ có những nụ cười và những giọt nước mắt đang để dành chờ. 8/10 là điểm dành cho Cast Away.
12 quyển sách này không chỉ là những cột mốc tri thức riêng biệt, chúng cùng nhau tạo nên một thư viện hùng biện, phản ánh đa dạng và sâu sắc về xã hội loài người.
Khám phá thế giới tri thức qua 12 tác phẩm kinh điển, từ ‘Chính trị luận’ của Aristotle đến ‘Khâm Định Việt Sử Thông Giám Cương Mục’ của Quốc Sử Quán triều Nguyễn. Mỗi cuốn sách là một cửa sổ mở ra những hiểu biết sâu sắc về xã hội, chính trị, kinh tế và lịch sử. Cùng Aristotle và Plato khám phá nền tảng của chính trị và xã hội lý tưởng. Theo dõi Rousseau, Locke và Mill trong cuộc tìm kiếm tự do và công lý. Cảm nhận sức mạnh của tư duy kinh tế qua Adam Smith và Ludwig von Mises.
Hayek, với ‘Đường về nô lệ’, cảnh báo về sự suy tàn của tự do, trong khi Montesquieu và Bastiat nêu bật tầm quan trọng của pháp luật và tự do cá nhân. Và cuối cùng, chạm tới linh hồn của lịch sử Việt Nam qua ‘Khâm Định Việt Sử Thông Giám Cương Mục’. Đây không chỉ là một chuỗi sách, mà còn là một hành trình tìm hiểu về những yếu tố cấu thành nên xã hội loài người, một bản đồ hướng dẫn tới sự hiểu biết sâu rộng về thế giới xung quanh chúng ta.
Mỗi cuốn sách là một cuộc hành trình khám phá: từ những nguyên tắc cổ xưa của Aristotle và Plato, về chính trị và xã hội lý tưởng; đến những suy ngẫm sâu sắc của Rousseau, Locke, và Montesquieu về quyền lực, tự do và pháp luật.
Mises, Smith, và Mill mở rộng biên giới của chủ nghĩa tự do, kinh tế thị trường và dân chủ đại diện, trong khi Hayek cảnh báo về nguy cơ từ sự mở rộng quá mức của quyền lực nhà nước. Và cuối cùng, Khâm Định Việt Sử Thông Giám Cương Mục kết nối chúng ta với quá khứ lịch sử phong phú của Việt Nam, mở ra hiểu biết về một xã hội đã từng trải qua nhiều biến động và phát triển.
Mỗi quyển sách không chỉ là nguồn tri thức quý giá về xã hội và chính trị, mà còn là những tác phẩm góp phần định hình nên tư tưởng và hành động của nhân loại. Đây là những quyển sách mà bất kỳ ai quan tâm đến triết học, chính trị, kinh tế và lịch sử đều nên đọc để hiểu rõ hơn về thế giới quanh ta và vai trò của chúng ta trong việc hình thành nên xã hội ngày nay.
1. Chính trị luận – Aristotle
Nghiên cứu các vấn đề cơ bản về nhà nước, chính quyền, chính trị, tự do, công bằng, tài sản, quyền, luật và việc thực thi luật pháp của các cơ quan thẩm quyền.
Trong mê cung triết học của Aristotle, Chính trị luận là một bản tuyên ngôn sắc sảo về xã hội và cấu trúc chính trị. Aristotle xem xét cơ sở của xã hội qua lăng kính của đạo đức và chức năng, tìm hiểu bản chất của công lý và hình thái chính phủ tốt nhất. Đây không chỉ là một quyển sách, nó là một cuộc hành trình sâu vào tâm hồn của xã hội cổ điển, nơi mọi tổ chức chính trị đều bắt nguồn.
2. Cộng hòa – Plato
Cộng hòa là cuốn sách về Socrates được Plato viết vào khoảng năm 380 TCN trả lời các câu hỏi về công lý, thành phố công lý, và cá nhân công lý. Đây là tác phẩm nổi tiếng nhất của Plato và là một trong những tác phẩm có ảnh hưởng lớn nhất lên sự phát triển tư duy của triết học và học thuyết chính trị.
Cộng hòa của Plato không chỉ là một quyển sách, nó là một thế giới tưởng tượng về một xã hội lý tưởng. Plato xây dựng một xã hội trong mơ, nơi tri thức và đức hạnh là nền tảng cho mọi quyết định. Cậu sẽ bị cuốn vào thế giới của những người quản lý triết lý và chiến binh can đảm, một nơi mà chân lý là tiêu chí cao nhất của mọi hành động và suy nghĩ.
3. Khế ước xã hội – Rousseau
Khế ước xã hội trong triết học và chính trị học là một học thuyết mô tả việc con người cùng thỏa thuận từ bỏ trạng thái tự nhiên để xây dựng cuộc sống cộng đồng. Về mặt luật pháp, khế ước xã hội thể hiện cụ thể là một tờ khế ước, một bản hợp đồng trên đó các thành viên xã hội thống nhất các nguyên tắc để cùng chung sống với nhau.
Jean-Jacques Rousseau, với Khế ước xã hội, đã tạo nên một khái niệm đột phá về quyền lực và quyền lợi cá nhân trong xã hội. Nói về sự cân bằng giữa quyền lực của chính phủ và quyền tự do cá nhân, Rousseau đặt nền móng cho nhiều thể chế dân chủ hiện đại. Đây là một bản tuyên ngôn cho tự do và bình đẳng, một tiếng vang mãnh liệt cho sự thức tỉnh của xã hội.
4. Khảo luận thứ hai về chính quyền – John Locke
Cuốn sách là một trong những tác phẩm được xem là vĩ đại nhất của nền triết học chính trị và chính trị học nhân loại. Khảo luận thứ hai về chính quyền, mà tác giả của nó John Locke, cũng không kém, là một trong những triết gia vĩ đại nhất của Châu Âu thế kỷ XVII, là tác giả của Luận về nhận thức con người, Hai khảo luận về chính quyền, Thư bản vể sự khoan dung, Một số suy nghĩ về giáo dục của Ki-tô giáo.
John Locke, qua “Khảo luận thứ hai về chính quyền”, đã đi sâu vào cốt lõi của quyền lực và xã hội. Locke phân tích bản chất của chính quyền và quyền lợi cá nhân, đặc biệt là quyền sở hữu. Ông khẳng định rằng chính quyền tồn tại để phục vụ con người, không phải ngược lại, một ý tưởng đã thúc đẩy sự phát triển của chủ nghĩa tự do.
5. Vạn pháp tinh lý – Montesquieu
Vạn pháp tinh lý của Montesquieu không chỉ phân tích sâu sắc về cơ cấu chính trị và pháp luật mà còn là một bức tranh toàn cảnh về xã hội dưới góc độ của phân quyền. Montesquieu đặt ra những tiêu chuẩn mà mọi hệ thống chính trị nên hướng tới: sự cân bằng, kiểm soát và tự do cá nhân. Quyển sách này mở ra một cánh cửa vào hiểu biết sâu sắc về cách mà xã hội và quyền lực nên được tổ chức để đảm bảo công lý và tự do.
“Trước hết tôi đã xem xét các người và tôi đã tưởng rằng trong tình trạng luật pháp và phong tục bất nhất vô hạn này, họ không phải chỉ do sở thích của họ hướng dẫn. Tôi đã đặt những nguyên tắc và tôi đã được thấy các trường hợp riêng biệt tự uốn theo các nguyên tắc ấy, lịch sử của tất cả các quốc gia chỉ là kết quả của những nguyên tắc này và mỗi một luật lệ riêng dính líu vào một luật lệ khác hay tùy thuộc một luật lệ khác có tính cách tổng quát hơn.”
6. Luật pháp – Frédéric Bastiat
Giống như nhiều người, Bastiat cho rằng chính phủ là mối đe doạ lớn nhất đối với tự do. Xin lưu ý, sự mạch lạc trong ngôn ngữ của ông giúp chúng ta nhận ra và hiểu những hành động xấu xa của chính phủ được hợp pháp hóa. Bastiat viết:
“Chỉ cần xem luật pháp có lấy những cái thuộc về một số người nào đó và đem cho những người mà chúng không thuộc về. Chỉ cần xem luật pháp có làm lợi cho công dân này mà công dân khác phải trả giá bằng cách làm cái điều mà tự người công dân kia không thể làm mà không phạm tội.”
Với cách mô tả chính xác như thế về hành động xấu xa được hợp pháp hóa, chúng ta không thể không kết luận rằng hầu hết các hoạt động của chính phủ, trong đó có chính phủ của chúng ta, là cướp bóc được hợp pháp hóa, hoặc dùng ngôn ngữ hiện đại là ăn cắp được hợp pháp hóa.
Frédéric Bastiat, trong tác phẩm Luật pháp, đã phản biện sắc bén những lỗi lầm của xã hội qua việc lạm dụng luật pháp. Bastiat nhấn mạnh tới tầm quan trọng của việc luật pháp phải bảo vệ quyền lợi và tự do của cá nhân chứ không phải là công cụ để áp đặt sức mạnh của nhà nước. Một cuốn sách như một ngọn hải đăng chiếu sáng con đường tự do, thể hiện quan điểm sắc bén về mối quan hệ giữa cá nhân và xã hội dưới ánh sáng của công lý.
7. Bàn về tự do – John S. Mill
Bàn về tự do là một trong những tác phẩm triết học nổi tiếng nhất của John Stuart Mill, một nhà triết học thực chứng người Anh, đề cập đến một trong những vấn đề được rất nhiều người quan tâm, đó là quyền của các cá nhân trong mối quan hệ của họ với cộng đồng và với xã hội.
Bàn về tự do của John Stuart Mill là một tác phẩm cổ điển, thách thức mọi quan niệm cố hữu về tự do cá nhân trong xã hội. Mill tranh luận vì một xã hội mà ở đó tự do ngôn luận và tự do cá nhân không bị kìm hãm bởi đa số. Một quyển sách mở mang tầm nhìn, cho chúng ta thấy rằng tự do không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm của mỗi cá nhân.
8. Đường về nô lệ – Hayek
Đường về nô lệ hay Con đường dẫn tới chế độ nông nô là cuốn sách được nhà kinh tế và triết học người Áo Friedrich von Hayek viết vào giữa các năm 1940–1943, cảnh báo về “mối nguy hiểm của chế độ chuyên chế không thể tránh khỏi khi nhà nước kiểm soát việc quyết sách kinh tế thông qua kế hoạch hóa tập trung.”
F.A. Hayek, với Đường về nô lệ, cảnh báo về sự suy tàn của tự do trong xã hội khi chúng ta không cảnh giác trước sự mở rộng quyền lực của nhà nước. Hayek khám phá ảnh hưởng của chủ nghĩa tổng trị và kế hoạch hóa kinh tế đối với tự do cá nhân, đồng thời thúc giục một xã hội dựa trên thị trường tự do và lựa chọn cá nhân.
Đây là một trong các tác phẩm kinh điển về nền dân chủ phương Tây. Cùng với tác phẩm Nền dân trị Mỹ của Alexis Tocqueville tác phẩm Chính thể đại diện của J.S. Mill được xem như những khảo cứu mang tính nền tảng đối với các thiết chế chính trị – xã hội ở các nước Anh và Hoa Kỳ thế kỷ XIX. J.S.
Mill xem xét vấn đề với tinh thần khách quan khoa học; mọi phán xét ông đưa ra đều có căn cứ lập luận rõ ràng và dựa trên những bằng chứng thực tế đương thời hay lịch sử. Vì vậy tác phẩm này cung cấp cho ta những tri thức khả tín để hiểu được cơ sở của nền dân chủ phương Tây.
Chính thể đại diện của John Stuart Mill khám phá ý tưởng về xã hội dân chủ và vai trò của người dân trong việc hình thành chính quyền. Mill mở rộng khái niệm về tự do và bình đẳng, đưa ra lập luận về một hệ thống đại diện thực sự phản ánh ý chí và lợi ích của mọi tầng lớp trong xã hội. Đây là một cuốn sách mà ở đó, mọi giọng nói đều có giá trị, và mọi ý kiến đều có cơ hội được lắng nghe.
Cuốn sách tương đối mỏng này có tầm quan trọng gấp nhiều lần sức tưởng tượng nếu chỉ nhìn vào độ dầy và ngôn ngữ khiêm nhường của nó. Đây là tác phẩm bàn về xã hội tự do, bàn về điều mà hiện nay có thể được gọi là “chính sách” đối nội và đối ngoại cho một xã hội như thế; và đặc biệt là bàn về những trở ngại và khó khăn, cả thực tế lẫn tưởng tượng, trên con đường thiết lập và giữ gìn hình thức tổ chức một xã hội như thế.
Chủ nghĩa tự do truyền thống của Ludwig von Mises là một bài ca bất hủ về sức mạnh của cá nhân và thị trường tự do. Mises thảo luận về sự quan trọng của sự tự quản và sự tự giác trong xã hội, chống lại mọi hình thức can thiệp của nhà nước vào kinh tế. Đây là một cuốn sách góp phần khai sáng tư duy về chủ nghĩa tự do, một lối suy nghĩ chủ chốt cho sự phát triển của xã hội hiện đại.
11. Quốc phú luận – Adam Smith
Tìm hiểu về bản chất và nguồn gốc của cải của các quốc gia là tác phẩm kinh điển của kinh tế chính trị do Adam Smith viết và xuất bản lần đầu năm 1776.
Quốc phú luận của Adam Smith không chỉ là một tác phẩm kinh điển của kinh tế học, mà còn là một bản đồ chi tiết về cơ chế hoạt động của xã hội thương mại. Smith phân tích cách thức mà nhu cầu và nguồn cung tự nhiên điều tiết thị trường, và cách mà tự do kinh doanh có thể thúc đẩy sự thịnh vượng cho mọi tầng lớp. Cuốn sách này đặt nền móng cho nền kinh tế thị trường tự do, một yếu tố quan trọng cho sự phát triển của xã hội.
12. Khâm Định Việt Sử Thông Giám Cương Mục – Quốc Sử Quán triều Nguyễn
Khâm định Việt sử Thông giám cương mục là bộ chính sử của triều Nguyễn viết dưới thể văn ngôn, do Quốc sử quán triều Nguyễn soạn thảo vào khoảng năm 1856–1884. Đây là bộ sử được soạn một cách rất khoa học, đối chiếu rộng rãi rất nhiều nguồn tư liệu.
Với Khâm Định Việt Sử Thông Giám Cương Mục, chúng ta chạm vào bản sắc của lịch sử Việt Nam qua bàn tay của Quốc Sử Quán triều Nguyễn. Đây là một công trình lịch sử quan trọng, cung cấp góc nhìn toàn diện về xã hội Việt Nam qua các thời kỳ. Nó chứa đựng những giá trị văn hóa và lịch sử quý báu, một tài sản tinh thần của dân tộc, và là một nguồn tri thức phong phú cho những ai muốn hiểu rõ hơn về xã hội Việt Nam trong quá khứ.
Với sự ngây ngô hồn nhiên của một tâm hồn mới lớn, tôi đã lắng nghe tất cả lời thì thầm của tâm trí. Rồi tôi nhận ra tâm trí chỉ là một con quỷ dối trá trong số tất cả những con quỷ dối trá nhất. Thử nghĩ xem, làm sao tâm trí có thể nói về ngày mai khi tâm trí lại luôn sống trong thân phận của ngày hôm qua. Những mảnh vụn được gom nhặt từ ngày tháng cũ, tâm trí dùng nó để dối trá tôi trong sự tiên đoán về ngày mai.
Ngày mai thật chất chỉ là một sự láo khoét do chính tâm trí ảo tưởng. Bằng tất cả ngôn ngữ dối trá, tâm trí cố tình vẽ ra thiên đàng không còn đau khổ, không còn nghèo nàn. Ở đó tôi sẽ sống giàu có hơn, tôi có sự vinh danh, tôi hạnh phúc, tôi được đông đảo sự yêu mến… bất kể một sự bất toàn nào ở ngày hôm nay cũng đều biến mất vào ngày mai. Nhưng liệu ngày mai có bao giờ đến?
Khi tôi cố ý treo đầu mình vào một đức tin và dốc hết cuộc đời mình để phụng sự, là khi tôi đã tự buộc mình vào xiềng xích, tự nguyện hiến dâng linh hồn tôi để sống kiếp nô lệ. Tôi đã sống chẳng khác nào một tên tù nhân trong bóng tối của bốn bức tường bao quanh, lại luôn nghĩ mình được nằm phơi mình tắm mát dưới ánh nắng mặt trời. Chúng vây hãm bao bọc tôi bằng ý chí muốn tôi trở thành cái gì đó khác hiện tại. Tôi là thế này nhưng ngày mai muốn tôi phải là thế khác.
Sự day dứt dằng xé là hình phạt quá đầy đọa khi tâm trí đọc lệnh sống cho ngày mai. Sống cho ngày mai là sống cho tất cả lý tưởng. Càng có nhiều lý tưởng, tôi lại càng bị rơi vào trạng thái tinh thần phân liệt. Vô vàn nhát dao chém chặt vào người, có nhát nào lại không gây ra đớn đau. Ngày mai càng rạng rỡ huy hoàng thì sự nguy hiểm càng cao. Nếu ngày mai thật sự đến, ngày đó tôi chắc hẳn sẽ trở thành một tên bệnh hoạn nhất. Thần kinh có thể sẽ rối loạn trở nên tâm thần.
Tôi từng tự hỏi mình có thể sống không cần ngày mai? Tôi không thể. Đó là câu trả lời của tâm trí lúc đó. Ngày mai là ngôn ngữ chung của đám đông. Tôi không thể dùng một ngoại ngữ xa lạ để giao tiếp với mọi người. Tôi không thể đứng theo ý riêng của mình với đôi chân run rẩy. Tôi phải bám víu vào đám đông. Dựa vào họ đi, tôi đâu đủ khả năng trả lời tôi là ai. Bám víu vào ngày mai, vào tương lai, vào xã hội, sẽ có hoa tiêu dẫn đường trả lời tôi là thế này thế nọ. Ngày mai, tôi sẽ trở thành một ông trùm giàu có, ngày mai tôi sẽ nổi tiếng khắp mọi nơi, ngày mai tôi sẽ là người hạnh phúc nhất khắp thế gian. Nhẹ dạ trước những lời dỗ ngọt êm tai, tôi tự mình rơi vào cái bẫy của ngày mai.
Tôi đã sống trong đợi chờ tất cả những ngày mai sẽ đến. Ngày mai tôi sẽ tận hưởng, ngày mai tôi sẽ hạnh phúc, ngày mai tôi sẽ sống như tôi muốn. Bấu víu vào tất cả ngày mai và biến hiện tại trở thành một cái chết được thực hiện bởi một sự tự tử chậm. Gom góp tích chứa bao nhiêu thứ lỉnh khỉnh và khiến cho ngày hôm nay trở nên chật chội. Không còn sự trống rỗng nào, không còn không khí để thở. Bao giờ lồng ngực cũng ngột ngạt vì không còn chỗ chứa cho oxi. Ngày nào thức giấc cũng thật khó khăn, không thể bước ra khỏi căn phòng này bởi khắp nơi đã bị chất đống các lý tưởng. Các lý tưởng đã khóa kín tất cả lối ra. Mà cũng còn đâu dũng khí để bước ra, toàn là áp lực, khó khăn, gánh nặng.
Đã có lúc tôi nghĩ mình bất tài vô dụng, tôi không đủ khả năng đạt tới cái tôi muốn. Tuy nhiên tôi đã lầm, tôi đã bị tâm trí đánh lừa. Tôi không cần sống bằng mục tiêu, không cần tương lai, con người sống trong nhận biết là con người đủ khả năng và trí tuệ để sống trong sự trống rỗng. Từ lúc mới lọt lòng, cái trống rỗng đã tự đó sẵn có trong tôi. Nhưng tất cả ngày mai đã đánh cắp nó đi.
Mà ngày mai là cái ngày chết tiệt nào kia chứ? Nó thật ra chỉ là trò chơi của trí tưởng tượng. Một trò chơi được tô điểm từ những sắc màu tươi tắn hơn, có thể bôi xóa đi vài nét xấu lúc này. Tuy nhiên, có chắc chắn không tôi sẽ hài lòng về ngày mai khi tôi vẫn đang sống trong một ngày mai nữa.
Đã sống trong tất cả ngày mai cho đến khi nhận ra ngày mai chỉ là một lời mời gọi của những kẻ rao giảng cái chết. Ngày mai được bày đặt ra cho những kẻ ngu xuẩn sợ sống như tôi để rồi tự tán tụng xưng dương mình đang sống. Rồi thấy mình ngộp trong mùi hôi thối bốc lên từ những khát khao ham muốn tương lai.
Bạn sẽ không tin lời tôi đâu, bản chất con người là cứng đầu ngoan cố, họ chỉ thật sự tin vào lời của người khác khi họ cũng đã kinh qua nó. Vậy nên hãy cứ sống bằng tất cả ngày mai bạn đang nâng niu, cho đến khi con ác quỷ gầm rống lên, cho đến khi bộ mặt thật của ngày mai hiện nguyên hình với đôi mắt quái quỷ.
Sự ảo tưởng của ngày mai sẽ chấm dứt. Lúc đó hãy cùng tôi nâng chén để cạn cho say. Chén rượu này tôi uống chúc mừng khi cả hai ta đã sáng mắt nhìn ra mình đã sống qua tất cả những ngày ảo tưởng mà xã hội gọi đó là ngày mai. Làm gì có ngày mai, ngày nào cũng khốn nhổ như ngày hôm nay.
Tôi không có ý dạy dỗ người khác phải sống trong ngày hôm nay vì tôi chắc gì đã sống được ở giây phút này. Tuy nhiên thật khốn khổ thay cho những kẻ còn đánh vần sai cả thứ ngày.
8 phần đầu của The Simpsons đại diện do một chuyến lưu diễn tuyệt đối về hài kịch. Điều ấn tượng hơn cả là những mùa đầu của The Simpsons vẫn còn được xem nhiều cho đến tận bây giờ, chiến tích đáng nhớ nhất để nói về mức độ tài năng tuyệt vời đó là sự kết hợp và liên quan giữa tất cả các season cộng hưởng mức độ kì diệu của season đầu.
Một câu chuyện có phần hơi kì dị, một người dùng Reddit có tên Ddoobie Schnauzer đã quyết định xem hết tập này đến tập khác khi đang “drop Acid.” Vì vậy, anh ta đã đi vào một cuộc vui vô độ, trong 2 ngày liên tiếp, anh ta đã tiêu thụ một một lượng Acid (LSD) và xem vô số tập của series The Simpsons lặp đi lặp lại.
Hướng về Reddie giữa trải nghiệm biến đổi này, Ddoobie Schnauzer – ban phước cho chính tâm hồn của anh ấy – chia sẻ trải nghiệm của anh ta và truyền đạt lại sự hiểu biết mà anh ấy gom nhặt được trong suốt hành trình.
Thắt dây an toàn vào, nó là một chuyến đi kì lạ, cuốn hút, và vô cùng hài hước. Nguyên văn bài đăng của Ddoobie Schnauzer được ctrl + V lại bên dưới, đặc biệt thích hợp và kích thích tư duy xung đột trong xã hội ngày nay.
* * *
The Simpsons là show truyền hình hài hước vĩ đại nhất từng được tạo ra, The Simpsons là câu chuyện của tất cả chúng ta. Nếu có người sao Hoả nào đó đến và hỏi tôi về lịch sử của nhân loại, tôi sẽ đưa tận tay cho họ tất cả DVD của các season của The Simpsons, hoặc Blu-ray hay bất cứ định dạng nào họ dùng để xem.
Chúng ta đều là Bart. Chúng ta đều cảm thấy không được đánh giá cao, bởi vì mọi người luôn luôn tập trung vào những thiếu sót thay vì tài năng của chúng ta. Chúng ta đã bị ảnh hưởng bởi những người xấu và vô hình chung cũng trở thành những ảnh hưởng xấu đến người khác. Chúng ta luôn tìm kiếm những sự hồi hộp làm tổn thương chính mình và những người xung quanh.
Chúng ta đều là Lisa. Chúng ta đều cảm thấy không được đánh giá cao khi chúng ta cố gắng trở thành tiếng nói của lý trí và sự thông minh, và những người mà chúng ta yêu thương đều phớt lờ chúng ta. Chúng ta đều cảm thấy dường như mình sẽ chẳng đi dến đâu, mặc cho những điều chúng ta đã được ban tặng. Chúng ta đều có cảm giác như mình đang bị trap bởi những người sẽ không bao giờ thực sự hiểu chúng ta.
Chúng ta đều là Marge. Chúng ta đều cảm thấy không được đánh giá cao khi chúng ta bày tỏ sự quan tâm, và những người chúng ta thực sự yêu thương sẽ không muốn chia sẻ thời gian của họ với chúng ta vì những lời họ cho là “cằn nhằn” đó. Chúng ta cảm thấy mình bị bôi nhọ bởi chính những người thân yêu đó, cho đến mức độ chúng ta thậm chí còn không muốn phát triển tính cách riêng của mình nữa.
Chúng ta đều là Homer. Chúng ta đều cảm thấy không được đánh giá cao khi chúng ta không xứng đáng. Chúng ta cố tình tỏ ra thờ ơ và không biết gì, tất cả chúng ta đều cố gắng làm tê liệt những nỗi đau mà cuộc sống mang lại vì nó không bao giờ thoả mãn được bản chất của chúng ta, đến mức độ điều đó sẽ làm tổn thương não bộ của chính mình.
Chúng ta đều là Maggie (cám ơn người dùng có nickname allthereis_isnothing đã nhắc nhở tôi.) Chúng ta đều cảm thấy không được đánh giá cao vì thiếu hụt đi sự lắng nghe và dễ dàng bị lãng quên. Chúng ta đều có những tài năng mà bản thân chính chúng ta cảm nhận được là người khác không thể thấy, và nếu bạn thực sự chơi đồ nhiều như tôi, có thể tinh thần của bạn sẽ tiêu cực rất nặng.
* * *
Tất cả họ sẽ không bao giờ hoàn toàn có thể hòa hợp, cho dù họ có cố gắng cách mấy đi nữa. Tất cả bọn họ sẽ không bao giờ thay đổi. Chúng ta đều có những bậc phụ huynh xấu và đều là những bậc phụ huynh xấu (những ai có con), và chúng ta đều tìm thấy sự lãng mạn ở trong sự dựa dẫm lẫn nhau.
Springfield là một bộ não con người, mỗi cư dân là một đại diện hoàn hảo về mảnh khác ở trong chính chúng ta.
Shelbyville là một bộ não của người khác nữa, chúng ta chán ghét lẫn nhau mà chẳng có lý do gì, mặc dù chúng ta hoàn toàn không khác gì nhau.
The Simpsons phát triển xã hội Mỹ, họ đã khiến chúng ta phải nói về nạn tham nhũng trên cả 2 phe chính trị của nước Mỹ, quyền của người đồng tính, mặt tốt và xấu của việc nuôi dạy con cái, một người nuôi thú cưng tốt, đạo đức thật sự của chủ thuyết ăn chay, ngụ ý sâu xa ở trong những hoạt động giải trí của chúng ta, và nhiều thứ khác,…
Các animator đỉnh cao (như Brad Bird) và những người viết kịch bản đỉnh cao nhất đã tạo ra được series The Simpsons, vì vậy khuôn mẫu hoạt động của họ có thể nói là một ví dụ hoàn hảo về việc tạo ra một chương trình hoạt hình hài hước – đến mức mà những người khác đều phải bắt chước.
Nhưng cái hay của The Simpsons là họ đã “bắt chước” mọi thứ họ làm. Cái hay của The Simpsons là tất cả chúng ta đều giống nhau, và mọi thứ đã được thực hiện trước đó, vì vậy bạn có thể tự mình sáng tạo và thể hiện bản thân một cách tự do.
Chúng ta là Springfield, chúng ta là Simpsons. Matt Groening là một vị thần, Dan Castallaneta, Yeardley Smith, Nancy Cartwright, Julie Kavner, Hank Azarea, và Harry Shearer là những người châm biếm, ứng biến, và diễn viên lồng tiếng đỉnh nhất từng tồn tại.
Drop acid and watch The Simpsons everybody. Now is the time of The Simpsons. God bless The Simpsons.
Note: Là một fan cuồng tôi thực sự không thể định nghĩa được “Tập phim yêu thích nhất” nhưng tập “Bart Gets An F” chắc chắn là tập xịn nhất theo đánh giá của tôi. Tập đầu tiên của season 2. Nó diễn hoạ hoàn hảo tất cả những thất vọng được cảm nhận bởi những người sáng tạo, ngu dốt, và thiếu sót. Tập yêu thích nhất của các bạn là gì?
https://www.dailymotion.com/video/x6t8h4c
Và như mọi khi, nếu các bạn đã đọc đến đây, thì chúc các bạn có 1 ngày tốt lành <3.
Tác giả: u/doobieschnauzer – Reddit
Biên dịch: Khải Phạm
Hiệu đính: Prana
![[Free] Tạp chí Aloha volume 1 – Ra mắt volume đầu tiên](https://content.triethocduongpho.net/wp-content/uploads/2018/12/aloha-1-cover-3.png "[Free] Tạp chí Aloha volume 1 – Ra mắt volume đầu tiên")
![[THĐP Review] Cast Away – Cuộc chuyển mình giữa miền hoang đảo](https://content.triethocduongpho.net/wp-content/uploads/2018/12/5.png "[THĐP Review] Cast Away – Cuộc chuyển mình giữa miền hoang đảo")
