24.8 C
Da Lat
Thứ Tư, 25 Tháng 3, 2026

PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN

Triết Học Đường Phố - PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN
Trang chủ Blog Trang 92

[THĐP Vietsub] Aldous Huxley, Những Cánh Cửa Nhận Thức – “Drugs” có tốt cho bạn không?

“Đa số mọi người đều có cuộc sống nằm trong khoảng thước bậc từ tệ nhất là đau đớn cho tới tốt nhất là đơn điệu, nghèo nàn và giới hạn. Mong muốn được thoát ra, khát khao được vượt lên bản thân dù chỉ trong một vài khoảnh khắc, đã và đang luôn là một trong những mong mỏi cốt lõi của linh hồn.”

– Aldous Huxley, The Doors of Perception and Heaven and Hell, Trang 6


Biên dịch: Lê Gia Khiêm
Vietsub: Lê Gia Khiêm
Nguồn: Are Drugs GOOD For You? (Kirby + Aldous Huxley) – 8-Bit Philosophy

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️ http://bit.ly/2KTJCN2

[Review] Bird Box – Con quái vật vô hình trong tâm trí

2

(1069 chữ, 4 phút đọc)

Đã khá lâu rồi tôi không còn cảm hứng cho những bài review về sách hay phim nữa. Khoảng chục bộ phim gần đây tôi xem toàn là những phim rất có tiếng vang như Fight Club, Mr.Nobody, Old BoyForrest Gump,… Nhưng những triết lý trong các bộ phim tôi đã được chiêm ngưỡng từ khá nhiều bài review, nên sau khi xem xong chúng, tôi thật sự chỉ biết ngậm ngùi chiêm nghiệm. Không có bất kỳ từ ngữ nào được diễn tả. Lần này, vô tình, tôi tìm một bộ của Netflix để giải trí chứ không nghĩ rằng sẽ xem để dùng nó làm nguồn cảm hứng cho một bài review. Nhưng thật sự sau khi xem xong Bird Box tôi thật sự ngạc nhiên với một bộ phim đầy tinh tế và tỉ mỉ đến từng chi tiết.

Bộ phim mô tả về sự diệt vong của thế giới. Ngày tận thế, mọi người tự tử hàng loạt và dẫn đến viễn cảnh vô cùng xơ xác, hoang tàn. Chỉ còn lại vài người sống sót và họ phải bịt mắt không để mình bị nhìn vào “con quái vật.”

Khi những người còn sống hoảng loạn, họ tìm wifi đầu tiên. Tín hiệu wifi mất, sự kinh hoàng tăng tột độ. Sau đó họ mới nghĩ đến đồ ăn và đi tìm kiếm thức ăn.

Trong căn nhà, mỗi người một hoàn cảnh không ai quen biết ai nhưng nhờ có tận thế họ kết nối với nhau, yêu thương và đùm bọc nhau hơn. Trong phim có câu Malorie nói với Tom khi Tom thổ lộ rằng anh ta thích cô: “Chỉ vì sắp tận thế nên anh mới nói vậy?”

Bởi khi thế giới càng phát triển, sự kết nối giữa con người càng suy giảm. Họ có thể yêu một đôi giày, một chiếc xe, một thứ vật chất hơn một con người. Họ có thể bỏ hàng trăm triệu mua quần áo nhưng khi một người ăn xin cần giúp đỡ thì họ phủi tay làm ngơ. Đoạn này làm tôi nhớ đến bộ phim Her – khi thời kì của trí thông minh nhân tạo lên ngôi. Loài người càng nghĩ mình thống trị thế giới thì càng trở nên ngu ngốc khi bại lụi trên chính công nghệ mà mình tạo ra.

Quay lại bộ phim Bird box. Thật đáng buồn cho những người thích xem phim quái vật, thích ngắm nhìn sự hùng vĩ của những con quái vật. Bởi xuyên suốt từ đầu đến cuối phim sẽ chẳng có con quái vật hữu hình nào mà mắt thường có thể nhìn thấy được. Con quái vật tác giả muốn đưa vào chính là một con quái vật vô hình: tâm trí – tập hợp các phần nhỏ hơn là suy nghĩ, nhận thức, tưởng tượng,…

Chi tiết Gary lôi những bản vẽ đủ mọi hình thù khác nhau cho thấy hình dạng con quái vật không cố định. Loài người đang bị rất nhiều các con quái vật khác nhau chi phối và dẫn dắt. Nó giống như con quỷ của Napoleon Hill nhắc đến, hoặc bất kỳ con quái vật nào chúng ta có thể tưởng tượng ra được. Nó đại diện cho những nỗi sợ hãi của chúng ta, đại diện cho sự tha hoá của thế giới hiện đại. Và cách duy nhất để không bị “con quái vật” chi phối là phải “bịt mắt”, nhìn sâu vào bên trong chính linh hồn chúng ta.

Chúng ta cảm thấy mình tự do khi có nhiều lựa chọn trong cuộc sống. Mình có thể chọn chơi game này thay vì game kia, chọn mua áo này thay vì áo kia, điện thoại này thay vì laptop kia. Nhưng tất cả những sự chọn lựa tự do đó đều nằm trong sự kiểm soát nhất định. Chúng ta sẽ phải đi làm cái này cái kia để mua cái kia cái nọ. Vui vẻ khi được mua sắm, khi được vui chơi, làm quần quật để mua sự vui vẻ ấy tiếp và bùm đến một ngày chúng ta chết.

Mấy ai sẽ vượt qua được những nỗi sợ hãi, suy nghĩ, tưởng tượng, “con quái vật”, “con quỷ” của bản thân?

Chính là những kẻ tâm thần, chẳng có quá nhiều điều phức tạp để làm, IQ có thể đủ xài hoặc không. Họ chẳng quan tâm quá nhiều về vấn đề của thế giới hay của bản thân, cứ sống ngày qua ngày, vui vui buồn buồn bộc lộ theo đúng cảm xúc.

Chính là những đứa trẻ. Tại sao khi Gary nhìn hai đứa trẻ vừa sinh ra đời nhưng chúng không bị thôi miên? Vì chúng trong sạch như một tờ giấy trắng. Chưa từng bị nhồi nhét bất kỳ điều gì vào tâm trí.

Chính là những người có tâm lý vững chắc như Malorie. Đoạn cuối khi ở trong rừng, con quái vật hiện lên chính là tâm trí của Mal – đầy cám dỗ, suy nghĩ, tưởng tượng, tình cảm. Chúng moi móc điểm yếu của cô nhưng cô đã chống chọi đến cùng bằng cách vô cùng đơn giản là tĩnh lại.

Bạn có đang đọc bài review này, sau khi đọc xong bạn hãy tắt điện thoại đi, lắng nghe mọi tiếng động xung quanh mình và gạt bỏ những dòng suy nghĩ sang một bên. Tĩnh lặng.

Nếu nói sâu về chiều hướng tâm linh thì việc ngồi thiền cũng giống như tất cả những gì Mal trải qua và thế giới trong Bird Box. Những người tâm lý yếu sẽ khó vượt qua những buổi tập đầu tiên bởi việc kiểm soát tâm trí là việc làm cả đời.

Tại sao phải kiểm soát tâm trí? Đôi lúc mình làm một việc mà không biết tại sao mình làm. Tự nhiên làm việc đó mình vui mà không biết tại sao mình vui. Cuộc đời chúng ta sẽ tốt hơn khi nhận biết được những điều mình đang làm và tại sao mình lại làm điều mình đang làm.

Tóm lại, Netflix dạo gần đây rất tuyệt vời, Bird Box là một bộ phim đáng xem. Khi xem, bạn có thể chưa hiểu nội dung phim muốn truyền tải vì nó hơi trừu tượng. Nhưng bên cạnh đó, phim có nhịp độ cao, chuyển cảnh hay và lôi cuốn.


Tác giả: Bà Năm

Ảnh minh họa: hdqwalls

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️ http://bit.ly/2KTJCN2

[THĐP Review] Marcus Aurelius, Suy tưởng (Meditations)

thđp review

Marcus Aurelius là ai?

marcus aurelius

Nhắc đến Marcus Aurelius là người ta nhắc đến vị hoàng đế La Mã cổ đại theo trường phái Khắc kỷ (Stoicism) được nhân dân yêu mến, ngưỡng mộ bởi lòng nhân đức, sự tận tâm, giản dị trong đời sống cũng như trong cách cai trị đất nước. Ông được người đời tôn kính gọi bằng cái tên Ông vua triết gia hay Vị Phật của La Mã. Tất nhiên, bản thân ông không tự nhận mình là một triết gia. Ngay cả ngôi vị Hoàng đế cũng đến với ông một cách bất ngờ.

Marcus Aurelius

https://www.facebook.com/TrietHocDuongPho2.0/videos/1924684594315455/

Review tác phẩm Suy tưởng (Meditations) của Marcus Aurelius

Tác phẩm Suy tưởng (Meditations) của Marcus Aurelius là tập hợp những chiêm nghiệm của ông về tự nhiên, hành vi của con người và những quy luật của cuộc sống. Ông đúc rút những ý tưởng hay suy nghĩ của mình không phải với mục đích để xuất bản và cuốn Suy tưởng vốn dĩ cũng không phải là một trước tác triết học.

Những nội dung trong đây không theo một hệ thống suy luận hay triển khai văn bản nào nhất định mà là những dòng “tự răn” chính mình được Marcus Aurelius tập hợp lại một cách ngẫu hứng – tương tự như nhật ký hay journal. Sau này người đời lưu giữ và đặt tên (gần đây nhất) là Meditations.

Chữ “Meditations” này theo cách hiểu dưới thời đại La Mã cổ đại thì đúng là Suy tưởng, chiêm nghiệm. Còn theo lối tiếp cận hiện đại ngày nay thì nó có nghĩa là Thiền định. Nhưng khi đào sâu quan sát tác phẩm, ta có thể nhận ra không ít những chi tiết Marcus Aurelius mô tả sự thiền, quán chiếu thân thể hay suy nghĩ, và hình dung về cái chết.

“Dù tôi là cái gì, thì cũng là xác thịt với một linh hồn và một trí thông minh bé nhỏ. Ném sách vở đi; đừng để anh bị quẫn trí nữa. Điều ấy không được phép. Trái lại, như thể ngay lúc này đây anh đang hấp hối, khinh thường xác thịt của anh. Một đống hỗn độn nào máu, những mẩu xương, một búi nhằng nhịt dây thần kinh, tĩnh mạch, động mạch.

Xem xét linh hồn là cái gì: không khí, và không bao giờ là cùng thứ không khí ấy, nhưng mỗi khoảnh khắc cứ nôn ra rồi lại nuốt vào. Cuối cùng: trí thông minh. Hãy nghĩ về nó theo cách này: Bạn là một ông già. Không cho phép trí óc bạn làm nô lệ, để nhảy giật lên vì những thôi động ích kỷ, để đá trả số phận và hiện tại, và để ngờ vực tương lai.”

Việc tiếp cận cuốn sách này mang đến cho tôi một cảm giác vừa mới lạ vừa thân mật khi nó trong hình hài một cuốn nhật ký. Chưa kể, đây còn là những suy tư từ một vị vua – người gánh vác trăm công ngàn việc ở địa vị tối cao và có cả thế gian rộng lớn để tiếp quản và cai trị.

Việc ông vẫn dành thời gian để tự quán chiếu và rèn dũa chính mình, cũng như ghi chép lại những chiêm nghiệm cá nhân với một sự thẳng thắn nghiêm túc bậc cao, cho thấy được đức hạnh và tính kỷ luật to lớn của ông. Dường như với Marcus Aurelius, việc cai trị chính mình là điều quan trọng số một cần thực hiện.

Khi đọc cuốn Suy tưởng, tôi có thể hình dung được ông đã noi gương những vị hiền triết tiền bối trong tầm nhìn về mối quan hệ giữa triết học và chính trị. Bản thân hành động tự uốn nắn chính mình của ông đã thể hiện ý chí hòa mình vào triết học và mang triết học để làm lợi cho muôn dân.

Tất nhiên, “triết học” ở đây không được định nghĩa theo lối hiện đại là một bộ môn nghiên cứu những vấn đề cơ bản của con người hay thế giới theo một hệ thống lập luận nhất định. “Triết học” mà Marcus Aurelius đang thể hiện là “tình yêu với trí tuệ.” Chỉ bằng sự tiếp cận tri thức và thông hiểu những quy luật của tự nhiên, một ông vua mới xứng đáng là một người trị vì.

“Đất nước chỉ hạnh phúc khi nhà cầm quyền trở thành triết gia, và triết gia trở thành nhà cầm quyền.” – Plato, Cộng hòa

Dưới dạng một cuốn nhật ký, Suy tưởng có những nội dung để ta hình dung được bối cảnh lịch sử hay nhận ra được những nhân vật ảnh hưởng đến nhân cách, lối tư duy của Marcus Aurelius. Dù theo trường phái khắc kỷ nhưng không phải tất cả những nội dung trong Suy tưởng đều bị tác động bởi nó.

Xu hướng đào sâu vào nội tâm và nghiên cứu chính bản thân mình của Marcus Aurelius là một trong những phản ánh rõ rệt nhất bức tranh thời kỳ tri thức thịnh trị – nền văn hóa Hy Lạp cổ. Tức là khi sinh ra dưới thời này thì anh ít nhiều cũng mang hơi hướng đào sâu vào nội tâm hay vươn mình tìm kiếm ánh sáng trí tuệ.

Dù cuốn sách là tập hợp những suy nghĩ, chiêm nghiệm ngẫu hứng nhưng không có nghĩa là ta không thể tổng kết được những gì mà vị vua triết gia đầu tư quan tâm. Đó là việc trải nghiệm tính thần thánh, những quy luật tự nhiên và việc làm điều đúng đắn nhất của một con người. Suy tưởng như một sự dẫn dắt, sự tự răn mình của Marcus Aurelius.

Ông luôn hướng bản thân tới những giá trị tinh thần cao quý nhất mà một người có thể đạt được. Bên cạnh đó, ông tin rằng mọi sự đã được tự nhiên sắp đặt hoàn hảo và có lợi cho tất cả, những bất hạnh của con người chỉ xảy ra khi họ (mờ mắt) tách mình ra khỏi tự nhiên hay chống lại sự trôi chảy đó.

Từ “logos” được dùng rất nhiều trong tác phẩm này. Trong Thiên Chúa Giáo thì logos được hiểu là Ngôi lời, còn trong cuốn Meditations thì chúng ta có thể tiếp cận từ này theo ý là “Tự nhiên” hay “Đạo.”

Chủ nghĩa khắc kỷ (Marcus Aurelius chịu ảnh hưởng) đang bị hiểu nhầm trong thời đại ngày nay khi bị đánh đồng với sự nghiêm khắc, áp chế hay thiếu hụt cảm xúc. Nhưng khi đi sâu vào cuốn Suy tưởng, ta có thể nhận ra được Marcus Aurelius đang diễn đạt những phần tinh hoa nhất của tư tưởng khắc kỷ là khả năng sống thuận theo tự nhiên, sự biết đủ trong đời sống hay việc sử dụng con mắt trong sáng để quan sát thế giới như đúng nó là.

Bằng lối tiếp cận như vậy, một người có thể đón nhận được vẻ đẹp thuần khiết của thế gian (bao gồm cả những cảm xúc) và chữa trị mọi nỗi thống khổ trong tâm hồn. Những tư tưởng chủ nghĩa khắc kỷ truyền đạt cũng mang hơi hướng tương tự với những tư tưởng cốt yếu trong Đạo giáo. Điều thú vị ở đây là những bậc hiền triết phương Tây và phương Đông cùng hướng về một giá trị nhưng diễn đạt theo những cách khác biệt.

Chưa dừng lại ở đó, Suy tưởng của Marcus Aurelius còn vũ chung một điệu với Đạo Phật khi nội dung đề cập khá nhiều về cái chết, sự tận diệt của thế giới có điều kiện hay chính là tính vô thường của vạn vật. Gần hơn với thời hiện đại, ai từng nghiên cứu tâm linh thông qua những tác phẩm của Osho, Krishnamurti, Eckhart Tolle hay Thích Nhất Hạnh thì có thể thấy dường như họ có sự tương thông tâm trí với vị vua Marcus Aurelius khi nói về về sức mạnh của việc an trú hiện tại, hay mối tương giao thần thánh giữa cái chết và sự thức tỉnh của con người.

Thậm chí, Marcus Aurelius cũng cho rằng cuộc đời là một giấc mơ và sự thức tỉnh trong hiện tại là khả năng duy nhất mang một kẻ đến bản chất thực của hắn và giúp hắn hòa nhập với sự bình an nội tâm, chẳng khác gì ý tưởng trong những kiệt tác điện ảnh The Matrix hay Inception.

“Luôn nhớ rằng mọi vật tồn tại là đã xác xơ ở các rìa mép, và đang chuyển hóa, đang bị vỡ ra từng mảnh và thối rữa. Hay mọi vật sinh ra để chết.”

“Để ý xem mọi vật trôi qua và biến mất nhanh như thế nào – những gì mới lúc này đây đã qua đi. Cuộc sống trôi qua chúng ta như một dòng sông, cái ‘là gì’ nằm trong dòng chảy miên viễn, cái ‘tại sao’ có hàng ngàn biến thể. Không cái gì ổn định, ngay cả cái đang ở đây lúc này. Cái vô cùng của quá khứ và tương lai há hoác trước mắt chúng ta, một kẽ nứt sâu không đáy.”

Việc dịch thuật trải qua hai lần khúc xạ, từ ngôn ngữ Hy Lạp cổ sang tiếng Anh rồi cuối cùng sang tiếng Việt không có nghĩa là những cốt lõi tinh hoa của cuốn Suy tưởng bị bẻ gãy. Có thể ta không đi trực tiếp vào tư tưởng của Marcus Aurelius trong phút giây ông trầm tư chiêm nghiệm, nhưng những ý tứ trong đó vẫn đánh động tới được tâm linh của độc giả.

Vì những điều ông đang truyền đạt là những giá trị thẳm sâu, phần thánh thiêng bên trong con người và song song là những quy luật vận hành của tự nhiên. Có đôi phần tôi cảm thấy khá khó hiểu tương tự như khi đọc Cộng Hòa của Plato vì tư duy đa chiều kết hợp với văn phong thượng lưu xưa cổ và lối nói tượng trưng ẩn dụ của tác giả. Nhưng đó chính là những chi tiết tạo nên phong thái riêng biệt của cuốn sách.

Cuốn Cộng Hòa có sự tiếp cận và triển khai logic, hệ thống hơn trong nội dung so với cuốn Suy tưởng. Nhưng khi xét về lối hành văn thì kẻ tám lạng người nửa cân. Sức sáng tạo trong việc liên kết các sự vật, hiện tượng và con người vào trong một sự diễn đạt triết lý khiến tác phẩm Suy tưởng bay bổng và rực rỡ sắc màu. Người ta không phải đọc một mớ triết lý khô khan; mà họ, trước tiên được đắm mình trong sự diễm lệ, nguy nga của ngôn từ, rồi sau đó hài lòng với sự đau đầu của mình khi phải suy tư về ẩn ý đằng sau đó.

Riêng cá nhân tôi thì học hỏi được rất nhiều từ lối hành văn và việc sử dụng trí tưởng tượng của tác giả. Nếu không biết trước tiểu sử của Marcus Aurelius thì khi đọc cuốn Suy tưởng, tôi sẽ không thể nghĩ rằng người viết những dòng này là một vị vua. Tôi chỉ toàn thấy bóng dáng của một nghệ sĩ, một hiền triết và một bậc chứng ngộ.

Có rất nhiều những câu, đoạn đáng giá cả về mặt triết học và mặt nghệ thuật. Nếu lấy những nội dung tâm đắc trong cuốn sách này in ra đóng thành tranh quote treo tường thì tôi phải sở hữu ngôi nhà của mèo Oggy thì may ra mới đủ sức chứa.

Xuất hiện những ý kiến cho rằng cuốn Suy tưởng thấp thoáng một nét buồn, một sự nhìn nhận bi quan về thế giới khi Marcus Aurelius đề cập nhiều đến cái chết, sự kết thúc của sự kiện thế gian, sự thờ ơ với những lạc thú, danh vọng cuộc đời.

Cá nhân tôi thì không thấy chút buồn nào trong cuốn sách cả, nếu như không nói có những phần đọc lên tôi thấy sự hài hước, châm chích, dí dỏm. Vâng, tất nhiên chúng làm tôi phải bật cười khi tưởng tượng ra Marcus Aurelius ôm mặt đầy bất lực rồi giơ hay tay hướng lên trời cảm thán khi nhận ra sự ngu muội trong nhận thức của con người (hay có thể, của chính mình.)

“Và tại sao chúng ta lại cảm thấy giận dữ đối với thế giới? Cứ làm như nó nhận biết được ấy!”

Hay

“Anh đã hiến tặng, đã giúp đỡ, và người ta đã nhận. Thế nhưng, giống như một thằng ngu, anh vẫn còn muốn đòi hỏi hơn nữa, muốn được đền bù bằng cái tiếng thơm của Nhà Từ Thiện. Tại sao?”

Cuốn sách là tổ hợp những suy tưởng ngẫu hứng, rời rạc, không theo trật tự của Marcus Aurelius, nên chúng ta có thể đọc nó theo bất kỳ cách nào tùy thích – lần lượt từ quyển 1 đến quyển 12 hay giở một trang tình cờ và thưởng thức.

Dù điểm khởi đầu ở đâu, ta cũng có thể tìm thấy được một giá trị nào đó cần thiết cho chính mình vì phủ khắp nội dung là sự thông thái. Cuốn Suy tưởng sẽ thỏa mãn bất kỳ kẻ nào đang lên cơn khát ngôn từ, trí tuệ và sự tưởng tượng. Thiết nghĩ, tôi cũng nên theo chân Bill Clinton đọc cuốn sách này, không phải hàng năm như ông ta nữa, mà là hàng ngày mới được.

Tôi không dám chấm điểm những kiệt tác.

Tác giả: Vũ Thanh Hòa
Ảnh minh họa: Sadie Pices

Cơn mê mộng hay bản dịch lỗi về hiện tại

1

(1111 chữ, 4.5 phút đọc)

Không có gì nhiều hơn bây giờ. Không có cách nào để sống. Không cần sự diễn đạt hay dẫn dắt nào để việc đang sống tiếp tục diễn ra là đang sống. Những gì ta từng nhìn thấy, từng phiên dịch hay lưu trữ chỉ là ảo ảnh chốc lát. Chúng mang đến cho bản thân một sự say sưa mê đắm vào cảm giác rợn ngợp nhất thời: đời là một giấc mơ, đang ở trong một cú trip, sống giữa những vì sao, lơ lửng trong vũ trụ, đoạn tuyệt với cảm giác điều kiện nhân gian, thế giới giả lập, sự vô nghĩa của thời gian, sự sống vĩnh cửu, giao tiếp với Thượng Đế, v.v…

Tất cả mọi thứ đều là những khái niệm, hay được tạo dựng nên từ những khái niệm. Ở đó, ngôn từ hữu hạn được dùng để mô tả những trải nghiệm trực tiếp sống động trong khoảnh khắc – thứ mang tầm cỡ vĩ đại hơn mọi ngôn từ. Nhưng khi những bước chân rực rỡ qua đi rồi thì văn bản phiên dịch ấy vẫn còn lưu trữ lại, nhưng hoàn toàn méo mó và khuyết tật. Khốn thay, ta lại thèm khát những cảm giác cao siêu ấy một lần nữa, ta khẩn cầu được nếm lại những sự màu nhiệm để vượt lên trên nỗi chán chường, hiu quạnh của trần gian. Thế là, ta rút bức tranh biển khơi ra từ trong hốc tủ, liếm láp nó để cảm nhận cơn triều cuồng đánh vào da thịt. Rồi ta rên rỉ như một con chó khi gặm khúc xương bằng bông thân mến.

Một thứ phép thuật mê ly gì đó làm ta phải háo hức động lòng mà chú ý hết mực – sự chú ý vượt ra ngoài những gì đang ngồi im lìm trong hiện tại. Và những động đậy kia trở thành làn sương khói che phủ đi cái đang là, cái bình tâm thư thái đang diễn ra như nó vẫn đang hằng diễn ra.

Đời là giấc mơ hay không, liệu có còn quan trọng? Ý thức là phần nào và nó đang hướng đến đâu có là điều nhất thiết phải giải trình? Chẳng còn gì là cần thiết cho sự hiện hữu vốn dĩ vẫn đang hiện hữu. Bất kỳ cái gì dùng để diễn đạt hay dịch giải hiện tại đều là thừa thãi và ngớ ngẩn, chẳng khác nào gồng lên để nắm lấy thứ vốn dĩ vẫn đang trong lòng bàn tay. Không để làm gì cả, ngoài trở nên vô dụng và tổn hại.

Tất cả những sự lý giải hay đóng đinh kết luận cho khoảnh khắc hiện tại đều là những cái mặt nạ, là những bản dịch lỗi lầm. Chúng đáng được ném hết xuống biển khơi, hoặc thùng rác, tùy theo sở thích. Anh vĩnh viễn không đi ra khỏi hiện tại, trừ phi anh tưởng rằng mình đã bước một chân ra khỏi cánh cửa “bây giờ.”

Dù diễm lệ đến nhường nào thì những trạng thái được gầy dựng bằng ngôn từ kia đều qua đi, chẳng có gì tồn tại vĩnh cửu. Những sự phù phiếm chớp nhoáng hấp dẫn ta, nâng ta lên khỏi hoàn cảnh (được nhận định rằng) tẻ nhạt và ngao ngán. Nhưng ta là ở đây, mục đích ta sinh ra là ở ngay đây, trong đúng lúc này. Vậy ta đâu cần cái phao siêu việt nào kéo lôi đi chứ? Nó chỉ là những trò bậy bạ nhất thời, khuấy đảo những dịu dàng và thanh khiết của hiện tại – điều ta vẫn đang cố gắng phản bội. Ta mờ mắt đến độ chẳng nhận ra rằng thứ siêu việt hơn cả sự siêu việt là thứ không cần đến sự siêu việt.

Ở đó, trong những cơn mê mộng, ta được vào vai một kẻ tỉnh táo, thấy mình vượt trội hơn kẻ láng giềng, nhìn mình vĩ đại hơn hoàn cảnh đang diễn biến. Ta có sức mạnh mà bình thường ta không thấy, sở hữu những quyền năng mà những phút tẻ nhạt thờ ơ giữ khư khư trong cạp quần không chịu chia chác. Thứ sống động ấy tuôn trào trong mạch máu và chúng chào mời ta những khả năng hoành tráng để trở thành một kẻ hữu dụng vượt bậc, hay một kẻ thăng tiến không ngừng đến đỉnh vinh quang (của việc gì không cần biết, miễn sao phải là chiến thắng chói lòa, rực rỡ.)

Không, ta không đối diện với sự thật, không nhìn thấy sự thật, mà chỉ nhìn thấy những ước mơ hay chính là nỗi sợ hãi thầm kín nhất của mình. Chúng khoác áo choàng của sự lộng lẫy, nguy nga. Chúng là những tiếng vang từ một cái thùng ngôn từ trống rỗng. Và rồi chúng, chẳng khác gì nhau, lần lượt biến mất như những bọt bia vỡ trên thành cốc, để lại trong ta một khoảng hẫng hụt, một sự nhức nhối muộn phiền.

Nhưng rồi chẳng chóng thì chầy, tất cả những cơn mộng rồi cũng chấm dứt. Ta chẳng còn lại chút hình dung nào để bám víu, chẳng còn cánh cửa nào để bước vào đời sống. Khi ấy, ta nhận ra mình vốn dĩ đã ở trong đời sống rồi và vẫn đang diễn ra cùng nó. Tất cả chỉ có vậy: là cái đang là. Chẳng còn gì khác hơn thế nữa. Không thêm vào, cũng chẳng thể bớt đi.

Đến lúc đó, ta mới hiểu được sự khiêm nhường của hiện tại, cái phúc lành của kẻ không còn mang lòng tham luyến hay bịt mắt với những điều khuôn khung. Sự tự do ấy không ồn ào, rầm rộ. Sự tỉnh giác ấy chẳng cao siêu, thần thánh gì. Nó chỉ là cái bây giờ và ở đây, như nó vẫn đang ở đây bây giờ.

Chính vì sự đơn giản đến tận cùng như vậy của đời sống mà ngay đến việc nói về nó cũng chẳng còn cần thiết, và bất kỳ một mô tả nào ngoài “nó là chính nó” lại càng trở nên là thứ sáo rỗng, dư thừa. Có thể lý giải hiện tại bằng trăm vạn cách, nhưng rốt cuộc ta chỉ tạo ra những bản dịch khuyết lỗi, dở dang – thứ đã từng nhấn chìm ta trong những phút vui cuồng ngắn ngủi. Quả nhiên rằng, những cơn mê sẽ làm người ngây ngất. Nhưng chỉ sự thật mới khiến kẻ đó được bình an – như ta đang ở đây lúc này.


Tác giả: Vũ Thanh Hòa

Ảnh minh họa: Pexels

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️ http://bit.ly/2KTJCN2

[THĐP Vietsub] Bạn là người kiến tạo thực tại của mình

https://www.facebook.com/TrietHocDuongPho2.0/videos/377822142785994/

>>> Xem trên Facebook

“Tôi muốn cảm ơn chính mình vì đã cố gắng làm nhiều điều đúng hơn là sai. Tôi muốn cảm ơn tôi vì luôn là chính mình!”


Biên dịch: Lê Gia Khiêm
Vietsub: Lê Gia Khiêm


📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️ http://bit.ly/2KTJCN2

[THĐP Review] Không gia đình, Hector Malot – Lửa thử vàng, gian nan thử sức

0

thđp review

(1607 chữ, 6.5 phút đọc)

Không gia đình có thể được xem là tiểu thuyết nổi tiếng nhất của văn hào người Pháp Hector Malot, được xuất bản năm 1878. Nó kể câu chuyện về chú bé Rémi không cha không mẹ (bị bỏ rơi từ khi mới lọt lòng.) Do số phận đưa đẩy, cậu phải lưu lạc tứ xứ, lăn lộn kiếm sống bằng nhiều nghề và đối mặt với không ít những biến động, tai họa. Có thể nói, cuộc đời Rémi thăng giáng liên tục như một biểu đồ hình sin. Mỗi khi tưởng rằng từ nay em có thể an lành khi tìm được một bến đỗ bình yên, nhưng sau đó tác giả lại khiến tôi nhận ra rằng đó chỉ là một điểm dừng chân, một sự tĩnh lặng trước cơn giông bão.

“Vậy ra tôi chỉ yêu thương và được yêu thương để rồi phải xa lìa một cách phũ phàng, những người tôi cứ muốn sống suốt đời bên cạnh. Không có cách gì để có thể đoàn tụ họ lại được sao?” – Rémi

Mua cuốn tiểu thuyết này cũng khá lâu nhưng tôi chưa đụng tới nó. Mãi cho đến những ngày cuối cùng của năm mới, khi người người nô nức về quê quây quần bên gia đình, tôi mới mang nó ra đọc một mình trong phòng trọ. Thử cường điệu hóa sự cô đơn mình lên chắc cũng chẳng thể sánh bằng sự cô đơn của nhân vật chính Rémi trong tiểu thuyết, khi chú sống thiếu vắng những người thân yêu máu mủ, không phải chỉ một vài ngày mà ròng rã nhiều năm tháng trời. Tình cảm bạn bè giang hồ, chí tình chí cốt thì có thể tìm thấy được trên quãng đường đời, nhưng tình cảm huyết thống gia đình sâu sắc và thiêng liêng thì không thể tìm đâu ra được. Đấy là chưa kể, Rémi còn rơi vào trong những hoàn cảnh cơ hàn cùng cực trong những tháng năm đầu đời. Câu hỏi đặt ra đó là nhân vật Rémi tội nghiệp ấy liệu có bị nghịch cảnh làm cho biến chất, vấy bẩn hay không?

Khi đọc Không gia đình, ngay từ những trang đầu tiên, tôi đã thấy buồn. Buồn vì phải chứng kiến một đứa trẻ ngã vào đoạn trường gian truân khi còn quá nhỏ. Tuổi em là tuổi của hồn nhiên vui đùa, của những ngọt lành ngây dại cần chở che nâng đỡ. Nhưng dòng chảy khắc nghiệt của cuộc đời đã buộc Rémi phải gạt bỏ tất cả những điều đó sang một bên để bước tới sự tôi luyện bỏng rát dành cho một người trưởng thành. Tự chăm sóc lấy bản thân, tự bảo vệ chính mình trước những rình rập hiểm nguy của thế giới, tự kiếm kế sinh nhai nuôi sống xác thân và bầu bạn với nỗi cô đơn. Chú bé Rémi đã ở trong một hoàn cảnh thiếu thốn nặng nề cả về vật chất lẫn tinh thần. Tính mạng của chú thì chỉ chực đứt phăng khỏi sợi chỉ gắn với cuộc đời.

Một đời sống bấp bênh nay đây mai đó không phải dành cho tất cả mọi người. Hầu như ai cũng ưa thích sự an toàn, ổn định, cầu cho mình tìm được một ốc đảo bình yên mà nương tựa. Nhưng Rémi chỉ là một cậu bé. Ngoài sự ngây thơ và lòng nhân hậu thì em chẳng còn gì khác. Kinh nghiệm sống dường như bằng con số 0.

Lúc đầu, tôi có nghĩ rằng tác giả hơi “quá đáng” khi sắp xếp những nghịch cảnh cỡ lớn cho một nhân vật nhỏ tuổi. Vì với chấn động tiêu cực về tâm lý ở tuổi thơ có thể đeo bám và hủy hoại cả một đời người nếu như những dịu êm và ngọt lành không đủ để cân bằng lại. Đôi lúc tưởng tượng ra cảnh Rémi chết thảm ở đâu đó là tôi lại rùng mình. Nhưng khi nhớ ra là chú bé vẫn đang kể chuyện chứng tỏ là em còn sống sót nên tôi lại đọc tiếp… trong hồi hộp.

Có lẽ việc tạo ra môi trường khắc nghiệt, cực đoan như vậy là cơ hội cho tình người được nảy nở. Những lọc lừa, toan tính có thể vẫn ở đó nhưng không có nghĩa nó có thể lấn át được những yêu thương và niềm tin của con người. Rémi sống sót và băng qua những nẻo đường đời không chỉ nhờ vào ý chí và nghị lực sống phi thường của chính mình mà còn nhờ vào những tấm lòng thảo hiền, tinh thần tương thân tương ái của người khác. Cuốn tiểu thuyết mang đậm tính nhân văn, giáo dục cả trẻ em và người lớn về việc sống với nhau như thế nào mới xứng đáng là một con người.

Chưa dừng lại ở đó, cuốn sách còn xây dựng hình ảnh cậu bé Rémi như một tấm gương sáng cho các bạn nhỏ về khả năng sống tự lập. Chính sự “không gia đình” của Rémi là cơ hội cho cậu được học cách tự đứng trên đôi chân của mình và tránh khỏi trường hợp bị gia đình bao bọc, nuông chiều quá mức thành ra yếu ớt, dựa dẫm và hư hỏng. Tất nhiên, đổi lại cho sự trưởng thành đó là cái giá không hề nhỏ – Rémi phải chịu đựng sự cô đơn, buồn tủi hoặc phải đối mặt với khả năng trở thành một con người gỗ đá, chai lỳ, đóng băng cảm xúc.

Lúc đầu tôi chê trách tác giả Hector Malot là để cho một chú bé va vấp trường đời quá sớm, nhưng sau đó tôi lại thầm cảm ơn ông vì đã giữ vẹn nguyên nét hiền hậu, giản dị của Rémi bất chấp những hỗn mang vây bủa. Cách kể chuyện của Rémi (nhân vật “tôi”) khi nói về quãng đường gian truân của mình rất mộc mạc. Một đôi chỗ kể lể diễn đạt dài dòng, thừa thãi khiến tôi thấy không ưng ý lắm. Nhưng ngẫm lại đây là câu chuyện được nhìn qua con mắt của một chú bé thôn quê nên văn phong như vậy là hoàn toàn hợp lý.

Xuyên suốt tác phẩm, không ít những suy ngẫm hay lời thoại triết lý, đúc kết kinh nghiệm sống được thể hiện. Người ta không chỉ được chứng kiến câu chuyện phiêu lưu kỳ thú của một cậu nhóc, mà còn được học những bài học quý giá từ đó. Ví dụ đơn giản như cách nuôi dạy thú cưng hay cách ghi nhớ một câu chuyện bằng hình ảnh.

“Má sinh ra ở Chavanon thì má lại chết ở đấy thôi. Trí óc của má không hề vượt ra quá tầm con mắt của má. Và đối với con mắt của má thì vũ trụ nằm gọn trong cái vành chân trời trông từ trên chóp núi Aodouze.” – Rémi

Chưa dừng lại ở đó, Không gia đình còn truyền đạt một thông điệp rất quan trọng trong sự phát triển của một con người, đó là sự cân bằng giữa giá trị của vật chất và tinh thần. Sự thiếu hụt về một trong hai khía cạnh trên đều khiến con người có thể rơi vào lối sống lệch lạc, biến chất. Khát tiền, đói ăn thì dễ sinh thói ích kỷ tham lam, mưu mô trục lợi, trộm cắp, bán đứng tình thân. Còn khi thiếu tình yêu thương thì dễ sinh ra đau khổ, khắc nghiệt, bạo tàn. Tiền bạc, xác thân giúp chúng ta tồn tại. Còn tình yêu mới giúp chúng ta thật sự sống.

Có một điều đáng chú ý trong cuốn sách này đó là bên cạnh việc đề cao các giá trị tinh thần như lòng nhân ái, sự chăm chỉ, kiên cường, niềm tin và đức kiêm nhường, nó còn tỏ rõ tầm quan trọng của nghệ thuật (sự sáng tạo nghệ thuật) trong việc nâng đỡ tâm hồn con người. Những bài hát, những khúc nhạc, những tiết mục biểu diễn của Rémi cùng ông cụ Vitalis hay những người bạn Mattia, Authur, Lise được miêu tả rất sinh động và trải đều xuyên suốt cuốn tiểu thuyết. Không chỉ tình yêu, mà nghệ thuật là thứ gắn kết con người với nhau và mang lại những phép màu (làm thay biến đổi số phận của một kẻ từ u ám sang những trang vàng tươi sáng.) Chính âm nhạc là một trong những vị cứu tinh giúp cậu bé Rémi vượt lên khỏi những bi lụy để lấy lại sự lạc quan giữa cuộc đời.

Cuốn tiểu thuyết hơn 600 trang này có bố cục được sắp xếp rất khéo léo, vừa kích thích sự tò mò vừa gây bất ngờ, tưởng là dễ đoán được kết cục nhưng không hề. Cùng với sự miêu tả phong phú, đa dạng những địa danh và con người, Không gia đình còn giúp người đọc mở mang tầm mắt và học hỏi được vốn từ vựng phong phú.

Cuối năm 2018, bộ phim được chuyển thể từ cuốn tiểu thuyết kinh điển này đã được phát hành. Tuy nhiên, ai đã đọc sách rồi mà đi xem phim thì có thể sẽ bị hẫng hụt bởi sự giản lược và biến tấu trong nội dung. Dù sao đây cũng là điều khó có thể tránh khỏi từ xưa đến nay với đa số các tác phẩm điện ảnh được chuyển thể.

8.5/10 là điểm dành cho Không gia đình.


Tác giả: Vũ Thanh Hòa

Ảnh minh họa: Sadie Pices

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️ http://bit.ly/2KTJCN2

Vâng, tôi chỉ là một tân ngữ!

0

(1048 chữ, 4 phút đọc)

Người ta nói rằng hãy học cách chấp nhận mọi sự đến với mình – chấp nhận hoàn toàn bất kể chúng tròn méo thế nào đi chăng nữa, như đất chẳng hề kêu ca sự hôi thối của rác rưởi, nước chẳng hề than vãn sự nhớp nhơ của sình lầy. Nhưng bây giờ nhìn lại tôi chỉ thấy đó là một lời khuyên không cần thiết, nếu không nói là thừa thãi một cách tai hại. Vì chúng khiến tâm tư của tôi lại thêm xáo động với những sự phân tích về nước, về đất, về rác, về bùn và thêm nghi hoặc chính bản thân bởi câu hỏi “Làm sao để chấp nhận các thứ trong khi rõ ràng là tôi đang đứng ngồi không yên với chúng?”

Nhưng thực ra mọi chuyện rối rắm như vậy là do tôi còn đang mắc kẹt nơi chính mình, đang còn luẩn quẩn trong câu chuyện của bản thân mà không tài nào bước vào câu chuyện của kẻ khác được. Tôi đã không thể chứng kiến thế giới theo góc nhìn của chính nó nên đã ra sức công kích, tàn phá.

Mọi thứ vốn dĩ đã được chấp nhận. Nếu không thì làm sao chúng có thể hiện diện được trước mắt tôi như bây giờ được chứ. Vấn đề chẳng phải ở phía tôi, là kẻ có mở lòng mình được không. Đó chẳng còn là chuyện quan trọng cho sự an vui này nữa. Vấn đề là mọi thứ đã được chấp nhận. Không biết bởi cái gì, nhưng chúng đã được dành dụm cho một không gian mà hiện diện, trong khi tôi đang ngoan cố chống trả ngoại cảnh để bảo vệ miền biên cương của tư tưởng.

Mọi thứ diễn ra giống như một câu bị động trong tiếng Anh. Chúng được chấp nhận. They are accepted. Bởi ai? By whom? Tôi không thể nhìn thấy, không thể gọi tên được cái tân ngữ ấy. Nó là một sự bỏ lửng, một sự trống rỗng đang mời gọi kẻ đứng lẻ loi bước vào, gia nhập cùng nó để khiến nó trở thành một cá thể có khuôn hình (hoặc để kẻ lữ khách kia nhòe tan đi mọi rào chắn.) Và như một mối liên kết không thể cưỡng lại, tôi tự điền chính mình vào vùng còn khuyết rỗng đó để câu bị động kia trở thành “They are accepted by me.” Chẳng cần đến một chút nỗ lực, hay một sự giải thích vòng vo, hay một sự dằn mình để ôm ấp lấy những điều chướng tai gai mắt, tôi thấy sự tồn tại của mình được hoàn toàn trọn vẹn, mình có một ý nghĩa và một mục đích trong đời.

Trước kia tôi đã từng nhiều phen chống trả lại cuộc sống, bằng mọi cách ngăn cản nó thâm nhập làm thay đổi thế giới quan của mình. Khi nghe người ta bảo rằng hãy đầu hàng, tôi chỉ càng thấy nhiều hơn một sự nặng nhọc hoặc càng thấy rõ hơn sự quẫy đạp trong hiện tại của bản thân. Điều đó chẳng khác nào đang gấp đôi lên những cơn hỏa mù, hay thêm một tay kiếm vào trong cuộc binh đao vậy. Càng nhiều câu lệnh được đặt ra, tâm tư này càng thêm rối bời. Vì “chấp nhận” không phải là một việc gì đó có thể “làm”, nên khi nó được đặt sau từ “hãy”, cả câu nói trở nên lố bịch.

Sự thật là tôi không bao giờ chấp nhận được thứ gì như đúng bản chất tự nhiên của nó vì bản thân tôi đã là một lăng kính. Sự tồn tại của tôi không phải là để chấp nhận thế giới, mà là để phân tích, bẻ gãy, cân đong vạn vật, đưa tất cả vào một hệ thống với hàng lối chỉnh tề. Mỗi khi sự kiện ập tới thì tôi chỉ việc truy xuất dữ liệu đã tích lũy để ứng phó, chẳng khác nào một cái máy. Nhưng khi nhìn sâu vào những thứ tôi có thể chấp nhận thì ở đó chỉ là chính mình, là đường nét hữu hạn nào đó trùng khớp với những câu chuyện, ăn nhập với những xu hướng của bản thân. “Tôi” không thể thân mật với thứ gì khác “tôi” cả. Chuyện là như thế.

Vậy nên trong những giờ khắc hoang mang, ai đó nhắc tôi rằng hãy chấp nhận, hãy quy phục thì chẳng khác nào bảo tôi rằng hãy đi chết đi – đó là một điều bất khả. Cái kiếm không thể tự đâm chính mình được.

Chỉ trong một câu bị động, tôi mới có khả năng quy hàng vì tôi được đẩy lùi về phía sau với tầm quan trọng được hoàn toàn xem nhẹ, có thể lược bỏ tôi đi mà câu chuyện không hề mất ý nghĩa. Thế là trong một hệ quy chiếu đảo lộn, tôi có thể chết một cách dễ dàng. Thậm chí, dù không được lược bớt đi, cái tân ngữ “tôi” (me) cũng được mỉm cười toại nguyện trong vị trí của mình, bởi rằng chiến thắng của nó hoàn toàn hòa nhập với chiến thắng của sự trống rỗng trong việc bao dung tất thảy những chủ ngữ trên đời.

Vâng, tôi chỉ là một tân ngữ, là kẻ điền vào chỗ khuyết sau cùng của câu chuyện chấp nhận. Chẳng còn “I” viết hoa dương dương tự đắc, xung phong đứng đầu thiên hạ, gánh lấy mọi trọng trách và mệnh lệnh, đồng thời cũng gánh lấy mọi bất hạnh và thương tổn. Chấp nhận một việc gì đó chẳng còn là chuyện của tôi nữa, chẳng còn là nghĩa vụ hay sự phải làm nào đó nữa. Nó được thực hiện bằng cách không cần phải thực hiện. Giờ đây tôi – cái tân ngữ nhẹ mình nhẹ mẩy này tha hồ chao liệng như một cánh chim trời. Biết đâu vào một ngày phiêu lãng bất chợt nào đó, tôi lại bắt gặp một mảnh đất lành – một câu bị động còn bỏ ngỏ khác đang chờ đợi thì sao. Nó có thể là “Everything is loved” chẳng hạn.


Tác giả: Vũ Thanh Hòa 

Ảnh minh họa: Pexels 

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️ http://bit.ly/2KTJCN2

Tạp chí Aloha Volume 2

aloha 2

Nội dung Volume 2

🧠 [Hỏi-Đáp] Làm sao để theo đuổi đam mê?
🧠 [Bài dịch] Top 5 dự án Blockchain đột phá
🧠 [Bài dịch] Đừng lo lắng khi cảm thấy buồn
🧠 [Bài dịch] 7 thuyết âm mưu kì lạ nhất nhưng là sự thật
🧠 [Bài dịch] Gặp gỡ người lập ra trang web ngầm ‘Chợ Ám Sát’?
🧠 [Truyện dài] Người chém cá kình – Hồi 2 | Hai Le
🧠 [Truyện ngắn] Cô Bé Hạt Tiêu – Quyển 2, Tập 2 – Dự báo thời tiết! | Vũ Thanh Hòa
🧠 [Thơ dài] Thiên đường trần gian – Phần 2 | Vũ Thanh Hòa
🧠 [Zen Pencils] Krishnamurti – Điều gì xảy ra khi bạn so sánh?

Chào mọi người, cách đây 2 tuần tạp chí Aloha số đầu tiên của THĐP 2.0 đã được xuất bản và chia sẻ miễn phí khắp nơi, hy vọng tất cả những ai đang theo dõi THĐP đều đã download về đọc rồi, nếu chưa thì download ở link bên dưới.

Hôm nay là ngày Volume 2 được phát hành, không miễn phí nữa nha, cần có Membership để đọc, ai chưa đăng ký thì nhanh tay lên nào, càng có nhiều người ủng hộ thì càng có nhiều nội dung đỉnh cho mọi người đọc. Link đăng ký THĐP Exclusive Membership >>> http://bit.ly/THDPmembership


📌 Magazine Aloha Volume 1 đã xuất bản. Bạn đã đọc chưa? Download miễn phí tại ➡️ http://bit.ly/2ED11Ks

📌 Đơn vị tài trợ: Đông Hưng Group ➡️ http://bit.ly/2sbcd9E

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️ http://bit.ly/2KTJCN2

📌 Đơn vị cá nhân tổ chức nào muốn tài trợ cho dự án thì nhắn tin cho page hoặc liên lạc với ad LX (https://www.facebook.com/LX.Production)

LSD và âm nhạc của nhóm The Beatles

0

Một “chuyến đi” (trip) LSD chỉ kéo dài khoảng 12 tiếng, nhưng có lẽ là 12 tiếng quý giá nhất cuộc đời một con người có thể trải nghiệm được. Trong 12 tiếng ấy bản thân tôi đã được mở mắt thật sự về con người của mình, về cách ứng xử và cách đối nhân xử thế của bản thân, về cái khác biệt của tôi với mọi người, những cái tính xấu ích kỷ của bản thân và sự chấp nhận những con người. LSD đồng thời cũng là cánh cửa dẫn đến con đường tâm thức, của tâm linh.

Lần đầu tiên sử dụng LSD là lần tôi được sinh ra lần thứ hai. Nếu như cần sa làm tôi cười sảng khoái, đói ngấu nghiến và sự “phiêu lãng” của âm nhạc, LSD là một thứ hoàn toàn trái ngược lại. Bạn cảm giác tỉnh hơn cả tỉnh. Bạn không bị lu mờ bởi những ý nghĩ nữa; mọi thứ trên đời thật tươi đẹp làm sao. Mọi ảo giác, xúc giác hay thị giác đều là thứ đẹp đẽ nhất bạn từng thấy trên đời. Đó là cái đẹp thuần khiết nhất, như cái đẹp khi bạn được nhìn thế gian lần đầu tiên khi bạn được Mẹ nâng niu lần đầu tiên.

Mọi rào cản xã hội bị hoàn toàn xóa bỏ. Bạn sẽ có một cảm giác kết nối (với mình cảm giác như được online vậy :)) với tất thảy mọi vật, mọi con người. Mọi lời nói trở nên uyên thâm và có ý nghĩa đúng với những nhận định của bản thân bạn và những gì bạn quan sát.

Về tôi trước khi đến với LSD

  • Tôi là nerd gần như chính hiệu. Tôi chưa từng trải nghiệm bất cứ thứ gì ngoại trừ cần sa. Không rượu bia, thuốc lá, thuốc lào hay cà phê. Trải nghiệm “cao nhất” của tôi bấy giờ chắc là phá đảo GTA và xem hết series Star Wars =)
  • Việc tôi quyết định “chơi đồ” không phải vì là tập tành đua đòi để thành “đàn anh” “đàn chị” mà tôi chỉ muốn trải nghiệm cảm giác ảo diệu, mới lạ mà những con người vĩ đại trong lịch sử đã từng trải: Bill Gates, Steve Jobs, John Lennon, Bill Hicks,…
  • Tôi muốn được giải thoát. Đến trước khi tôi dùng LSD tôi đã dường như mất kết nối với tất cả những người xung quanh. Tôi không còn giao tiếp được trọn vẹn với bạn bè người thân nữa. Lối sống thu mình của tôi nay đã thành 1 phần của con người tuổi 16 của tôi.
  • Tôi bị mắc kẹt. Tôi muốn được giải thoát. Tôi muốn trở thành một cậu bé một lần nữa. Tôi muốn không ích kỷ, không sân si một lần trong suốt quãng đời trung học. Tôi đã nghiện máy tính rất lâu. Tôi đã đắm chìm quá nhiều trong triết lý hiện sinh, trong hiện thực tối tăm thuần khoa học duy vật, logic mà quên đi những thứ quan trọng trong cuộc sống: Tình cảm giữa người và người. Tôi muốn được sống.

Tôi đã tìm hiểu các chất thức thần từ khi 14 tuổi, nhưng chưa thực sự hiểu sâu về nó, về những trải nghiệm nó mang lại cho bản thân. Tôi chọn LSD (“bùa lưỡi”, “tem”, Lucy…) mà thay vì nấm, DMT, ayahuasca, xương rồng vì trong văn hóa đại chúng LSD là chất được sử dụng rộng rãi nhất, là chất tôi đã “quen thuộc” nhất trong những lúc đắm chìm trong âm nhạc psychedelic.

Và một LSD Trip không thể là hoàn thiện nếu thiếu âm nhạc. Với tôi, âm nhạc là tất cả. Cuộc sống sẽ chẳng còn ý nghĩa gì nếu thiếu âm nhạc.

Lần đầu tiên tôi trip tôi đã chuẩn bị sẵn tâm thế + 1 list nhạc của Beatles, Pink Floyd và những band psychedelic khác như Jimi Hendrix Experience, Tame Impala, The Grateful Dead hay Jefferson Airplane. The Beatles từ những cậu trai chơi nhạc rock n roll merseybeat sau 6 năm đã trở thành 4 cây đại thụ của âm nhạc và văn hoá vượt lên những định kiến xã hội, bốn gương mặt vĩ đại nhất thế kỷ XX. Pink Floyd lại mơ mộng hơn, có phần mang tính triết lý chính trị và sâu cay hơn vào thâm tâm người nghe. Đều là những nghệ sĩ bậc thầy và huyền thoại không chỉ trong âm nhạc mà còn là trong việc đi đầu trào lưu trải nghiệm những chất thức thần trong giới trẻ của nền văn hoá thay đổi chóng mặt ảnh hưởng đến tận ngày nay.

Sau khi ngậm con tem 1P-LSD (tương đương 100ug, là 1 dẫn xuất của LSD) thì tôi bắt đầu với album Revolver, sau 1-2 tiếng là Sgt Pepper’s Lonely Hearts Club Band. Cả hai đều nằm trong top 10 những album được đánh giá là vĩ đại nhất mọi thời đại, và chỉ sau khi đã trải nghiệm những gì họ đã trải nghiệm, tôi mới hiểu tại sao. Cùng với Rubber Soul hay Dark Side of The Moon, chúng là những album miêu tả được trải nghiệm thức thần một cách kỹ lưỡng, chân thật và đỉnh cao nhất mà không có bất cứ thứ autotune nào thời đại pop ngày nay có khả năng làm được. Nó chả phải nhạc I-Dosing vớ vẩn, nó là nhạc ảo giác thực sự bởi những con người đã từng trải nghiệm thức thần; những vị thần hippie, của lý tưởng một người vì mọi người và mọi người vì một người, nơi không có thù ghét, oán hận, chiến tranh…

Một tiếng sau khi ngậm, toàn thân tôi bắt đầu rân ran; mọi thứ trở nên màu sắc hơn, đầu óc tôi trở nên quay cuồng. Tay chân tôi rã rời và như được massage bởi thần Lucy vậy. Những dòng suy nghĩ trở nên phân mảnh, chỉ còn thuần cảm xúc. Tôi mỉm cười thật tươi 😀

Tôi nhìn căn phòng và chỉ muốn cười. Cảm giác như não bộ của tôi đã được giải phóng vậy, không còn stress hay lo âu nữa. Và khác xa với weed, tôi đã TỈNH thật sự. Tôi cảm giác như được thức tỉnh nghĩa đen sau bấy lâu nay đã ngủ say. Tôi HIỂU. Tôi hiểu ra tất cả những thứ vốn có trong tâm thức tôi mà tôi không thể hiện ra được. Đây có phải là lý do các chất thức thần bị cấm? Bởi vì nó cho ta biết sự thật, rằng xã hội là một vố chơi khăm của nhân loại…. rằng chúng ta tồn tại để vui đùa, chung sống như những đứa trẻ chứ không phải vì tiền bạc, của cải, danh vọng và những giá trị vật chất nhảm nhí khác. Dối trá, giả dối. Cuộc sống này hơn thế kia mà. Cuộc sống là một trò chơi mà chúng ta là những người chơi. Ta chơi giỏi hay dở không quan trọng. Mục đích của trò chơi là để VUI, để ta kết nối bằng tình người với tất thảy những người chơi khác.

Cuộc sống này tuyệt đẹp biết bao.
Cuộc sống này thật đáng sống biết bao.

LSD đem lại cho tôi trải nghiệm cuộc sống chân thực nhất về tuổi thơ tôi. Khi ta còn bé thơ, mọi thứ thật có sức nặng. Tôi nhìn vào tất cả và thấy được cấu trúc của mọi thứ. Tôi bật phim lên và tôi thấy những diễn viên cố hoàn thành vai diễn của mình, như cách chúng ta hoàn thành vai diễn trong xã hội vậy. Mọi âm thanh, tiếng động đều trở nên thật mỹ miều và giàu chất tạo hình, mà không cơn phê cần sa nào có thể so sánh.

“Turn off your mind, relax and float downstream
It is not dying, it is not dying
Lay down all thoughts, surrender to the void,
It is shining, it is shining.
Yet you may see the meaning of within
It is being, it is being
Love is all and love is everyone
It is knowing, it is knowing.”

Tiếng nhạc của bài hát Tomorrow Never Knows cất lên khi tâm thế tôi tràn ngập những ý tưởng. Trong khoảnh khắc ấy, tôi đã thấu hiểu được chỗ đứng của John Lennon, Paul McCartney, George Harrison và Ringo Starr trong lịch sử. Những ca từ trong các bài hát của họ chứa đựng sự thông tường. Một số người gọi họ là Beethoven, Mozart thời hiện đại nhưng khi tôi được âm nhạc của họ dìu dắt vào cuộc trip một cách nhẹ nhàng như những bước chân em bé đầu tiên, khi những ảo thị trong con mắt nhắm sâu của tôi hiện lên về Lucy trên trời cao với kim cương, về người phụ nữ cô đơn Eleanor Rigby, về việc tất cả chúng ta cần là tình yêu thì tôi hiểu The Beatles còn hơn cả thế: Họ là những con người thuộc về Chúa, được cử đến để khai sáng cho nhân loại đang ngủ say.

Và, fuck, mọi thứ thật màu sắc và đẹp đẽ đến biết bao. Tôi thấy trần nhà dịch chuyển, tôi thấy tường phòng tôi biết thở. Khu vườn cổ tích là có thật ư? Mọi thứ như trong mơ vậy, chỉ khác ở chỗ, nó là thật. Mọi thứ là thật và nó vốn đẹp như thế, chỉ có điều đến lúc ấy tôi mới nhận ra. Trong khoảnh khắc thật vĩ đại lịch sử ấy, tôi đã viết những dòng tư tưởng ngắn ngủi ra một file word. Những lời lẽ chân thật nhất của tôi từ trước đến giờ và thực sự khó để miêu tả trọn vẹn.

Nghe nhạc khi dùng LSD là điều tuyệt vời nhất trong đời bạn có thể làm. Âm nhạc là thứ ngôn ngữ chung của vũ trụ, là cầu nối. Bản chất của âm nhạc chính là sóng âm. Vạn vật là sóng âm, là năng lượng và rung động. Thế giới vật chất vốn chỉ có vậy, luôn như vậy và mãi mãi là như vậy.

Chính khoa học hiện đại đã gần như “xác nhận” những gì đã được biết qua các nền văn hóa cổ đại hàng nghìn năm nay, rằng vũ trụ tồn tại dựa trên duy tâm làm nền tảng.

>>> [THĐP Vietsub] Vật lý lượng tử – Thí nghiệm 2 khe hở

https://www.facebook.com/TrietHocDuongPho2.0/videos/303383823786168/

Trong vũ trụ vô tận này đều có sự kết nối dựa trên nguyên tắc lấy khoa học và tâm linh là hai nền tảng để bổ trợ mật thiết cho nhau. Thế nhưng cái gắn kết tất cả mọi thứ, câu trả lời cho tất cả lại là Tình Yêu. Không chỉ là Tình Yêu đôi lứa, tình yêu của đôi mắt trẻ thơ với vạn vật trên thế gian cõi đời này mà không có bất cứ cơn cực khoái, sơn hào hải vị nào có thể so bì. mà đó là tình yêu thuần khiết nhất không bị lu mờ bởi cái tôi (Ego).

Cái “tôi” không tồn tại. Thế nhưng mọi sung sướng khổ đau đều sinh ra từ cái tôi. Mọi khao khát, thèm muốn, yêu ghét giận hờn của chúng ta đều xuất phát từ cái tôi. Những sự phán xét, quan điểm và quyết định hành động của ta đều là từ Ego mà ta quên mất rằng chúng ta không chỉ là những con người trần mắt thịt; chúng ta là các phần nhỏ của Thượng Đế, và Thượng Đế chính là chúng ta. Không gian thời gian không tồn tại. Mọi khoảnh khắc, thời điểm là một và chỉ một, duy nhất, là điểm khởi nguồn và cũng là điểm chấm dứt của vòng tuần hoàn không hồi kết. (Nietzsche’s Eternal Recurrence)

Vạn vật đều có sự cân bằng. Chẳng phải ngẫu nhiên mà trong bài hát cuối cùng của album cuối cùng, Beatles có nhắn nhủ,

“And in the end, the love you take is equal to the love you make.”

“Nhân quả báo ứng” chỉ là cách thể hiện của vũ trụ cho nhị nguyên. Tốt-xấu, sướng-khổ, đen-trắng, vô tận-hư vô, sóng-hạt, tôi-bạn, cho đi-nhận lại. “Vạn vật” đều sinh ra từ cái tôi của nhận thức.

Chúng ta đều hoàn hảo tuyệt mĩ trong con mắt của Chúa. Chúa không phải là một “vị” thánh nhân như trong Kinh Thánh, Kinh Dịch. Chẳng có gì là hoàn hảo vì mọi thứ là hoàn hảo. Mọi thứ tồn tại vì chúng tồn tại, không một mục đích cụ thể. Mọi tôn giáo đều đúng và chỉ một ý tưởng khái niệm khách quan qua các cách nhìn chủ quan.

Sắp hết cuộc trip (10-12 tiếng đã trôi qua) và tôi đang dần trở về với thực tại. Cũng như nấm, LSD là một cá thể có nhận thức, và mỗi cuộc trip là một bài học đối với tôi. Tôi nhận ra bấy lâu nay mình đã ích kỷ thế nào với mọi người xung quanh. Tôi là một thằng khó ưa trong mắt mọi người, tôi chưa bao giờ chịu mở lòng với bản thân… Tôi không đem lại giá trị gì cho mọi người cả. Và tôi òa khóc. Tại sao tôi không chịu hiểu? Tại sao tôi lại bướng bỉnh như vậy? Tại sao vậy? Tôi hứa với bản thân là sẽ thay đổi mà tôi vẫn cứ dậm chân tại chỗ. Tôi thờ ơ với những lời khuyên của bạn bè và gia đình. Tôi nhìn ba mẹ tôi và tôi chỉ muốn ôm chầm lấy ba mẹ. Tôi muốn ba mẹ, người thân biết tôi trân trọng từng phút giây như thế nào khi ở bên họ. Tôi cảm thấy thật có lỗi.

Tôi thiếp đi đến sáng hôm sau trong một cơ thể khó chịu nôn nao và 1 tâm thế rối rắm. Những Alan Watts, Terence McKenna, hay Timothy Leary có những gì mà những người khác không có? Họ có phải là những con người “siêu phàm” vượt lên khỏi bộ máy xã hội này? Không và không. Họ chỉ là những người phàm đã tìm được cách khai mở những tri thức tiềm tàng trong sâu thẳng chúng ta thông qua các chất thức thần.

Tôi cũng đã thấy những nạn nhân của chất thức thần. Tôi đã thấy những Syd Barrett của Pink Floyd dùng LSD để trốn tránh hiện tại, John Lennon từ bỏ LSD để sa đến heroin, hay Hunter S. Thompson và cả một thế hệ hippie “khuyết tật vĩnh viễn” trong xã hội counterculture thập niên 60.

Và trong phút chốc, tôi muốn trở thành họ. Tôi đã dùng lại LSD và các chất thức thần khác nhiều lần. Tôi đã vượt ngưỡng 250ug. Tôi đã được kết nối với tất cả, cái tôi của tôi gần như đã “chết” và tôi trở thành một con người khác sau mỗi trải nghiệm. Tôi đã có những trải nghiệm còn sâu thẳm hơn thế. Tôi muốn high, rất high, tôi muốn sướng. Nhưng nay tôi đã dừng trip hẳn. Một phần vì tôi không muốn quá xa rời thực tại, phần vì tôi muốn trân trọng mỗi cuộc trip nhất có thể. Vũ trụ liên tiếp đưa ra những dấu hiệu, những bài học cho tôi và tôi phải biết nắm lấy nó.

Tôi muốn dành thời gian nhiều cho bạn bè, người thân, đam mê, sự nghiệp hơn. Những điều thực sự quan trọng trong cuộc sống ngắn ngủi này. Tôi muốn được cống hiến cho cuộc đời bằng sức lực, tri thức của tôi, tôi vẫn muốn được sống ở trong xã hội này, dù là ta có sống trong giả lập hay không. Tôi tập thiền hằng ngày và luôn phấn đấu trở thành một con người tốt đẹp hơn… Đại học nào là phù hợp với tôi?


Tác giả: Minh Tu Le
Biên tập: THĐP

Featured image: 1843 Magazine

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️ http://bit.ly/2KTJCN2

Có cần lấp đầy những khoảng không im lặng?

0

(510 chữ, 2 phút đọc)

— Chào bạn, bạn từ đâu tới?
— …
— Bạn quê gốc ở đây à?
— …
— Chà, hôm nay trời lạnh ghê.
— …
— …

Tôi bắt đầu biết trân trọng những khoảng không tĩnh lặng hơn. Yêu cầu công việc của tôi cần phải vui vẻ, hoạt bát và bắt chuyện với khách hàng giúp họ thoải mái và cảm nhận được sự thân thiện nơi đây. Ban đầu tôi rất hăng hái trò chuyện, hỏi thăm, làm quen, giao lưu nhưng càng ngày tôi càng nhận ra sự thừa thãi ấy. Tôi hỏi những câu hỏi mà khi họ đi mất, tôi sẽ quên béng rằng họ vừa trả lời gì.

Tôi bắt đầu quan sát nhiều hơn. Một vài người thích nói chuyện phiếm và cười đùa. Một vài người hăng hái quan tâm đến vấn đề của thế giới. Một vài người cố cậy miệng đối phương bằng những câu hỏi nông cạn, chán ngấy. Một vài người thấy kì lạ khi có ngày tôi nói rất nhiều, có ngày tôi chỉ ngồi im đọc sách. Họ hỏi tôi vài câu đại loại như: “Hôm nay em bị sao vậy?” “Em có chuyện buồn gì à?”

Vâng, tôi lại trả lời cho qua loa những câu hỏi khô khan ấy. Và rồi họ nói gì? “Nhỏ này nhạt nhẽo ghê”, “Nhỏ này kì lạ quá”, “Em phải cười lên thì mới đông khách.” Việc sống đúng với cảm nhận thật thì được cho là kì cục. Còn những điều giả tạo thì được cho là CẦN PHẢI LÀM?

Những khoảng không nên được lấp đầy bằng âm nhạc? Bởi vì âm nhạc xoa dịu tâm hồn hay mua vui giải trí? Tôi ghét phải nghĩ như vậy. Tôi chỉ dùng đến âm nhạc khi nào cảm thấy thích thú và chú ý lắng nghe nó. Âm nhạc không phải cái background cho cuộc sống này. Tôi thích những khoảng trống, không có bất kỳ âm thanh nào len lỏi vào. Và tôi cũng chẳng ngại ngùng gì khi mọi người đều im lặng, thà đừng nói còn hơn nói chuyện phiếm.

Khoảng không chỉ buồn tẻ khi họ cố tìm kiếm những điều vui vẻ bên ngoài tâm hồn mình – những điều trống vắng, gượng ép. Họ cố tạo ra niềm hân hoan giả dối. Chúng đến rồi lại đi và họ lại cố tạo dựng tiếp. Cho đến khi có khoảng trống lơ lửng giữa câu chuyện, họ bị bối rối khó xử và họ nhanh chóng suy nghĩ làm sao để lấp đầy.

Tôi trân trọng và yêu quý những khoảng không, những giây phút tất cả đều ngậm chặt cái miệng mình lại để cảm nhận nhiều hơn. Và khi ấy lòng tôi vẫn đầy hân hoan mà chẳng cần có điều gì bên ngoài tác động đến thể xác tôi.


Tác giả: Bà Năm

Ảnh minh họa: Myriams-Fotos

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️ http://bit.ly/2KTJCN2