Trang chủ Blog Trang 226

Đà Nẵng và chuyện giỏi địa lý, hiểu con người để làm kinh tế

Featured Image: Nguyen Minh Son

 

Hồi đó tui ghét môn Sử, không thích môn Văn nhưng lại hứng thú với Địa Lý, kỳ lạ hén. Sau này một người thầy nói với tui rằng phải giỏi Địa Lý mới làm kinh tế được, vốn thích tiền (và những người có nhiều tiền) nên tui thích liền, ngẫm nghĩ cũng ra được lắm thứ… Tui chọn Đà Nẵng trong bài viết này vì đó là nơi tui sinh ra và lớn lên, cũng là nơi tui quen thuộc nhất, hiểu rõ nhất, hay ít ra là tui nghĩ như vậy.

Chuyện ăn:

Cách đây 2 ngày, một người bạn của tui vào Xì Phố chơi, dẫn nó đi ngang qua Phạm Ngũ Lão, thế là con bé bật thốt lên:
– Ý Burger King kìa, nhìn mà nhớ ghê á mi, Burger King ở Đà Nẵng vừa đóng cửa tuần trước rồi.

Ừ thì, một thương hiệu đẳng cấp thế giới đấy, bước vào cái dải đất hình chữ S này với hình ảnh cao to vạm vỡ, kết hợp với tâm lý chuộng ngoại của người Việt, thế mà vẫn thất bại ở một trong những thành phố lớn nhất của Việt Nam, lạ thật.

Burger King không phải là gã bự con duy nhất gục ngã tại đây, trước đó một thời gian, Jollibee cũng phải âm thầm rút lui khỏi thành phố đầy thơ mộng này. Họ lớn, khỏe thiệt, cơ mà chết là cứ chết thôi…

Một loại đồ ăn khác tràn ngập Xì Phố là “bánh tráng trộn”, khi mà các xe bánh tráng mọc lên như nấm, các gánh hàng rong đều treo lủng lẳng vài gói bánh tráng, dăm ba trái xoài và một con dao để hành nghề, các “thương gia” ngửi thấy mùi cơ hội, một thị trường khổng lồ mới mà trước giờ chưa có cái loại hàng khoái khẩu này. Thế là cái món ăn vặt nức tiếng này theo gió đầu mùa thổi quét cả thành phố Đà Nẵng để rồi nhanh chóng chết dần chết mòn, chỉ còn lại vài ba xe thật sự rất tuyệt vời về cả chất lượng lẫn giá cả thì trụ vững, còn lại chết yểu cả! Kỳ lạ nhỉ, hay người Đà Nẵng không phải… là người ta cà?

Rồi các nhà hàng hạng trung trung cũng mọc lên, giá một món chừng 50-60k, cũng rất được chuộng ở Xì Gòn, không gian tuy không quá sang trọng nhưng cũng lịch sử hơn hẳn các quán góc với bàn nhựa và cái ghế cùng nguyên liệu nhỏ xíu, với tham vọng hút sạch thành phố siêu dễ thương này để rồi chịu chung số phận với Burger King, Jollibee và bánh tráng trộn. Chi mà ngược đời dữ vậy nè?

Thực ra là vầy, Đà Nẵng bé xíu, xa lắm chạy xe 15 phút tới nơi, thế là quán ăn nào ngon, rẻ là lắm kẻ ăn ngay. Dân ở đây cũng chất phác, thật thà, thôi thì thức ăn nhanh á, ăn quen Lotteria và KFC rồi, cũng hay khuyến mãi và giá rẻ nữa, cái chi đã lỡ yêu thì chung tình dữ lắm, thôi thì tạm biệt cô nàng Burger King tuy sang hơn xíu nhưng chảnh chọe về giá cả quá, cũng là người lạ, người lạ thì tui ngại, ngại thì từ từ quan sát đã nghen…

Chưa kể lâu lâu “thèm của lạ” mới mần thức ăn nhanh thôi, thiếu chi món ngon, rẻ mà no nữa, bún bò giò gân nè, phở nè, cơm gà nè, hủ tiếu nè, mỳ quảng, bún mắm, bún thịt nướng nè, bún chả cá, xôi gà nè, ôi thôi tùm lum thứ, vừa dân dã, vừa ngon. Chưa kể cơm nhà nữa nè, truyền thống ở đây là bữa trưa bữa tối phải đủ mặt thành viên trong gia đình, ăn chung, coi thời sự nó mới ra cái nhà, bữa nào buồn mới ra tiệm chơi. Rồi người dân miền Trung hay có thói quen cần kiệm, thay vì 20k lên 21k còn được, lên hẳn 70-80k/bữa thì khó quá à nha. Vậy nên không chết cũng uổng!

Đúng là bánh tráng trộn trước kia hổng có ở miền đất lành này, những tưởng đâu thị trường to bự chảng, nhưng lầm rồi, từ cả gần chục năm về trước thì đám học sinh đã kéo nhau ra những quán... bánh tráng kẹp mà măm rồi, hồi đó chỉ vài ba chỗ dưới khu Huỳnh Thúc Kháng, sau này thì đầy, kẹp nướng đủ các loại nhân, nước chấm tới 6-7 loại, khách muốn ăn loại nào tự múc loại ấy cho hợp khẩu vị, chu choa là nó thích, tự dưng đi ăn cái bao ny lông bánh tráng trộn khô ngoét kia mần chi? Chết là phải rồi! Nhà tui thích nui chó mà anh lại bán mèo thì thua rồi, trừ phi mèo quá cool thôi à nha.

Rồi mấy cái nhà hàng tầm trung trung kia nữa, dạ thưa nhà hàng loại sang chảnh ngang ngang Hà Lội, Xì Gòn bọn em cũng có, resort đỉnh cũng có nốt luôn, Đà Nẽng hem có thì mượn đỡ Hội An, lỡ là VIP, tiếp hàng xịn thì bọn iem sẽ chọn những nơi này chứ ai xuống tầm trung chi cho mất khách. Còn đám chẻ chẻ như bọn em, ăn nhậu là chính, cụng ly zô zô nó mới zui, ra quán sang sang vậy bó tay bó chân, sợ người ta quánh giá chết, với cả ở đây buồn chết, dăm bữa cái nhậu nhỏ, chục bữa cái nhậu lớn lớn, nhậu ở đây tiền mô mà chịu nổi, vả lại ngồi ghế nhựa, sát vỉa hè hay biển cho nó mát mẻ, thoải mái, chui vô đó chi zậy nè…

Chuyện ở:

Số là đợt vừa rồi có về Đà Nẵng, lâu cũng không về nên giống dân nhà quê, cái chung cư cao cấp, xịn thiệt xịn tên Azura cắm ngay cạnh sông Hàn đó mà giờ mới biết, cơ mà nghe đồn xịn thiệt, đẹp thiệt nhưng mà ế chổng ế chê…

Dạ thưa dân bọn em ở nhà trệt, nhà ngói quen rồi, với lại truyền thống là mần chi thì mần, phải có mảnh đất cắm dùi, ở chung cư… hông có đất, cứ thấy nó kì kì mần răng á. Vả lại đất Đà Nẵng tuy phát triển, nhưng còn lắm đất lắm anh ơi, tuy mắc hơn trước xíu, nhưng so với anh thì còn rẻ chán, bọn em dân xứ nghèo, chưa hội nhập kịp, nên cho bọn em đả thông tư tưởng, kiếm tiền thêm dăm ba chục năm nữa rồi bỏ ống heo ra mua sau… anh nhá…

Chuyện mặc:

Dạ em cũng xin lỗi hàng da, hàng hiệu nốt. Trên mảnh đất hiền hòa này, bọn tui vẫn thấy mình còn nhỏ lẻ, vả lại trời cũng nóng, ai cũng mặc quần dài áo thun, lịch sự hơn xíu là sơ mi thôi, mấy anh cứ mang vest tới chào hàng mần chi mất công zậy. Họa may mấy công ty nhà nước “kiểu mẫu”, tức là đứng ra làm mẫu cho báo chí chụp hình thì nhà có bộ vest cho nó oai, hay mấy công ty đa quốc gia to bự ở Tây qua thì nó mặc, bọn em, sơ mi được rồi.

Học sinh sinh viên ở đây cũng vậy, lúc nhỏ đi học, có vài ba quyển vở, dăm chục quyển sách, cái túi vải nho nhỏ là ok rồi, tiện bỏ giỏ xe đạp mà hông sợ ai giựt nữa. Lớn lớn xíu thì có laptop hơi cồng kềnh, thế là đổi sang ba lô cho nó oách, đi xa chơi cũng dễ nhét đồ nữa, bán em chi mấy cái túi xíu xíu mà sang chảnh dữ.

Chuyện chơi:

Cái này mới lạ nè, ai đời ở Đà Nẽng mà mở công viên nước… ít nhiều gì cũng có nhiều người mệnh danh bãi biển ở đây đẹp nhứt hành tinh (có thể hơi quá nhưng đẹp là đúng), được vài ba tháng đến khi người ta hết tò mò nữa thì thôi, ra biển gửi xe có vài ba ngàn, tắm ớn luôn, mát mẻ sạch sẽ nữa, xong lên là đầy đủ nước ngọt tính bằng ao luôn. Không đóng cửa mới là lạ!

Đà Nẵng tuy không nhỏ, nhưng so với Xì Gòn thì bé tí, ra đường còn không dám nắm tay nhau sợ hàng xóm đi chợ nó thấy, nó về mách phụ mẫu thì chết, ai chẳng biết nhau, khoe hàng chi mất công mất sức zậy, nhà mình như răng thì biết tỏng nhau cả rồi, đâu cần phải khoe của, đâu cần phải nhà hàng sang chọng đâu. Dân tui chất phát, thật thà, tiết kiệm với… chung tình, thích cái chỗ mô, có cảm tình với chỗ mô là đi miết à. Nên các anh các chị có vào quê em thì nhẹ nhàng thôi, nho nhỏ thôi chứ sang quá bọn em không dám vô, tình cảm xíu nữa là ok hết à. Cơ mà thành phố bọn em đồ ăn thì đầy đủ, cà phê cà pháo, quán nhậu cũng đầy rẫy, ngon và rẻ lắm, nên thêm 1,2 quán nữa cũng như muối bỏ biển à, các anh các chị có cái chi hay hay, mở một chỗ cho bọn em chơi, như thêm rạp phim, thêm khu chơi game, thêm chỗ giao lưu giới trẻ là bọn em hoan nghênh lắm, chứ sáng cafe, trưa cơm nhà, tối lại ra nước mía bên bờ sông hoài cũng nhàm mấy anh à…

 

 Ưng Đen

Những nấc thang trong cuộc đời

Featured Image:  Mohammed Al-baiti

 

Bạn bao nhiêu tuổi nhỉ? Không cần công bố đâu, bạn chỉ việc ngẫm xem có đúng với bạn không thôi nhé.

Nếu bạn dưới 20, cuộc sống đang dang tay chào đón bạn. Vô tư đi nhé, tuổi ngây thơ trong sáng nhất của bạn đấy. Tận hưởng bằng hết những gì cuộc sống trao tặng, đừng để phí hoài tuổi xuân. Tiền lúc này với bạn chỉ là những tờ polyme sắc màu có thể có được trong tay, chỉ cần có những lý do chính đáng.

Nếu bạn 20-30, cuộc sống bắt đầu đem cho bạn những bất ngờ thú vị. Bạn sẽ có một công việc có thể nuôi sống bạn thay vì cha mẹ bạn nuôi bạn trước giờ. Bạn cũng có thể có thêm một túi tiền nữa từ một người xa lạ nhưng tình nguyện ‘góp gạo thổi cơm chung’.

Giai đoạn trẻ trung, sung sức nhất cuộc đời là đây. Trưởng thành và bắt đầu cuộc sống độc lập, xây đắp một gia đình nhỏ. Bạn bắt đầu thấy tiền có giá trị lớn lao trong cuộc sống của bạn và dốc mọi khả năng, sức lực để kiếm nó, nhanh nhất, nhiều nhất.

Nếu bạn 30-40, cuộc sống tặng bạn những món quà và cũng không quên mang cho bạn những rắc rối. Cuộc đời không như là mơ là câu nói bạn sẽ bắt gặp mình đôi lúc đang lẩm nhẩm trong miệng. Trách nhiệm nhiều lên, khi những thiên thần nhỏ của bạn ngày một lớn dần. Khó khăn cũng chồng chất khi chúng ta phải cõng trên vai các gánh nặng trách nhiệm với gia đình: Ông bà, cha mẹ, con cái; với công việc; với xã hội và với chính bản thân mình.

Ở vai trò nào chúng ta cũng… đuối nếu không nỗ lực mỗi ngày, phấn đấu mỗi ngày vượt lên chính mình của ngày hôm qua. Tiền lúc này không quan trọng với bạn đâu, mà rất, rất quan trọng. Bạn cần rất nhiều để chi tiêu, trang trải nợ nần, dự phòng cho biến cố, tích cóp, đầu tư cho tương lai. Ở tuổi này, bạn cũng có câu trả lời rất rõ ràng về khả năng đem tiền vào túi của mình. Nếu giỏi giang và may mắn, bạn sẽ có một cuộc sống dễ dàng hơn.

Nếu bạn 40-60, cuộc sống nhường bớt cơ hội dẫn dắt sang tay bạn. Nếu bạn chịu được va đập từ cuộc sống mà không quỵ ngã, lại còn vẫn ‘ngon lành cành đào’, bạn đáng được nể nang đấy. Nếu bạn yếu đuối, không đủ sức chống đỡ bão táp phong ba, coi chừng nhé, bạn sẽ bị ép chơi ú tim liên tục, hết ván này tới keo khác, lúc nào cũng có cảm giác chán nản và thất vọng. Chỉ còn cách là chống đỡ và chuẩn bị đủ sức mạnh vượt qua thôi. Tiền lúc này hoặc là của nổi của chìm của bạn, hoặc là giấc mơ cháy bỏng của bạn, tùy thuộc vào bạn là ai, nỗ lực của bạn trong những năm trước đây thế nào.

Đây cũng là giai đoạn thành công hay thất bại của mỗi người được định đoạt rõ ràng. Đỉnh cao danh vọng, quyền lực và tài sản nếu giữ được trong giai đoạn này sẽ có tính ổn định, lâu dài.

Lứa tuổi này, nếm trải hầu hết thăng trầm, nên cái nhìn về cuộc sống luôn thực tế, chính xác. Lúc này, cơ hội và thời gian không còn được xài phung phí nữa. Chúng ta cần phải có những động thái cần thiết và thực tế chuẩn bị cho tuổi già, để vẫn tự lập, không phụ thuộc vào con cái, cháu chắt. Một khoản tiền trong ngân hàng, một vài bất động sản có thể sinh ra thu nhập thụ động, luôn là những tính toán hợp lý và khôn ngoan nhất cho bạn.

Nếu bạn trên 60, bạn còn chờ gì nữa mà không cho phép mình giảm bớt cường độ lao động, bàn giao cơ nghiệp cho thế hệ trẻ, cho phép mình nghỉ ngơi, làm những điều mình mong muốn mà trước đây chưa có thời gian làm. Đây là lúc bạn để tâm hồn thanh thản, vui vầy với tuổi già an nhàn, tận hưởng những gì bạn đạt được sau nhiều năm lao động miệt mài.

Nếu vẫn còn sức khỏe, còn minh mẫn và khả năng, chắc chắc bạn sẽ vẫn còn tạo được giá trị cho mình, cho con cháu, cho đời. Tiền với bạn lúc này lại chỉ là những con số trong tài khoản ngân hàng, để bạn có cảm giác yên tâm không phải lo lắng, không phải phụ thuộc vào ai khác. Hoặc là bạn chẳng cần phải quan tâm gì hết, nếu bạn nhường việc đó vào tay vợ, chồng, hay con, cháu bạn từ lâu rồi.

Trong mọi trường hợp, luôn luôn có ngoại lệ. Những lứa tuổi liệt kê ở đây, chỉ tính chung cho số đông. Nếu bạn là ngoại lệ, thành đạt sớm, giữ được cơ nghiệp bền lâu, tôi xin chúc mừng bạn.

Còn tôi? Tôi yêu ngôi nhà nhỏ vùng ngoại ô, có những khoảng sân trồng đầy hoa có, có dòng sông uốn mình đâu đó quanh nhà. Tôi yêu những buổi chiều đồng quê thơm ngát mùi hương đồng gió nội, hai ông bà già lững thững nắm tay nhau vãn cảnh hoàng hôn.

Bạn thân mến ơi! Đời là mấy giấc mơ, hãy mơ giấc mơ của riêng bạn và tôi chúc bạn chạm tay vào từng ước mơ, nhanh chóng thôi!

 

Julia Le

“Words are all I have…”

Featured image: Cyril Rolando

 

“… to take your hearts away.” — Bee Gees, Words

Ngày nhỏ xíu tôi được ấp ủ bởi hai thứ: những bài hát ru của mẹ và tập truyện cổ tích Andersen. Những lời ầu ơ ví dầu con cò con vạc và những triền hoa thạch thảo tím ngát rải đến chân rặng Alpes đến giờ vẫn là những điều đẹp nhất trong trí tưởng tượng của tôi.
Lớn hơn chút nữa, tôi đắm mình trong hai thứ: những bài nhạc tiền chiến Việt Nam và những cuốn tiểu thuyết kinh điển phương Tây. Tiểu thuyết kinh điển không nói làm gì, bởi lẽ đến giờ tôi vẫn sống với nó, vẫn hít thở lối tự sự và văn phong khúc chiết, tỉ mỉ ấy. Nhưng nói về nhạc, khi lớn hơn một chút tôi mới lắng mình nghe lời nhạc và biết ngạc nhiên trước khả năng dùng từ của các nhạc sĩ thời xưa. Lời nhạc của họ đẹp như gấm hoa, nói “tinh tế” e rằng đã bớt đi vài phần; phải nói là đẹp và đúng. Họ dùng chữ tinh chọn và chính xác lạ kỳ, hình ảnh uyển chuyển mà nền nã, khêu gợi mà tinh khôi. Cái thời ấy nó thế. Lúc chiều mẹ nói với tôi Khánh Ly cũng chỉ học hết lớp 12, hầu hết những ca sĩ khác cao lắm cũng chỉ tốt nghiệp Trung học. Vậy mà nghe Khánh Ly nói chuyện, đọc thư của những tao nhân mặc khách ấy gởi cho nhau, người tập tành viết văn gần 20 năm như tôi thấy thua kém rất nhiều.

Thế nên tôi mạn phép nghĩ rằng, tuy tài năng của mình chưa được bảo chứng, nhưng vận may của mình đã rõ rành rành: tôi được nuôi dưỡng bởi những gì tinh hoa nhất của hai thái cực đối lập, của những vẻ đẹp vốn cách ngăn biên giới. Thế nên tôi luôn nghĩ nếu mình được trời đãi, tác phẩm sau này sẽ có cái thần thái mạnh mẽ, khúc chiết của dòng tự sự trời Tây và lời văn đẹp mượt mà nhung gấm của những bài ca đất Việt. Tôi chọn nền tân nhạc mà không phải thời kỳ Thơ mới, bởi lẽ thơ tôi không với tới, còn văn chương được phép dễ dãi đâm ra dài dòng. Tôi vẫn có ấn tượng rằng văn chương Việt Nam… dùng thừa từ quá. Còn khi đã thành bài ca, không còn mấy chỗ cho người ta phung phí từ ngữ nữa; thế nên những lời văn đã nương theo giai điệu của Trịnh Công Sơn, Lê Uyên Phương, Phạm Duy, Văn Cao, Từ Linh – Đoàn Chuẩn,… đều là những lời tinh chất, những cánh trầu têm vừa vặn mà say cả lòng người.

Hôm nay tôi chỉ nói về lời văn ấy thôi. Tôi nhắm đến điều gì khi viết văn? Nhiều chứ; một trong số đó là câu văn đẹp. Thành thật mà nói tôi không phải là đứa tinh tế, mẫn cảm. Viết văn hẳn còn kém nhiều người. Thế mạnh ngày xưa của tôi là ở việc dùng con chữ, nhờ vào cái may mắn ở nhà có nhiều sách để đọc. Tôi cứ đọc hết vốn liếng của các bậc tiền nhân rồi bê câu chữ ấy vào bài làm. Tôi đồ rằng cũng vì thế mà tôi được chọn vào đội tuyển thi Quốc gia. Năm ấy được nhận mà tôi hơi xấu hổ, biết rằng trong các bạn không may bị rớt nhiều người học giỏi hơn mình, chỉ có điều không “khua môi múa mép”, vẽ vời con chữ như mình mà thôi.

Nhiều người bảo đọc văn tôi viết không giống con người tôi ngoài đời. Giống thế nào được mà giống. Văn là nơi tôi trút vào những gì mà con người ngoài đời thực không thể làm được. Tôi ăn mặc kém, nói năng bỗ bã, về ẩm thực cũng không phân biệt được ngon dở, trong lối sống lại có phần vụng về, rối rắm. Thế nên khi viết tôi cầu toàn hết mực, chỉ mong sao áng văn mình viết ra vừa nền nã, chân phương nhưng đồng thời phải chuẩn mực, sang trọng. Kiểu hơi giống những công tử gia giáo ngày xưa vậy, biết cúi đầu kính người trên, biết nhường em nhỏ, biết yêu người đẹp; nhưng cũng biết bàn chuyện quốc gia đại sự, và sống thật với lòng mình. Cử chỉ tao nhã nhưng phong thái dứt khoát, đi đứng lịch sự nhưng không có động tác thừa.

Khi nói về chữ “sang” trong viết văn, tôi không rõ định nghĩa của mình có giống mọi người hay không. Với tôi, sự sang trọng ấy bao gồm cả tinh tế (trộm nghĩ, cũng chưa thấy ai được khen ăn mặc sang trọng mà lại không tinh tế bao giờ); và “tinh tế” lại phải kèm theo chữ “đúng.” Tinh tế là đặt đúng thứ vào đúng nơi, thấy điều cần thấy và làm việc cần làm, không thừa một mảy may, không khoa trương cũng không keo kiệt cắt xén. Xa hơn nữa, nó chính là bà con với chữ “chân” trong “chân, thiện, mỹ” vậy.

Thế nên năm lớp 10, tôi bắt đầu luyện chữ “chân” trong cách hành văn của mình. Điều ấy cũng nhờ một quyển truyện tôi đọc hồi nhỏ, nay đã quên tên. Trong truyện có chi tiết ông thầy giáo yêu cầu học sinh tả cái ấm trà thật chuẩn xác: nước men bóng thế nào, vòi sứt chỗ nào, đường sứt ra sao, bông hoa trên ấm màu gì, lá màu gì, v.v… Chi tiết ấy nhỏ thôi nhưng đánh động cả một lối suy nghĩ của tôi lúc ấy. Thêm phần may mắn vì bạn bè của tôi hầu hết là những đứa học vẽ. Muốn lời văn tả được cái chân, không gì tốt hơn nhìn tranh và nhìn họa sĩ vẽ tranh. Tôi không dám đoan chắc đến giờ mình đã học được lối viết kia; nhưng ít nhiều việc chủ tâm luyện tập nó cũng giúp tôi bù lại khuyết điểm kém tinh tế của mình.

Ở lời đề từ trên kia, tôi mạn phép thêm một chữ cái nhỏ xíu vào trong câu hát của Bee Gees, bẻ cong ý nghĩa của nó sang hướng khác để thể hiện chút năng khiếu cũng như mong mỏi của mình. Khoe khoang vậy cũng nhiều lời rồi. Đường văn còn xa tăm tắp, tôi cũng thủng thẳng mà đi chứ chẳng vội gì. Chỉ là hôm nay tôi đọc hai quyển sách được viết rất hay và rất đẹp; thế nên sinh lòng kiêu ngạo chút đỉnh vậy thôi. Kiêu ngạo vì mình có cơ duyên được nuôi nấng bởi mẹ – kho sách của mẹ đến giờ tôi vẫn chưa đọc hết – và được dạy bài học viết văn vỡ lòng từ ba, “Khi viết, những từ gì không cần thiết thì bỏ đi, nhưng văn chương không được thô kệch.” Đọc lại những gì mình viết, tôi biết mình vẫn còn kém nhiều, dùng từ chưa đúng, tả chưa hay, đôi khi rườm rà múa chữ hơn là tỏ cái đẹp thật sự; nhưng dẫu sao đi nữa, ý thức được điểm mạnh của mình thì mới ý thức được cái may mắn trời ban, để rồi nhờ đó mà biết cúi đầu cảm tạ.

 

Rio Lam

Hãy như sông, không bao giờ ngừng chảy

Featured Image: Facebook Dalat – Phố sương mù

 

Có những thói quen mà chúng ta nghĩ sẽ không bao giờ từ bỏ được. Tỷ như thói quen “nghiện” “nơi đất ở”. Đâu có tự nhiên mà thi sĩ Chế Lan Viên viết rằng: “Khi ta ở chỉ là nơi đất ở, khi ta đi đất đã hóa tâm hồn.”

Tôi ở trong một ngôi nhà, hẳn nhiên rồi. Nhà tôi nằm trong phố, cũng đâu có gì lạ. Mà phố của tôi nằm trong mênh mông đất đỏ cao nguyên. Phố của tôi thênh thênh giữa bạt ngàn mây xanh núi thẳm. Phố của tôi lọt thỏm trong những ngoằn ngoèo của đèo dốc. Thế nên, nhân loại gọi cái nơi tôi ở là Phố núi. Cũng thi vị lắm chứ nhỉ.

Đã bao lần tôi đi xa, dù biết chỉ là tạm xa để giải quyết những công việc riêng tư của cuộc sống, vậy mà cũng bấy nhiêu lần tôi mong ngóng những cuộc trở về.

Tôi thấy tôi qua đứa bé con dí cái mũi uệch uệch lên cửa kính xe, nhìn những tia nắng lấp lóa trên rặng cây, thi thoảng là những cái trụ trăng trắng có ghi số và chữ màu đỏ nằm rải rác hai bên lề đường, rất nhiều những chuyến xe vụt qua đến giật cả mình..v..v, cứ nhìn ngơ ngác mà không hiểu sao những cây thông, những mái nhà chìm trong rừng cứ chạy tuột về phía sau, rất nhanh, để rồi chuyến đi về, lại uệch uệch cái mũi nhìn những thứ ấy chạy tuột đi theo một thứ tự ngược lại.

Còn bạn? Chắc hẳn bạn cũng ở trong một ngôi nhà, nhà của bạn hẳn cũng nằm trong phố. Mà phố của bạn có thể nằm yên bình bên dải cát vàng ngày đêm miên man sóng vỗ. Và tôi biết, nhân loại gọi nơi bạn ở là Phố biển. Bạn đã bước đi chập chững trên bờ cát bao la đó, đã nhảy cùng những con sóng tung bọt trắng xóa, đã cười với những ngọn gió mênh mang và chắc hẳn bạn cũng đã “nghiện” những ráng đỏ mặt trời mỗi khi bình minh lên hay mỗi hoàng hôn xuống trên mặt biển lóng lánh dát bạc.

Lại còn bạn? Dĩ nhiên bạn cũng ở trong một ngôi nhà, nhà của bạn, dĩ nhiên cũng nằm trong phố. Mà phố của bạn có thể nằm trong một đô hội sầm uất, ồn ào, náo nhiệt. Và chúng ta đều biết rõ, nhân loại gọi nơi đô hội là Phố thị. Có khi nào bạn rời khỏi nơi đó để đến với rừng vàng của tôi hay biển bạc của bạn kia chưa? Nếu có, thì những lần ấy chắc cũng giúp bạn thư thái tâm hồn được ít nhiều. Nhưng tôi chắc rằng, trước sau gì, “tâm hồn” của “nơi đất ở” cũng sẽ cuốn bạn về lại phố thị, nơi mà sự năng động hồn nhiên đã làm bạn nghiện đến nhớ nhung, không thể không về.

Có những thói quen mà chúng ta nghĩ sẽ không bao giờ từ bỏ được. Tỷ như thói quen “nghiện” nồi cá kho mẹ nấu trong những ngày đầy gió. Tỷ như thói quen “nghiện” tô canh cải chua mẹ “phăng ta di” giữa những bữa trưa hè oi nồng. “Nghiện” luôn cái lũ bạn tinh ranh mà ngày nào chúng cũng rủ ta nghiện theo đủ thứ trò nghịch ngợm của chúng. “Nghiện” những tháng ngày mới lớn, mình “sến” mà không biết mình sến. “Nghiện” cả ánh mắt ai thầm lặng, bàn tay ai ân cần ấm áp, và bước chân ai đưa đón không muốn rời. “Nghiện” cả những đêm đen thức trắng nhớ thương ai đó, đến mệt rã rời mà vẫn không sao chợp mắt được…

Vậy đó, chúng ta càng lớn càng nghiện thêm nhiều thứ. Có thứ, ta nghiện một cách hiển nhiên và đáng được khích lệ, như nghiện “nơi đất ở”, nghiện đôi mắt nghiêm khắc nhưng đầy tình thương yêu chở che của cha mẹ, thầy cô. Có thứ, ta nghiện một cách vô thức mà không sao từ bỏ được, như nghiện tư duy, như tôi nghiện viết, như bạn nghiện đọc, như chúng ta nghiện một bóng hình ai đó mà định mệnh đã đưa đến trước mặt ta…

Mà bạn ơi, đã bảo rằng “nghiện”, nghĩa là rất khó bỏ. Chỉ có sự khôn ngoan giúp ta điều khiển chúng lại. Đâu là cơn nghiện nghìn đời phải nhớ, đâu là cơn nghiện có thể song hành cùng ta, làm động lực nâng đỡ ta qua đêm đen, dìu dắt ta trong ngày dài; đâu là cơn nghiện mà ta phải buộc mình giảm cường độ nghiện. Và chỉ bằng cách nghiện thêm nhiều thứ “nên nghiện” thì bạn mới khỏa lấp được những thứ “không nên nghiện”. Khổ nỗi, những thứ “nên nghiện” buộc ta phải dùng đến lý trí nhiều quá, khiến ta ngán ngẫm mà thả rơi bản thân mình.

Thôi thì hãy lồng ghép như thế này nhé. Ta tập cách nghiện học, nghiện công việc để có thể tự hào với “nơi đất ở”, với cha mẹ về một viễn cảnh tiến bộ của quê hương, mà trong đó có sự đóng góp của ta. Ta tập cách nghiện bếp núc với mẹ, để được thỏa thuê ngắm nhìn ánh mắt trìu mến của cha mẹ, những ánh mắt mà không ai trên thế gian này có thể thay thế được. Ta tập cách nghiện những chuyến xe bụi bặm, đi về những mái ấm tình thương, mà ở đó lòng ta sẽ được trải rộng với những thân phận đời thường. Hay đơn giản hơn, ta tập cách nghiện với sự nghiêm khắc của bản thân, để mỗi sớm mai thức dậy, đã thấy mình mạnh mẽ và tiến bộ hơn chính mình ngày hôm qua, đủ sức sẵn sàng trước những đòi hỏi của cuộc sống.

Để trong mỗi chuyến đi, về, ta sẽ mỉm cười cho những cái ngoái đầu tiếc nuối hoảng hốt của đứa bé con ngày xưa, thấy ta đã trưởng thành, dù can cớ gì không giải thích được, cứ thấy lòng man mác trong mỗi chuyến đi, về.

Bởi, bạn ơi. Đời là những chuyến đi, như những dòng sông, mà những dòng sông thì không bao giờ ngừng chảy.

 

Gold

IQ không có đủ?

Featured Image: Innovision Consulting

“Với IQ người ta tuyển lựa bạn, nhưng với EQ người ta đề bạt bạn.” – Khuyết danh

Câu nói này không sai tí nào, nó giúp chúng ta hiểu hơn về vai trò của IQ và EQ. Trong mỗi chúng ta từ khi sinh ra thì luôn tồn tại hai thể thức thông minh này đó là thông minh trí tuệ và thông minh cảm xúc. Nhưng đáng buồn thay, bởi phương pháp giáo dục và môi trường sống nên mỗi chúng ta chỉ được tập trung phát triển IQ.

Bắt đầu là ở nhà, chúng ta được ba mẹ hay những người xung quanh chỉ bảo nhiều điều, bắt chúng ta học nhiều, nhớ nhiều và đạt thật nhiều điểm số. Bằng chứng là với điểm số đạt được ở các môn khoa học tự nhiên cao thì chúng ta được gán là thông minh. Điều đó giúp chúng ta thành công hơn trong tương lai. Từ bé chúng ta được dạy làm toán, làm toán đố, làm toán nhanh hoặc phải học thuộc lòng bảng cửu chương. Chúng ta được giáo dục để trở thành người có thể phản xạ cực tốt đối với các phép toán này, sau này là vật lý và hóa. Lớn hơn một tí, chúng ta được kỳ vọng sẽ tham gia các kỳ thi về khoa học tự nhiên như thi Olympic Toán, Olympic Lý, giải toán trên máy tính Casio hay một số đứa trẻ gia đình có điều kiện cũng như hiểu biết sẽ định hướng và dạy con mình những ngôn ngữ lập trình bắt đầu bằng Pascan hay lập trình C, vân vân.

Đấy là chuyện trước đây, còn bây giờ thì mọi gia đình muốn con trẻ của mình trở thành nhưng nhà thông thái, muốn con mình cái gì cũng biết, đọc cái gì cũng nhớ nên có hàng loạt cơ hội được tạo ra cho con trẻ để chúng được thử thách. Có thể kể đến như chương trình “Ai thông minh hơn học sinh lớp 5”, “Chinh phục”, vân vân. Qua theo dõi thì ở các chương trình này đứa trẻ nào nhớ nhiều và có phản xạ nhanh thì sẽ thắng.

Ở trường học cũng không mấy khá hơn, cũng chú trọng và tập trung phát triển IQ mà quên hẳn đi EQ. Chúng ta học 12 năm trước khi vào đại học, chúng ta được học và bắt phải nhớ rất nhiều kiến thức từ khoa học tự nhiên đến khoa học xã hội. Sau đó là một kỳ sát hạch xem chúng ta thông minh cở nào. Người thông minh sẽ vào các trường Đại học danh tiếng cộng với ít may mắn. Xã hội chúng ta lúc nào cũng định hình là có IQ cao thì sẽ dễ thành công.

Thiết nghĩ đấy là điều đúng nhưng chỉ đúng một phần nhỏ trong cuộc sống. Bạn có IQ cao hiển nhiên bạn sẽ là người thành công trong học tập, trong nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực giáo dục, dễ trở thành nhà khoa học, ra đời tìm được việc làm tốt, lương cao, đời sống sung túc. Đấy là những con người có tư duy tốt, sáng tạo và có nhiều phát kiến hay trong công việc cũng như trong đời sống. Họ là những người có khả năng làm việc độc lập, không phụ thuộc vào bất kỳ ai. Tuy nhiên chính sự thông minh này làm thay đổi tính cách của họ. Họ dể trở nên độc đoán, độc tài, khó gần, xem thường người khác nên dễ rơi vào cô đơn, gặp thất bại mau nản lòng, buồn chán, dẫn đến trầm cảm, thậm chí tự tử.

Với EQ – trí thông minh cảm xúc. Nó tồn tại trong mỗi chúng ta ngay từ bé nhưng do môi trường và phương pháp giáo dục làm cho chúng ta có cảm giác nó không hề tồn tại. Người sở hữu trí tuệ cảm xúc cao là người có thể thấu hiểu bản thân, thấu hiểu người khác, có thể đồng cảm với những người xung quanh, và họ có thể kiểm soát được cảm xúc của chính mình. Họ có khả năng thích nghi cao với môi trường, luôn tìm được sự hòa hợp trong một tập thể và dễ dàng nhận được sự hợp tác hơn những thiên tài đơn độc. Đấy là điều vô cùng quan trọng trong cuộc sống hiện nay đó là để cao tính tập thể, thành công của một tập thể sẽ được xã hội đánh giá và tôn vinh. Giống như trong bóng đá, đội bóng thành công hay thất bại phụ thuộc vào sự vận hành của cả một cổ máy chứ không phải sự tài năng của một ngôi sao, mà Bồ Đào Nha hay Atletico Marid là một ví dụ.

Có một nghiên cứu từ rất lâu rồi của giáo sư ở đại học Stanford đã tiến hành nghiên cứu đối với một nhóm những đứa trẻ. Họ gọi bọn trẻ lại và phát cho mỗi đứa một ít bánh kẹo và kèm theo lời cam kết là chỉ được ăn khi giáo sư quay trở lại. Rất nhiều trong số chúng ăn tất cả bánh kẹo sau khi các vị giáo sư rời khỏi vì không thể kiềm chế được sự thèm ăn của chúng. Một ít trong số chúng đợi được khoảng 10 phút sau khi ông giáo sư đi khỏi. Số còn lại khoảng 10 đứa trẻ kiềm chế sự thèm ăn của chúng và đợi khi giáo sư quay trở lại. Sau đó họ theo dõi tiến trình của 10 đứa bé này thì tất cả chúng đã trở thành những người rất thành công trong cuộc sống.

Qua đó chúng ta đã phần nào hình dung được vai trò của cả IQ và EQ. Nó tác động rất lớn đối với thành công cũng như cuộc sống của mỗi chúng ta. Chúng ta đã bị ba mẹ hay nhà trường của chúng ta quên đi EQ thì mong rằng chúng ta đừng tàn nhẫn với thế hệ con hay cháu của chúng ta. Thế hệ trước lờ đi cảm xúc của chúng ta, không cần quan tâm chúng ta cần gì, thích gì hay muốn cưới cô vợ như thế nào. Thế hệ trước bắt chúng ta tập trung phát triển trí thông minh và tích lũy nhiều giải thưởng. Vì vậy chúng ta dừng làm thế đối với bọn trẻ của chúng ta nhé.

Đối với chọn bạn đời cũng vậy, những người thông minh sống cùng một mái nhà thì chỉ có thể xuất hiện những xung đột và cãi vả vì người thông minh họ có cái tôi rất lớn. Nếu họ không thể quản lý cảm xúc của chính mình xung đột chắc chắn xảy ra và dẫn đến ly dị. Nó nhắc chúng ta rằng nếu chúng ta muốn hạnh phúc trong hôn nhân chúng ta cần phải phát triển cả về IQ lẫn EQ vì khi đó chúng ta sẽ tránh được những xung đột không đáng có, người này giận dỗi thì người còn lại biết kiềm chế cảm xúc của mình mà hạ nhiệt giúp cho người kia. Khi chúng ta có thể hài hòa được giữa IQ và EQ thì gia đình dễ có hạnh phúc vì biết san sẻ, tôn trọng nhau và chung thủy.

 

Mr Lias

Không tìm sự hoàn hảo

Featured Image: Pham Duy Tuan 

 

Ngày nhỏ tới lớn, tôi thích tất cả những gì hoàn hảo. Một cuốn vở trắng tinh với những hàng chữ thẳng tắp, một chiếc áo phẳng phiu với hàng nút duyên dáng trên ngực, những cánh đồng vuông vức, một khuôn mặt mộc tinh khôi, một chiếc bình pha lê trong vắt không tì vết… Khi đó với tôi cái đẹp, cái hay, cái thú vị phải gắn liền với sự hoàn hảo.

Càng sống lâu trên đời, mới thấy đi tìm sự hoàn hảo nếu không viển vông thì cũng tự mình đóng bớt các cánh cửa khám phá cuộc đời. Mới thấy cuốn vở trắng tinh ấy, nếu có thêm những dòng chữ xô nghiêng nhưng đọc lên làm lòng ta ấm lại thì cuốn vở ấy đáng nhớ biết bao.

Chiếc áo ấy bỗng có thêm vài giọt mực đồng hành cùng hàng nút, nhưng nó giúp ta nhớ ngay tới kỷ niệm ngày người bạn gái cùng bàn đánh rơi giọt nước mắt đầu tiên trong câu chuyện kể về những rung động đầu đời.

Cả cái bình pha lê màu hồng tía nằm ngay vị trí trang trọng ở phòng khách cũ, vết nứt của nó ghi dấu ngày chiến tranh nổ ra trong những năm tháng đầu tiên. Để sau này mỗi khi nhìn thấy nó, ta lại trân trọng biết bao những ngày tháng, những khoảnh khắc được gần bên nhau, được cùng ăn một tô mì nóng hổi trong một đêm mưa, hay là những lúc rạng sáng thức cùng nhau trong ánh đèn vàng ấm áp.

Hoàn hảo làm gì, khi mà cuộc sống là chuỗi những hệ thống, những thái cực, vật chất và phi vật chất, quy luật bù trừ cho nhau, có âm có dương, có lửa có nước, có nóng có lạnh, có đẹp có xấu, thì phải có hạnh phúc và khổ đau… mới đúng là cuộc sống.

Tôi sẽ không đi tìm sự hoàn hảo. Chắc chắn đấy

Cơn mưa bất chợt đầu giờ sáng trước giờ một hội nghị trang trọng đúng là tai ác, làm ướt hết bộ vía mất công ủi phẳng phiu. Nhưng có hề chi nếu buổi hội nghị kết thúc trong một kết thúc thành công trên cả tuyệt vời. Dấu ấn cơn mưa buổi sáng đã trôi về miền xa lắc, chỉ còn lại niềm vui khôn tả, mọi sự chuẩn bị kỹ càng đã được đền bù xứng đáng.

Trận giao tranh giữa hai đội bóng sinh viên giành cúp mùa thu trường cũng vậy. Một người sái tay phải dìu ra sân trước khi trận đấu kết thúc, những pha tranh bóng thót tim cổ động viên, những tiếng la hét khản cổ.. cũng nhường chỗ cho nụ cười chiến thắng, một trận đấu hay, tinh thần bóng đá fairplay mới là những điều còn lại trong tim mỗi người chứng kiến ngày hôm đó.

Một cuộc đi chơi bất thành vì sự cố bất ngờ, nhưng cái cách người chồng báo tin, cách chồng bần thần vì phá vỡ kế hoạch lại mang tới cho người vợ vui hơn là cuộc vui lẽ ra sẽ có. Được hiểu cảm xúc của mình, được trân trọng, thì ai dại gì mà hẹp hòi được voi đòi tiên nhỉ.

Nếu cứ cố gắng làm mọi sự hoàn hảo, ta chỉ thấy còn lại mỗi cái bực bội hay tiếc nuối. Còn khi chấp nhận sự không hoàn hảo, thì cái thở phào nhẹ nhõm trút ra, một nụ cười mệt nhọc hé nở, hạnh phúc đang trú ẩn ở đâu đó chợt ùa về.

Đó không phải là cái đích cuối cùng ta mong đợi hay sao?

Tôi yêu những gì đến tự nhiên. Câu hát ấy như một chân lý với tôi. Cứ cố công đi tìm những điều nghịch với tự nhiên chẳng phải viển vông là gì.

Cuộc sống quá phong phú, quá thú vị, để trải nghiệm hết mọi cung bậc, chỉ có cách là sống thật tự nhiên, đón nhận mọi thứ xảy đến thật tự nhiên, và phản ứng với những điều đó cũng thật tự nhiên, là chính con người của mình. Để lúc nào trong tim ta cũng thấy tràn đầy tình yêu cuộc sống.

 

Julia Le

Dìu nhau đi trọn đường hạnh phúc

Photo: Caroline Tran

 

Mỗi người có một tình yêu lý tưởng khác nhau: Người thích câu chuyện ngọt ngào lãng mạn như tiểu thuyết, người lại thích tình yêu thật bình yên, người ưa phiêu lưu mong tình yêu đủ vị phong ba bão táp… Có người yêu không vì lý do, có người yêu vì sợ cô đơn, có người yêu vì chờ mong một mái ấm hạnh phúc. Tôi thấy giấc mơ nào ở trên cũng đẹp cả, xin mạn phép góp thêm một giấc mơ đẹp nữa, đó là: Một tình yêu ấm áp lúc tuổi già.

Một chút quan sát vụn vặt, tôi nhận ra vẻ đẹp của tình yêu thuở đã chín muồi hoàn toàn khác với kiểu hôn nồng yêu vội của tuổi trẻ. Ánh mắt không rạo rực, chỉ ăm ắp trìu mến. Đôi tay không siết lấy nhau, đôi chân không còn tung tăng khắp mọi bến bờ, chỉ run run – đến vịn còn không chặt mà dìu nhau bước những bước chầm chậm khó khăn. Nụ cười nhẹ như cơn gió mùa vàng, in thêm dấu chân chim trên gò má móm mém. Tạm biệt chốn hò hẹn phồn hoa, những đóa hồng chúm chím nồng hương, tạm biệt một quán ngon kỷ niệm nào đó, ta về đây quây quần bên chiếc bàn nhỏ – cùng nhấm nháp một bữa cơm mọn, ta về đây bên chiếc giường đã cũ – cùng thương nhau khi ốm yếu chùn chân, cùng lắng đọng chuyện ngày xưa lấm trên mái đầu bạc trắng.

Tuổi già, cái tính tình nó cũng đổi khác, muôn nỗi lắng lo trĩu nặng cả thể xác lẫn tâm hồn, rồi thậm chí là muốn được nhớ mà chẳng còn nhớ, muốn bỏ quên lại cứ hiện hữu trước muôn trạng đây… Có điều, cái gọi là yêu đã đeo đẳng gần cả đời người, cái gọi là gắn bó đã chảy lan từ đầu đến chân và từ ngày này qua ngày khác, từ năm này qua năm khác. Một mai xa là trĩu nặng đôi mắt mờ đục, là mòn mỏi với cô đơn nơi tấm thân đã chớm lấm sự yếu đuối, nhưng cũng là khoác được cho người đôi cánh tình yêu, để vút bay thanh thản, để thấy nhau đến trong từng nghĩ suy mộng mị, để tường tận ta thương nhau đến nhường nào. Cuối cùng, ta đã dìu nhau đến cuối con đường, đã thấy hạnh phúc thế nào là viên mãn…

Ba mẹ, ông bà, những người lớn, người già quanh tôi có cách yêu nhau rất hay. Thoạt trông qua chẳng có chút gì gọi là tinh tế nhưng có yêu rồi thì mới hiểu nó tinh tế đến nhường nào. Người này có thể phàn nàn người kia chẳng ra làm sao, người kia cũng có thể âm thầm cười mỉm và lém lỉnh cà khịa lại người này vào một lúc nào đó. Bà tôi cứ nói ông tôi sang sảng cùng một lúc với la đám cháu nhỏ đang nghịch phá bày đủ hoa đủ cành đầu hiên nhà. Bà vừa la ông vừa la cháu, đám cháu có sợ gì thì sợ, có thấy khó chịu gì thì khó chịu, ông vẫn cười hiền, vẫn túc tắc đủng đỉnh với chút việc vụn mỗi sớm mỗi chiều cho thân già bớt nhàm chán. Rồi không hiểu sao, cũng đến hồi bà theo tính của ông, sợ ngồi một chỗ nên cứ quanh quẩn việc này việc kia… ông thì vẫn vậy, im lặng và cười hiền… như ngày xưa.

Đời người vốn là hữu hạn nên làm gì có chuyện mãi mãi trong tình yêu, nhưng cứ yêu cho dài lâu, yêu cho đến ngày cả tấm thân này rã rời kiệt sức thì thôi. Nếu cái vô hạn là không thể thì hãy cố làm sao cho cái hữu hạn được trọn hảo, đủ đầy, phải không người? Có lẽ người yêu, người chưa yêu, người đã từng yêu đều luôn thắc mắc: “Yêu là gì thế?” Thi sĩ giải đáp, triết gia trả lời cũng chưa thỏa lý, thỏa lòng, bởi yêu có vạn cách yêu, lý tưởng có vạn cái lý tưởng.

Với tôi, mạn phép cho một dấu bằng nho nhỏ, không chắc chắc đã cân đối hay chưa đâu: Tình yêu = tình nghĩa + yêu thương. Tình nghĩa và yêu thương cứ cuốn lấy con người ta, như chất bôi trơn cho chỉ nhân duyên được lâu bền. Mấy chục năm cuộc đời, lúc nào cũng yêu được thì hóa ra ta là cái máy độc một công năng rồi, con người mà, nóng lạnh thất thường mới phải lẽ tự nhiên, nay yêu mai ghét mốt lại yêu mới là con người. Có lúc, cần cái nghĩa để mà vẫn còn ngồi lại bên nhau, rồi biết đâu yêu thương lại trở về mà ta không hay biết.

Có lạc hậu không, có thơ ngây không khi tôi vẫn ngưỡng mộ những tình yêu như đèn dầu yếu ớt mà dai dẳng này, ở cái thời này tôi vẫn tin người ta có thể yêu nhau cả đời chứ không phải chán nhau cả đời? Giữ nhau lâu nhé, nắm chặt tay nhau nhé, bởi con đường rất dài, bởi địa đàng ở cuối tận đáng để đi cùng nhau dài lâu đến thế!

“FAMILY = Father and mother, I love you.”

 

Broon

Hồn nhiên

Featured Image: Austin Tooley

 

Ngày đầu tiên đến Trái Đất, hẳn là em hồn nhiên lắm. Em khóc khi muốn khóc, cười khi muốn cười, em ngủ say, em ăn no và em muốn ngắm nhìn mọi thứ. Trong Hoàng tử bé có một câu thế này:

“What makes the desert beautiful is that it hides a well somewhere.”

(Tạm dịch: Điều khiến sa mạc thật thú vị chính là việc nó giấu một giếng nước ngầm ở đâu đó.)

Tôi tự hỏi có phải cuộc sống với những bé con thật đẹp vì nó giấu những điều chúng đang mong mỏi kiếm tìm đâu đó. Người ta sẽ khát nước khi đi trong sa mạc giống như người ta luôn khát câu trả lời cho việc mình đến Trái đất này để làm gì.

Hoàng tử bé không trở lại. Hoàng tử bé đi rồi. Cậu ấy bảo hãy tìm tớ khi ngắm những vì sao. Cứ như là một kẻ hồn nhiên như cậu ấy không thể ở lại Trái Đất. Cậu ấy là người mà tất cả chúng ta đã từng như thế. Hồn nhiên như ngày đầu tiên ta đến đây, không phán xét, không ý niệm về mặt đất. Ta chẳng có gì ngoài tình yêu ban sơ và một trái tim bé nhưng rộng mở. Lâu lắm tôi không ngắm trời đêm như những ngày nhỏ tuổi. Trải chiếu ra bậc thềm tam cấp, nằm đấy những hôm tối trời mất điện, trăng ném ánh sáng xuống đất và tôi ném sự hoang đường lên trời. Tôi đang đứng giữa tuổi hai mươi, tôi hỏi hồn nhiên đi đâu mất rồi. Chúng ta lớn lên, chúng ta để hồn nhiên đi lạc, ta ít yêu hơn và trong đầu đầy phán xét. Nếu có ai yêu hoa như cái cách Hoàng tử bé yêu bông hoa của cậu ấy, hẳn là bị NGƯỜI LỚN xem là điên rồi.

Đọc Hoàng tử bé, có một nỗi buồn trong veo và ngọt lịm. Hoàng tử bé hay đặt câu hỏi và yêu quý một bông hoa lắm. Hoàng tử bé giống trẻ con, tò mò và có những tình yêu đơn giản. Bạn sẽ chẳng bao giờ quên cậu bé trong truyện đã kể rằng sau khi bức vẽ con trăn nuốt một con voi bị hiểu lầm là cái mũ bởi người lớn thì cậu ấy không bao giờ vẽ nữa. Việc có mặt trên đời này vốn không phải do trẻ con quyết định mà được, việc chúng một cách tự nhiên và bản năng đã có những sở thích mà người lớn cho là vớ vẩn, ví dụ như vẽ, cũng không phải do chúng có thể quyết định nốt, nhưng bằng cách này hay cách khác, chúng lại bị bắt trở thành người thế này hay thế kia, thế có vô lý không? Người ta không bao giờ có thể chọn thứ mình thích cả. Ví dụ như có bao giờ bạn giải thích được vì sao bạn thích màu đỏ chứ  không phải màu xanh không?

Con người khác nhau cũng như các màu sắc không phải sinh ra để trở thành nhau vậy, mà để cùng làm nên bức tranh cuộc sống

Hôm qua có một anh họa sĩ viết rằng anh ấy 30 tuổi, không nhà không xe không vợ không con không công việc ổn định, nhưng có những người luôn muốn ủng hộ điều anh ấy làm, và thương anh ấy nhiều, chẳng cần lý do. Tôi cũng đã từng tình cờ nói chuyện với một anh họa sĩ ở bờ Hồ, anh ấy thi sáu lần mới đỗ vào trường mỹ thuật, đã đi học tại Pháp, đã có tranh ở bảo tàng quốc tế, gia tài tranh hiện tại chắc giá trị hơn một tỷ, mỗi tháng anh lại bán tranh theo kiểu chép lại bán bản gốc để lấy tiền chi tiêu trong khoảng sáu triệu. Tôi cũng đã từng nghe một anh doanh nhân thành đạt kể câu chuyện anh ấy thành công ra sao và kiếm nhiều tiền ra sao và bỏ tất cả điều đó ra sao để đi giảng dạy kỹ năng sống vì anh đã từng có rất nhiều thứ nhưng không có ngày nào vui vẻ cả.

Lớn lên từ những ngôi trường mà bạn học giỏi nghĩa là học giỏi toán và ra ngoài xã hội thì làm kinh tế mới là mốt, tôi sợ rằng mình sẽ không đủ hiểu những người lội ngược dòng, những người muốn chọn một cuộc đời khác, ví dụ với nghệ thuật. Tôi không kỳ thị những doanh nhân, vì tôi đã nói đấy, đơn giản như việc tôi thích màu xanh chứ không phải màu đỏ và không thể giải thích được thôi, tôi tôn trọng việc họ muốn là doanh nhân cũng như tôn trọng việc tôi muốn là chính mình, muốn viết, muốn vẽ, muốn tìm hiểu về con người hơn là học kinh tế vậy. Đáng tiếc, tôi đang học kinh tế. Việc cứ như tất cả mọi người đang học kinh tế và báo chí tụng ca những bạn trẻ khởi nghiệp kinh doanh thành công tạo cơ ngơi bạc tỷ khiến cho tôi thấy việc là chính mình như là điều gì không đúng vậy. “Mình là thứ gì trông thật ngốc nghếch ở đây.” – Tôi nghĩ thế khi đến trường, trong lòng đổ mưa và nặng trĩu, xung quanh là không khí mà có cảm giác bị chết đuối.

Tôi từng tình cờ thấy Ask.fm của một anh doanh nhân thành đạt, thế là tôi đánh liều vào hỏi một câu. Vì tôi tò mò: “Anh ơi anh nghĩ thế nào về câu “phi thương bất phú” ạ, có phải kinh doanh là con đường duy nhất để làm giàu và sẽ có ít người hơn muốn sáng tạo nghệ thuật hay nghiên cứu khoa học?” Đi giữa những hiệu sách ngập trong sách dạy kinh doanh và làm giàu, tôi vẫn luôn muốn hỏi ai đó những câu như thế. Tôi vẫn luôn tò mò những người làm nghệ thuật có đang sống ổn không, có hạnh phúc không, có bao giờ thấy những phán xét là quá độc ác về cuộc sống họ lựa chọn không.

Anh ấy trả lời: “Chưa chắc nhiều doanh nhân đã giàu hơn Mỹ Tâm đâu em ạ. Xã hội sẽ trả công xứng đáng cho những cống hiến thôi.” Lúc đó tôi nghĩ doanh nhân thành đạt có nhiều hơn những người tầm cỡ Mỹ Tâm. Doanh nhân hơi thành đạt chắc cũng có thể sẽ xoay sở ổn để sống, nhưng nghệ sĩ hơi nổi tiếng thì sao nhỉ, chắc sẽ chật vật hơn nhiều? Có một anh nhiếp ảnh gia từng nói nếu đến tận năm 30 tuổi, một người theo nghiệp ca hát vẫn là ca sĩ phòng trà hay một anh họa sĩ vẫn chưa vẽ được điều gì to tát, hẳn là nỗi thất vọng và áp lực sẽ lớn lắm.

Điều chúng ta sợ nhất khi đang sống chẳng phải là điều gì chết đi ở trong lòng hay sao?

Càng lớn càng thấy mình bé nhỏ. Bé nhỏ giữa những câu chuyện. Bé nhỏ giữa những điều mình chưa hiểu. Chỉ thấy xung quanh rộng lớn và thương nhiều hơn. Tôi chỉ muốn từ bỏ sự phán xét, tôi sợ mình thành độc ác. Ừ thì tớ sẽ thương cậu, em sẽ thương anh, em sẽ thương chị, chẳng cần lý do. Mỗi người sẽ kể cho tôi nghe một câu chuyện về họ, và tôi chỉ làm thế được thôi. Dùng tình yêu im lặng để xoa dịu những câu hỏi không đáp án. Và tôi biết thẳm sâu trong lòng, mỗi chúng ta, đều muốn sống một cuộc đời mà ngoài kia có những người đang dám sống. “Sợ không? – Có.” Cũng như khi bạn thấy những bức ảnh nhảy dù, lướt sóng trên biển, bản thân không dám thử, nhưng từ sâu bên trong, bạn cũng muốn mình một lần bay nhảy với biển trời bao la vậy.

Có bao giờ bạn muốn một thứ chỉ vì NGƯỜI – KHÁC – CŨNG – CÓ?

Thật luẩn quẩn và khổ sở vì điều này. Tôi thật không muốn tâm hồn mệt mỏi. Một tâm hồn mệt mỏi sao còn có thể yêu cho được. Hoàng tử bé đã nói:

“Sao những người trồng đến 5000 bông hồng lại không biết họ đang tìm kiếm cái gì nhỉ, tôi chỉ có một bông hồng, tôi yêu nó và thế là đủ.”

Nếu bạn không yêu cuộc sống thì bạn sống thêm 5000 lần, có thêm 5000 tỷ, cũng để làm gì? Người khác có thể không cần lý do để ghét bạn và phán xét bạn, thì bạn cũng không cần lý do để yêu đời đâu.

Không ai có thể cười hai lần với cùng một chuyện cười nhưng ai cũng có thể buồn nhiều lần vì cùng một chuyện buồn. Hình như bây giờ người ta còn tưởng buồn là mốt. Văn chương buồn, phim ảnh buồn, nhạc buồn, Facebook buồn. Buồn thì có vẻ sâu sắc hơn? Buồn mãi có gì hay chứ. Người có thể nhổ gốc nỗi buồn, giữ niềm vui sống trong mình, mới là người sâu sắc. Niềm vui chóng tàn, như một bông hoa vậy.

Tôi nói với mình bất cứ cuộc đời nào cũng đính kèm một nỗi buồn vừa phải, dù cho lựa chọn đó có vẻ hoàn hảo lắm. Nên, tôi luôn muốn tạo nên quanh mình một bầu khí quyển riêng, của chính mình, một không gian để thở, để nuôi dưỡng bông hoa đừng héo. Nếu có một ngày bông hoa trong lòng ra đi, thì tôi sẽ thấy không còn lý do ở lại mặt đất nữa, hoặc là tôi phải tự trồng môt bông hoa mới để tìm ra lý do ở lại. Lòng người cần an yên như cơ thể cần không khí vậy.

Trong lòng bạn đã có bông hoa nào chưa? Mỗi người chúng ta, đã từng là Hoàng tử bé. Nếu bạn trồng hoa trong lòng mình, cậu ấy nhất định sẽ quay trở lại.

 

 Trang Xtd

Kế hoạch cho một đám cưới

Featured Image: Christine Donee Photography

 

Hôm rồi, tôi đi dự đám cưới đứa bạn. Vẫn như mọi đám cưới khác của rất nhiều lần trước đó, tôi vẫn cảm nhận y chang những gì đã có trước kia.

Vẫn những con người, quen có, lạ có đến chúc mừng cho đôi trai gái. Vẫn Từng món ăn được thay phiên nhau bày sẵn trên bàn. Vẫn bia, vẫn nước ngọt và vẫn những giai điệu hỗn tạp và lớn tiếng như bao đám cưới khác.

Nói một cách lý thuyết nhất thì đám cưới là nơi đôi trai gái chia sẻ niềm hạnh phúc của họ với toàn thể người thân, bạn bè. Là nơi bạn bè, người thân đến chung vui bằng những món quà, hay quan trọng nhất và là chút tiền cho đôi trai gái có thể tự xây dựng cuộc sống về sau,…

Với tôi, đi đám cưới là đi chung vui niềm vui của bạn, của người thân và chúc phúc cho họ được ở bên nhau mãi như ngày đầu hạnh phúc ấy. Tôi không có quan niệm thân thì mới đi, hay đi cho những ai có khả năng đi lại cho mình trong ngày cưới sau đó. Với tôi, đi là vì những lời mời đầy tâm huyết. Vì họ thực sự muốn mình tham dự ngày vui của họ. Đơn giản có thế. Và có lẽ, nhiều người sẽ nghĩ giống tôi.

Thế nên, đám cưới đứa bạn này. Dù nó ở Mỹ, về Việt Nam đám cưới rồi rước chàng về dinh chưa biết ngày trở lại tôi vẫn muốn đi để chúc phúc bạn và trên hết gặp lại gương mặt đã từng quen thuộc thời phổ thông sau 5 năm đi xa.

Nhưng càng đi nhiều đám cưới của những đứa bạn, tôi càng thấy buồn. Buồn bởi sự vô hồn của tất cả những đứa bạn quanh bàn ăn. Dường như họ bỏ tiền ra và để được ăn cho xứng đáng với đồng tiền bỏ ra mà quên đi những giá trị đáng quý đằng sau ấy, đấy là tình người dành cho nhau.

Buồn bởi một lần cạn ly với cô dâu chú rể chỉ để chụp được tấm hình đẹp làm kỷ niệm mà chẳng thể dừng lại giây lát, nói vài câu cảm ơn, hay nói lên cảm xúc vui như thế nào khi cuộc sống sắp bước qua một gai đoạn mới, quan trọng hơn. Tôi không trách bạn tôi, hay những cặp cô dâu, chú rể khác, vì tất cả những cặp ấy đã quá bận cho những ngày diễn ra đám cưới, và vì ai ai cũng làm vậy, cũng đi từng bàn một cạn ly rồi uống, rồi chụp hình, rồi đi tiếp đến bàn kế bên…..

Đám cưới, mọi người tập trung ăn hết lần lượt từng món, đến khi ăn xong, mọi người bắt đầu ra về. Đơn giản có thế. Điều đó khiến cảm xúc mất đi, tình người cũng dần mất trong ngày vui ấy.

Đi ăn đám cưới bạn, một chút buồn nhẹ, khi mọi thứ đều có một khoảng cách rất xa. Từ những người ngồi cùng bàn, cho đến cô dâu rồi chú rể. Dường như mọi người giao tiếp với nhau bằng vài món ăn được bày sẵn trên bàn, bằng những tiếng cạn ly,… Rồi thức ăn hết, bia hết, họ cũng hết tình với nhau mà lần lượt ra về. Cũng đúng thôi, đám cưới nào chả thế.

Đi ăn đám cưới bạn, lòng chợt nghĩ đến đám cưới mình. Dù có thể sẽ thay đổi nhưng những thứ cơ bản nhất tôi muốn trong đám cưới mình đấy là sự hài lòng của bạn khi được tiếp đón với lòng biết ơn về thời gian bạn đến chung với với vợ chồng tôi, đấy là niềm vui và những lời chia sẻ của cô dâu, chú rể và toàn thể người thân, bạn bè dành cho nhau, đấy là một không gian dịu nhẹ, đủ để mọi người có thể nghe thấy nhau, đấy là sự văn minh và sáng tạo của chủ nhân đám cưới, đấy là sự ngưỡng mộ, đấy là niềm hạnh phúc,…

Tôi sẽ làm một đám cưới mà ở đấy là một không gian của nụ cười và những niềm vui. Đám cưới là ngày đặc biệt cho một sự khởi đầu mới của cuộc sống. Một trong những giai đoạn tiếp theo của cuộc đời mỗi người đều đánh dấu bằng một đám cưới trọn vẹn.

Đám muốn có một đám cưới mà ở đấy, trước tiên, chúng tôi là người tự lên kế hoạch và tự tay làm mọi thứ có thể: tự việc lên ý tưởng chụp hình, thiết kế thiệp mời, dựng một chương trình hoành tráng cho ngày cưới,… lên danh sách người thân, bạn bè nào muốn mời,… Đám cưới phải mang dấu ấn cá nhân.

Và người đến dự đám cưới đều thấy thoải mái ấm cúng để có thể hồi tưởng lại những kỉ niệm đã từng gắng bó với chúng tôi. Những người ấy, họ sẽ được phát biểu cảm nghĩ về chúng tôi, và tất nhiên là sẽ có những câu chúc phúc cho chúng tôi.

Không quan trọng người đến dự có đông? Có đi nhiều tiền? Mà quan trọng là họ có thấy thoải mái không, có cho nhau nụ cười chúc phúc không? Có thể chúng tôi không thể tổ chức hoành tráng tại nơi đắt nhất nhưng sẽ là đám cưới khác những đám cưới mà trước đây tôi đã dự, đặc biệt hơn hết, đám cưới của những nụ cười hạnh phúc.

 

Xa Trục Thảo

Việt Nam là nhà. Về đi!

Featured Image: Sijia Dong

 

Du học, “Đi đi, đừng về!”

Sự thật là khi vừa nhìn thấy tên bài thì mình chả muốn vào đọc tẹo nào, nhưng bằng cách nào đó, mình ấn vào và lướt thật nhanh xuống dưới, đọc có một câu thôi “Việt Nam ơi, người có cho tôi một lý do để trở về?” Vậy là sau đó thì mình đã đọc hết cả bài.

Tại sao mình lại không muốn đọc? Bởi vì Triết Học Đường Phố đã thay đổi cuộc sống của mình, những gì mình đọc từ đây là tác động không nhỏ tới suy nghĩ của mình. Còn mình thì sao? Mình chỉ là một thằng nhóc sắp bước sang tuổi 18, đang điên đầu vì học tiếng Anh chả hiểu mô tê gì mà lại ấp ủ hoài bão được sang Anh, được đến thành phố cảng Liverpool, được xem các cầu thủ thi đấu, được ngắm hoàng hôn trên cảng biển, và trên hết mình cần được học ở đó để rồi về Việt Nam làm việc. Mình không muốn hoài bão của mình bị lung lay tẹo nào. Và thật may là khi đọc xong thì nó còn chắc chắn hơn trước nữa.

Không ai có thể phủ nhận rằng ở thời điểm hiện tại, giáo dục của nước ta thua xa so với nhiều nước tại châu Âu hay Mỹ, và nếu có thể, mình tin sẽ rất nhiều người sẽ đi du học. Nhưng sự thực thì để du học tự túc là cả một vấn đề lớn và hàng năm, số lượng học sinh, sinh viên đi du học cũng không nhiều. Trong số những người ra đi và thành công trên xứ lạ, có lẽ rất ít người có suy nghĩ sẽ quay về Việt Nam sinh sống và phát triển, và trong số ít những người có suy nghĩ đó, chỉ có một phần nhỏ quay về, trong một phần nhỏ quay về lại chỉ có rất ít người thành công được như bên nước ngoài.

Vậy sao phải về? Sống bên đó có phải sướng hơn không, có phải tốt hơn không? Ờ, bên đó cái gì cũng hơn. Các bạn ra đi rồi sống luôn ở đó, không ai cản các bạn cả, các bạn mưu cầu hạnh phúc cho bản thân là rất tốt. Tôi thực sự chúc các bạn thành công ở nơi đó, đưa danh tiếng Việt Nam mình bay cao trên toàn thế giới. Các bạn không về đây cũng chả sao, nhưng làm ơn đừng bao giờ nói với tôi: “Việt Nam ơi, người có cho tôi một lý do để trở về?” Hãy tự hỏi nếu ai cũng không về và ai cũng về thì đất nước sẽ ra sao?

Các bạn đã bao giờ yêu chưa? Nếu (chỉ là nếu thôi nha) người bạn yêu đang dang tay chào đón bạn nhưng lại có vô vàn những khó khăn cho tình yêu của các bạn. Bạn có bỏ cuộc không? Mình tin là nếu bạn thực sự yêu nhau thì chả có gì cản được các bạn đến với nhau cả. Thậm chí nếu bạn yêu đơn phương một ai đó, bạn cũng sẽ không từ chối cơ hội nào để được bên người đó khi người đó cần đâu, phải không? Dù người đó không thể yêu bạn, bạn vẫn luôn sẵn sàng ở đó khi họ cần.

Bây giờ, mình không muốn hỏi các bạn có muốn về Việt Nam mình hay không. Mình chỉ muốn được hỏi các bạn rằng: “Bạn có thực sự yêu Việt Nam không?”

Bạn đến trường để học, bạn đến công ty để làm việc, kiếm tiền,… nhưng bạn vẫn cần có nhà để về mà. Phải không? Bạn có thể là tổng giám đốc, là CEO của tập đoàn lớn nào đó nhưng nếu nhà bạn là một căn nhà tồi đến nỗi bạn không muốn về hay cần có lý do để về thì…

“Việt Nam mình, người tài khó có đất dụng võ” ừ, thật đấy, tại sao chứ? Tại sao một mảnh đất thiếu người tài thì không có chỗ cho họ trong khi những mảnh đất chật ních người tài thì họ lại tìm ra chỗ cho mình? Họ tài thật đấy. Việt Nam đang phát triển mà, rất cần những người tài giỏi như những du học sinh các bạn, người dân cũng rất mong muốn các bạn trở về, góp phần xây dựng đất nước, được ít hay nhiều đều rất đáng quý và cần thiết cả.

Đi du học, đúng như cách gọi, là đi học, học đủ các thứ. Vậy sau khi học bạn có về nhà của mình không? Nước ngoài là một trường học tốt, rất tốt so với những gì bạn có thể học được ở nhà. Nhưng Việt Nam mới là nhà mà, phải không?

Giờ thì nếu bạn vẫn cần một lý do để về thì mình sẽ cho bạn 2 lý do nhé:

  1. Bạn yêu Việt Nam!
  2. Việt Nam là nhà.

Thời điểm mình viết bài cũng là lúc mình thề rằng: Nếu được sang Anh học tập như ước mơ, nhất định mình sẽ quay về. Bắt đầu thì hoàn toàn là viết cho cảm xúc của chính mình, nhưng những gì mình viết hoàn toàn là những lời mình muốn được gửi đến những du học sinh đang học tập và sinh sống ở nước ngoài. Những lời lẽ của một thằng nhóc có lẽ sẽ chả là gì, nhưng dù sao mình cũng vẫn muốn viết ra với hy vọng ai đó nghĩ lại và sẽ quay về đây.

 

Vượng FLY