Thị trường và đạo đức (kỳ 18)

15 Tháng 1, 2015

Adam B. Summers – Đầu tư công và đầu tư tư

Các chính khách thường lấy làm tự hào khi nói trước công chúng rằng chúng ta phải “đầu tư” cho chương trình này hay chương trình kia – đấy có thể là chương trình giáo dục, y tế, hay các dự án cơ sở hạ tầng, tạo ra nhiều công ăn việc làm, thí dụ như cây cầu không dẫn đến đâu, hoặc dự án tốn đến 50 triệu dollar cho khu rừng mưa nhiệt đới có mái che ở bang Iowa; dự án 3,4 triệu dollar để làm đường ngầm cho rùa đi bên dưới đường cao tốc ở bang Florida; 1,8 triệu dollar để nghiên cứu mùi thối và quản lý phân rác hoặc hàng triệu dollar cho những công trình nghiên cứu khác nhau về thói quen giao phối của loài sâu xương rồng, loài chim cút Nhật Bản, loài chuột chũi Bắc cực và loài sóc ở Nam Phi.

Tất cả những khoản chi tiêu đó đều là những vụ ăn cướp trắng trợn, tôi phải xin lỗi mà nói như thế. “Đầu tư” cho một số dự án hay cương lĩnh chính trị nghe có vẻ hay hơn là nói: “Tôi muốn đánh thuế bạn để cho các chính khách và quan chức của chúng ta ở Washington, D.C. [hay thủ đô tiểu bang hoặc tòa thị chính của bạn], có thể tiêu tiền của bạn cho bất kỳ thứ gì mà chúng tôi nghĩ là tốt cho bạn [hoặc cho những người đóng góp cho chiến dịch của chúng tôi].”

Trong Thông Điệp Liên Bang đầu năm nay Tổng thống Obama có nói rằng chính phủ liên bang phải giúp kích thích kinh tế bằng cách “đầu tư” vào nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó có công việc xây dựng, làm đường sắt cao tốc, giáo dục, nghiên cứu y sinh, “năng lượng sạch” và thậm chí cả Internet tốc độ cao nữa. Nhưng “đầu tư” chỉ là uyển ngữ để nói về việc chi tiêu nhiều hơn cho chương trình nuôi thú cưng mà thôi. Vì nó sẽ chỉ làm cho nền kinh tế trì trệ thêm chứ không thể nào hồi phục được vì bản chất của đầu tư công là tiêu tốn của cải, khác hẳn với đầu tư tư nhân là tạo ra của cải. Những người đóng thuế bỏ qua sự khác biệt này là tự làm hại mình vậy.

Hình thức đầu tư của tổng thống Obama hứa hẹn “tạo ra không biết bao nhiêu là chỗ làm việc cho đồng bào của chúng ta”, nhưng ông không dừng lại để hỏi xem lấy đâu ra tiền để trả cho những chỗ làm việc mới đó. Một ngày nào đó khoản tiền nhất định phải được lấy từ “những người đồng bào khác” của chúng ta, bằng cách tăng thuế hoặc bằng cách vay mượn mà sau này họ sẽ phải trả [một việc sẽ chỉ làm hại nền kinh tế trong tương lai hoặc trì hoãn quá trình phục hồi kinh tế mà thôi]. Đương nhiên là lấy tiền của những người đóng thuế để tài trợ cho những chỗ làm mới đó cũng có nghĩa là lĩnh vực tư sẽ có ít tiền đầu tư hơn cho những chỗ làm mới và cho việc phát triển công việc kinh doanh.

Sự khác nhau chủ yếu giữa lĩnh vực công và lĩnh vực tư là lĩnh vực công không thể tạo ra của cải, nó chỉ có thể dịch chuyển nguồn lực từ nhóm người này sang nhóm người khác [dĩ nhiên là sau khi đã bị “ngắt ngọn” nhằm phục vụ cho quyền lợi của những người tài trợ cho chiến dịch và cấp dưỡng cho bộ máy quan liêu bất tài]. Trong lĩnh vực tư, chỗ làm việc tăng thêm – và sự phát triển kinh tế nói chung – xảy ra khi các công ty làm ra được những thứ mà người tiêu dùng coi là có giá trị. Trong lĩnh vực công, tăng trưởng xuất hiện khi chính phủ tước đoạt được tiền của người dân và những khoản đầu tư được rót những lĩnh vực mà các chính khách mong muốn.

Khoản “đầu tư” của chính phủ vào lĩnh vực năng lượng xanh đã tạo ra công ty Solyndra Inc. là một thí dụ. Tháng 5 năm ngoái tổng thống Obama đến thăm Fremont, một công ty sản xuất tấm pin mặt trời có trụ sở ở California đã chụp và cho công bố rộng rãi một bức ảnh chụp nhân dịp này nhằm quảng bá nó như một loại hình doanh nghiệp mà ngài tổng thống cho rằng đất nước cần phải đầu tư. Và đấy chính là điều chính phủ đã làm.

Tháng 9 năm 2009 chính quyền thông báo rằng đã tài trợ cho Solyndra 535 triệu dollar từ quỹ cho vay do những người đóng thuế lập ra để cung cấp tài chính cho việc xây dựng một nhà máy sản xuất thiết bị năng lượng mặt trời mới. Tháng 6 năm sau, tức là đúng một tháng sau chuyến thăm của ngài tổng thống, công ty này đã hủy bỏ đợt phát hành cổ phiếu ra công chúng lần đầu (IPO) và một tháng sau đó giám đốc điều hành cũng rời bỏ công ty.

Tháng 11 năm 2010 công ty thông báo rằng đã bỏ kế hoạch mở rộng nhà máy ở Fremont [nhà máy theo kế hoạch sẽ thuê mướn hàng ngàn lao động] và thậm chí phải đóng cửa một nhà máy khác ở East Bay, làm gần 200 công nhân nữa mất việc làm. Đấy là một khoản đầu tư.

Ném qua cửa sổ những đồng tiền “tốt” sau khi đã mất những đồng tiền “chẳng ra gì”

Sự kiện đó cũng không ngăn được tổng thống Obama đi thăm một công ty năng lượng xanh khác, chỉ hai ngày sau khi ông đọc thông điệp liên bang nhằm quảng bá cho những lợi ích mà những khoản đầu tư vào ngành công nghệ này chắc chắn sẽ mang lại. Trong suốt chuyến đi tới công ty năng lượng tái tạo có tên là Orion Energy Systems ở Manitowoc, bang Wisconsin, Obama cứ phàn nàn rằng Mĩ thậm chí đã tụt hậu trong lĩnh vực đầu tư so với ngay cả những nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung hơn:

“Trung Quốc đang đầu tư và họ đã giải quyết được những khó khăn của thị trường năng lượng mặt trời, một phần là vì chúng ta đã tụt hậu. Chúng ta tiến không đúng với năng lực của mình. Những công việc đáng ra có thể được làm ở đây thì lại bị đưa ra ngoại quốc.”

Trong khi, trong hai chục năm qua Trung Quốc đã tiến được những bước dài theo hướng nền kinh tế mở thì chế độ cộng sản khó có thể là mô hình chính sách kinh tế cho người khác theo. Sự phát triển của Trung Quốc là do quá trình tự do hóa kinh tế chứ không phải là do những quyết định tùy tiện của giới tinh hoa cầm quyền, nhưng những thành tố chỉ-huy-và-kiểm-soát của nền kinh tế kế hoạch hóa còn sót lại ở Trung Quốc lại dường như được Obama coi là mô hình lý tưởng. Đấy là tín hiệu không hay cho tự do kinh tế và phát triển ở Mĩ.

Chính phủ chưa bao giờ tỏ ra đặc biệt giỏi giang trong việc lựa chọn những người thành đạt về kinh tế. Thí dụ, hãy xem những “khoản đầu tư” của chính phủ vào Amtrak[i], từ ngày thành lập vào năm 1971 công ty này chưa bao giờ có lời, thậm chí trong 40 năm hoạt động đã bị lỗ tới 35 tỷ dollar; hay Công ty bưu chính (Portal Service[ii]) năm ngoái đã lỗ tới 8,5 tỷ và sẽ lỗ thêm 6,4 tỷ nữa vào năm nay.

Đầu tư của chính phủ thất bại không chỉ đơn giản là vì lãnh đạo tồi (mặc dù đây chắc chắn là một đặc điểm thường gặp và không thể giải quyết được) mà chủ yếu là vì trong lĩnh vực công không thể xác định được giá trị. Không có hệ thống giá cả thị trường cho nên không có tiêu chuẩn đánh giá lỗ lãi. Như Mises viết trong tác phẩm Hành Vi Của Con Người (Human Action): “Không có cái gọi là giá cả bên ngoài thị trường. Giá cả không phải là cơ cấu nhân tạo.” Trong tác phẩm Bộ Máy Quan Liêu (Bureaucracy) ông còn viết thêm: “Quản lý hành chính quan liêu là quản lý những công việc không thể kiểm soát được bằng các tính toán kinh tế.”

Giá trị

Trong nền kinh tế thị trường tự do, giả cả được quyết định bằng qui luật cung cầu, bằng sự lựa chọn của người tiêu dùng, bằng sự khác nhau về kiến thức và đánh giá thông tin trên thương trường và chấp nhận rủi ro của doanh nhân. Người tiêu dùng càng ưa thích một món hàng hay dịch vụ nào đó thì họ càng sẵn sàng trả giá cao hơn và sẽ đẩy giá lên.

Trong lĩnh vực chính trị “giá trị” – tức là một chương trình cụ thể nào đó của chính phủ cần tiêu bao nhiêu tiền – được quyết định bởi sức mạnh và ảnh hưởng của các chính trị gia, các quan chức và những nhóm quyền lợi có thể tìm cách bòn rút tiền thuế của người dân và chia nhau theo ý của những nằm trong các giới tinh hoa đó.

Ở đây, thậm chí hầu như không có một cái gì đó tương tự như cạnh tranh trong việc cung cấp những dịch vụ đó và như vậy là có rất ít sáng kiến nhằm nâng cao năng suất và chất lượng dịch vụ hoặc giảm giá thành. Vì không có tín hiệu giá cả giúp phát hiện sở thích của người dân trước món hàng hay dịch nào đó cho nên cũng không thể có một cơ chế phù hợp nhằm xác định xem những chương trình đó có hữu ích hay thỏa mãn được nhu cầu của cử tri hay không.

Không có cơ chế giá cả thị trường thực sự thì làm sao ta có thể nói một khoản đầu tư nào đó là có lời? Và làm thế nào tránh được những khoản đầu tư không có lời? Nếu một chương trình nào đó của chính phủ có vẻ như đã thành công thì sẽ lập tức có những cuộc vận động nhằm xin thêm đầu tư. Còn nếu thất bại thì người ta sẽ bảo rằng cần tăng gấp đôi đầu tư để cho nó thành công.

Đầu tư tư nghĩa là tự chịu rủi ro với hy vọng là sẽ có lời trong tương lai, còn “đầu tư” công nghĩa là lấy và tiêu tiền của người khác nhằm nhằm thực hiện ý tưởng của bạn về việc những người kia nên sống như thế nào hoặc nhằm thỏa mãn những nhóm quyền lực giúp bạn được bầu lại trong lần bầu cử tới. Đầu tư tư đòi hỏi phải hoãn chi tiêu trong ngày hôm nay để có thể [hy vọng thế] thu được nhiều tiền hơn trong tương lai, trong khi “đầu tư” công là chi tiêu ngay ngày hôm nay.

Đáng tiếc là chính phủ liên bang không học được những bài học mà lịch sử đã cố gắng dạy cho chúng ta về việc tài trợ cho doanh nghiệp và gia tăng việc làm viển vông. Sự dốt nát thể hiện rõ nhất khi các chính khách phản ứng trước một đợt suy thoái trầm trọng. Toa thuốc do nhà kinh tế học John Maynard Keynes đưa ra là “kích thích” nền kinh tế thông qua những khoản chi tiêu của chính phủ và tạo công ăn việc làm.

Mặc dù điều đó có nghĩa là chiến đấu với vấn đề nợ công ngập đầu ngập cổ bằng cách vay thêm tiền. Như Robert Higgs, một nhà bình luận trên trang Freeman và là cộng tác viên cao cấp chuyên ngành kinh tế chính trị học tại Viện nghiên cứu độc lập (Independent Institute), đồng thời là tác giả cuốn Khủng Hoảng và quái vật Leviathan (Crisis and Leviathan), đã nói: “Người say bét nhè nào cũng hiểu được biện pháp khắc phục suy thoái này.”

Một thập kỷ mất mát

Trong những năm 1990 và những năm sau đó người ta biết rằng Nhật Bản đã gặp khủng hoảng tài chính khi bong bóng tài sản trong lĩnh vực bất động sản và thị trường chứng khoán – do chính sách tiền tệ của ngân hàng trung ương hồi những năm 1980 hâm nóng – nổ tung và giá cả sụt giảm nhanh chóng. Phản ứng của chính phủ và sai lầm của chính sách làm cho nền kinh tế bị tê liệt và cuối cùng đã dẫn đến một loại vụ suy thoái. Nhật Bản đi theo đơn thuốc của trường phái Keynes – kết quả thật là thảm hại – và cho đến nay đất nước này vẫn chưa hoàn toàn hồi phục.

Trong những năm 1990 Nhật Bản đã thông qua 10 gói kích thích tài chính, chủ yếu nhằm vào lĩnh vực công. Khi một kế hoạch xây dựng không hoạt động [ý là nó không đưa nền kinh tế trở lại giai đoạn phát triển nhanh như trước] thì người ta lại tung ra một kế hoạch khác. Tổng cộng, trong giai đoạn từ năm 1991 đến năm 2008 chính phủ Nhật đã chi khoảng 6,3 ngàn tỷ dollar cho những dự án liên quan đến lĩnh vực xây dựng. Song những kế hoạch này đã không khôi phục được nền kinh tế mà còn đưa đất nước vào một núi nợ nần, cản trở sự phục hồi kinh tế trong suốt nhiều năm trời, dẫn đến một giai đoạn có thể gọi là “Thập Kỷ Mất Mát” của Nhật Bản.

Công việc xây dựng trong những dự án thuộc lĩnh vực cơ sở hạ tầng của chính phủ là những việc làm không ổn định và không thể làm cho kinh tế phát triển được. Nợ công cao ngất trời, thất nghiệp tăng gấp đôi và nền kinh tế tiếp tục trì trệ. [Chuyện này nghe có vẻ quen quen?]. Gavan McCormack, giáo sư sử học chuyên về lịch sử châu Á và Thái bình dương ở Trường Đại học tổng hợp quốc gia Úc, viết trong tác phẩm Chân Không Của Sự Giàu Có Nhật Bản (The Emptiness of Japanese Affluence) như sau:

“Lĩnh vực xây dụng, trong một số khía cạnh nào đó, cũng na ná như tổ hợp công nghiệp quân sự thời chiến tranh lạnh ở Mĩ [Liên Xô thì cũng thế], nó hút hết tài sản của đất nước, tiêu thụ mà chẳng mang lại hiệu quả gì, nó phát triển nhanh như những tế bào ung thư và sinh ra cả khủng hoảng kinh tế lẫn phá hủy môi trường.”

Đại khủng hoảng

Ngay cả trong giai đoạn Đại khủng hoảng – thường được viện dẫn như là thí dụ rõ ràng về việc chính phủ tạo ra việc làm để giúp đất nước thoát khỏi suy thoái kinh tế – chương trình chi tiêu cực kỳ lớn của tổng thống Roosevelt – thực ra lại có gốc rễ từ thời chính quyền của tổng thống Hoover – cũng không kích thích được nền kinh tế. Mặc cho tất cả những khoản chi tiêu đó và mặc cho tất cả những chương trình tạo công ăn việc làm đó, tỷ lệ thất nghiệp vẫn rất cao.

Trước khi thị trường chứng khoán sụp đổ vào năm 1929, tỷ lệ thất nghiệp chỉ cao hơn 3% một chút. Năm 1933, tức là giữa lúc có những khoản chi tiêu lớn và những dự án lớn, tỷ lệ thất nghiệp tăng lên đến 25%. Thậm chí sau những năm thực hiện Chính sách kinh tế mới (New Deal) tỷ lệ thất nghiệp vẫn giữ ở mức 15% hoặc hơn và kéo dài đến tận năm 1940. Mãi đến Thế chiến II tỷ lệ thất nghiệp mới trở về với mức một con số [và đấy là do hàng triệu người đã nhập ngũ].

Đấy là lý do v́ì sao năm 1939 Henry Morgenthau – bộ trưởng tài chính dưới thời tổng thống Roosevelt – đã viết một câu làm người ta phải ngạc nhiên:

“Chúng ta tìm cách tiêu tiền. Chúng ta đang tiêu nhiều hơn bất kỳ gian đoạn nào khác trước đây, nhưng không ăn thua. Và tôi đang có một niềm đam mê, nếu tôi sai… thì ai đó có thể ngồi vào ghế của tôi. Tôi muốn thấy đất nước này thịnh vượng. Tôi muốn thấy đồng bào có việc làm. Tôi muốn thấy đồng bào được ăn uống tốt hơn. Nhưng chúng ta chẳng bao giờ giữ được lời hứa… Tôi xin nói rằng sau tám năm chính phủ này cầm quyền chúng ta vẫn có tỷ lệ thất nghiệp cao như lúc ban đầu… Và một món nợ khổng lồ phải thanh toán!” (Nhật ký của Morgenthau, thư viện tổng thống Roosevelt)

Sự kiện là những cuộc suy thoái kinh tế – thậm chí những cuộc khủng hoảng nghiêm trọng hơn – không nhất thiết phải diễn ra khốc liệt hoặc kéo dài đến như thế. Đấy là do chính sách của chính phủ đã ngăn chặn những áp lực tự nhiên và sáng kiến của thị trường nhằm thanh lọc những khoản đầu tư và những quyết định kinh tế sai lầm và trở lại với con đường phát triển ổn định. Như Murray Rothbard viết trong lời giới thiệu lần xuất bản thứ ba tác phẩm Cuộc Đại Khủng Hoảng Của Nước Mĩ (America’s Great Depression), của ông như sau:

“Trước khi có những can thiệp mạnh mẽ của chính phủ hồi những năm 1930, tất cả vác vụ suy thoái đều diễn ra trong một thời gian ngắn. Thí dụ, cuộc khủng hoảng nghiêm trọng trong năm 1921 cũng đã kết thúc một cách nhanh chóng, đến nỗi bộ trưởng thương mại, ông [Herbert] Hoover – mặc dù là người theo xu hướng can thiệp – đã không thuyết phục được tổng thống Harding can thiệp ngay, trong thời gian người ta còn đang thuyết phục Harding thì khủng hoảng đã chấm dứt và sự phồn vinh đã quay trở lại rồi.

Khi thị trường chứng khoán sụp đổ vào tháng 10 năm 1929 thì Herbert Hoover – lúc này đã là tổng thống – can thiệp nhanh và mạnh đến mức quá trình điều tiết của thị trường bị tê liệt, và Chính sách kinh tế mới của Hoover-Roosevelt đã gây ra suy thoái trong nhiều lĩnh vực và kéo dài, chúng ta chỉ thoát ra được là nhờ Thế chiến II. Laissez-faire – chính phủ dứt khóat không can thiệp – là chính sách duy nhất có thể bảo đảm được cho sự phục hồi một cách nhanh chóng trong bất kì cuộc khủng hoảng thiếu nào.”

Sau hơn hai mươi lăm năm và hàng ngàn tỷ dollar được tung ra để cứu các ngân hàng và ngành công nghiệp ô tô, cũng như các gói kích thích và sự can thiệp của Cục dự trữ liên bang, nền kinh tế Mĩ vẫn chuyển động một cách chậm chạp và tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức 9%. Theo giám đốc Cục dự trữ liên bang Ben Bernanke thì đáng lẽ chỉ cần bốn đến năm năm là thị trường lao động đã có thể “trở lại tình trạng bình thường” được rồi. Nếu không từ bỏ chính sách can thiệp của chính phủ thì có vẻ như Mĩ đang tiến dần đến Thập Kỷ Mất Mát của chính mình.

Nợ liên bang lên đến 14 ngàn tỷ dollar và thiếu hụt hàng năm hơn 1 ngàn tỷ đang làm giảm năng suất lao động và ngăn chặn sự phát triển của nền kinh tế. Đây là lúc chúng ta học những bài học đã lặp đi lặp lại trong quá khứ rằng các khoản chi tiêu của chính phủ, đặc biệt là khi những khoản tiền đó được dùng để kích thích nền kinh tế, đơn giản chỉ là những khoản đầu tư có hại mà thôi.

Phạm Nguyên Trường dịch
Nguồn: Tạp chí The Freeman số tháng 7/8 năm 2011

[i] Amtrak là Công ty vận chuyển hành khách bằng xe lửa của chính phủ, được thành lập vào tháng 5 năm 1971.
[ii] Công ty bưu chính (Postal Setvice) là công ty của chính phủ chuyên làm dịch vụ bưu chính trong nội bộ nước Mĩ.

Dành cho những người đang ở mảng tối của cuộc sống hôn nhân

Quan điểm

Triết Học Đường Phố

15 Tháng 1, 2015

Featured Image: Rishad Daroo

Ngày xưa thời đại có thể xác định bằng hàng thế kỷ rồi thu ngắn lại thập kỷ và năm… hiện tại thì thời đại công nghệ thông tin không còn xác định là năm, tháng mà sẽ là ngắn hơn rồi. Ngắn hay dài thì tùy cách mỗi người tiếp cận và quy ước quan điểm đó cho mình, ai tiếp cận nhanh và chịu thay đổi thì số phận cũng thay đổi. Cách hiểu một vấn đề, học một bài học hay khía cạnh cuộc sống rồi thu thập kinh nghiệm đã từng trải qua những bài học thất bại cũng như tận hưởng thành công đến với mình của mỗi người đều khác nhau, nếu có giống thì chỉ giống về kết quả chung chứ tiến trình thì đều khác nhau cả.

Bạn chính là người hiểu rõ hơn hết bạn đã học gì, trải qua những điều gì trong cuộc sống này nên cảm nhận bạn cũng khác với người ta, chỉ cần bạn tự tin bước đi trên con đường đời bằng chính những gì mình có để hướng đến những gì mình mong muốn tốt đẹp theo ý mình thì bạn sẽ khó lạc lối vào cái điều gọi là ảnh hưởng Nho giáo, Phật giáo, khổng tử, Thiên chúa hay tin lành… Bởi vì tất cả các tư tưởng, thuyết giảng của tất cả các đạo trên thế giới này đều hướng đến mục đích tốt đẹp chứ không đạo nào dành lấy cho mình phần thắng là đạt được những tín đồ hay con chiên nào đó nhiều nhất về phe mình.

Những triết lý của cuộc sống được đưa ra cho dù thời kỳ nào đi chăng nữa thì cũng là mong muốn những con người đi sau đọc nó, hiểu được nó và mong là chúng ta cảm nhận được nó, lấy đó mà làm kinh nghiệm cho bản thân và giúp người, giúp đời, giúp chính chúng ta thay đổi tích cực hơn để sao cho phù hợp chứ không phải mang ra so sánh người này có giỏi hơn người kia hay không? Sự so sánh là do tự chúng ta áp đặt cho người và cho mình mà thôi. Tôi không phủ nhận so sánh cũng góp phần tạo động lực tiến bộ cho nhân loại nhưng cần so sánh lúc nào phù hợp và sự so sánh này nên nói ra lúc nào mới là quan trọng hay là im lặng!

Có những điều mà bạn đã đọc trên internet đâu đó, chẳng hạn ở mục Tâm Sự của Vnexpress và rồi bạn đặt câu hỏi tại sao người ta không thể bước đi một cách mạnh mẽ để vượt qua khó khăn và giành lấy hạnh phúc mà lại chịu đựng hoặc mù quáng, không giải thoát tự do cho chính mình được? Bạn tin là bạn làm được còn người ta không thể làm được không phải vì người ta không muốn thay đổi hay không đủ can đảm thay đổi như bạn mà vì có những lý do khác nữa bên cạnh lòng trắc ẩn và sự nhẹ dạ, tình yêu vẫn còn chút lưu luyến hơn nữa là họ hiểu giá trị của sự mất mát tình thương yêu đối với con trẻ, những thiên thần mà trước đó họ cảm thấy hạnh phúc nhất vì kết tinh của tình yêu không toan tính nhưng bây giờ tại sao còn lại là đau thương và gánh nặng?

Vẫn câu nói: “Người ngoài cuộc sáng suốt hơn người trong cuộc.” Nên ta thấy nhiều khía cạnh vấn đề một cách độc lập, phân chia chúng thành 2 điểm “tiêu cực – tích cực” rõ ràng hơn họ. Người trong cuộc thường bị khái niệm che lấp sự tỉnh táo là “nói đi rồi nói lại” và cha mẹ nào cũng không muốn bỏ rơi con mình là điều thiêng liêng trong mỗi con người đều có, họ muốn thể hiện hết sự hy sinh vì con cái nhưng bên cạnh lại muốn giữ lại cái tôi riêng của chính mình để thể hiện vị thế với người đối diện hoặc chứng tỏ sự độc lập, niềm kiêu hãnh của mình. Cuối cùng được gì và mất gì? Mấy ai hỏi được và mấy ai thoát được?

Chỉ có những người biết chấp nhận bỏ bớt cái tôi của mình, chấp nhận sự thất bại của bản thân và chịu lắng nghe chia sẻ với người bạn đời của mình và cùng nhau nắm tay thay đổi thì mới có thể có hạnh phúc bền lâu. Vấn đề này cần 2 người ngồi lại một cách chân thành và nghiêm túc chứ không thể từ một người duy nhất được.

Kiến thức mà bạn tiếp cận, bạn học cho mình là do tính cách của chính bạn chi phối, chấp nhận nó. Bạn muốn set up mình là ai trong cuộc sống này thì hẳn nhiên bạn cũng muốn có những người bạn giống mình, có thể chia sẻ cùng mình, góp ý và học hỏi mọi thứ… Tuổi tác không quan trọng vì có những người đã 50 – 60 tuổi nhưng họ vẫn có cái nhìn hiện đại hơn chúng ta nhưng chúng ta chưa biết đó thôi nên không thể gọi là trẻ trâu hay trâu già được mà chính là kiến thức của chính mình, cảm xúc của chính mình sẽ hướng về ai, điều gì….

Bạn cũng không thể bài xích, cực lực phản đối lý lẽ tự nhiên của chính con người hay thay đổi chúng khi chúng không thể thay đổi trong lúc này được mà áp đặt suy nghĩ, quan điểm của ta là cách lựa chọn tốt nhất. Không có cách lựa chọn tốt nhất cho tất cả mà chỉ có cách lựa chọn duy nhất cho mỗi người trong hoàn cảnh đó sao cho có thể khiến lựa chọn đó là hài lòng nhất.

Vẫn thường đọc khá nhiều câu chuyện trên mạng về sự đỗ vỡ hôn nhân, đổ vỡ tình yêu cần lời tư vấn của rất nhiều người? Người trong cuộc luôn tối tăm khi đối diện sự thật bởi vì họ ít khi chấp nhận sự thật là khó khăn đang đến bên họ, gây ra sự mất mát mà chỉ còn lại cái tôi trong mình lớn hơn nên khó mà thấy con đường dài tiến đến kết quả cuối cùng.

Sự góp ý, tư vấn chỉ mang tính tham khảo là nhiều và trấn an một chút về tinh thần chứ không thể là kim chỉ nam cho những người trong cuộc. Khi có thể giải quyết mọi vấn đề một cách có thể chấp nhận được thuộc về ý thức, kiến thức, sự thấu hiểu cảm xúc bản thân, kỹ năng ứng xử xã hội của người đó mang tính cực đoan hay bảo thủ, khả năng hiểu người khác, biết lắng nghe và chấp nhận thay đổi mình theo hoàn cảnh để bồi đắp giá trị vĩnh hằng mà người đó mong muốn thì mới có thể có cách giải quyết tốt nhất.

Thêm một điều quan trọng nữa là đôi khi sự thật trong việc trải nghiệm mới cho ta thấy ra được bản chất vấn đề hơn là kiến thức mà ta từng học, từng đọc qua, từng nhìn thấy qua nên không thể nói trước điều gì vì sự thật có thể khiến ta thay đổi theo từng thời điểm mà ta nghĩ về nó, ta tiếp cận nó theo cách nào, bản chất cuộc sống mang ta đến giá trị nào và ta vững chí giữ lại những giá trị nào cho riêng mình. Câu nói dành cho tất cả một cách công bằng: “Không thể nói trước điều gì.” Và hãy nhìn quan sát thật nhiều khi có thể.

Leo Tolstoy từng viết rằng: “Hai chiến binh dũng mãnh nhất trên đời là thời gian và lòng kiên trì. Sức mạnh của hai chiến binh này xuất phát từ khả năng xoay chuyển tình thế, xoa dịu nỗi đau và khiến mọi thứ trở nên rõ ràng!”

Trọng Hậu

Sổ tay – bảo bối của tôi

Quan điểm

Triết Học Đường Phố

15 Tháng 1, 2015

Featured Image: Sophia Watts

Nếu như “đọc” là việc có thể thay đổi nhận thức và định hướng của một con người, đưa người ta đến thế giới khác. Thì “viết” chính là việc quan trọng hàng đầu giúp chúng ta điều khiển và kiến tạo cuộc sống của riêng mình. Giúp chúng ta sống tốt hơn những người bình thường xung quanh: một cuộc sống ý nghĩa, ngập tràn niềm vui và tận dụng được kho báu thời gian hiệu quả nhất.

Phần lớn chúng ta đều biết viết nhưng lại quá coi thường và lãng quên việc viết. Viết là một việc đơn giản, nhưng viết gì và viết sao cho hiệu quả và làm thay đổi cuộc đời thì không phải ai cũng làm được. Tôi đã mất nhiều năm trải nghiệm và thực hành để có thể đúc lại những tác dụng tuyệt vời của việc viết nói chung và viết vào một cuốn sổ tay nói riêng sẽ thay đổi cuộc sống của chúng ta như thế nào. Tin vui là chỉ cần đọc hết bài viết này và kiên quyết làm theo từng bước dưới đây, chắc chắn bạn cũng sẽ làm được và có thể bắt đầu công cuộc kiến tạo cuộc sống của riêng mình.

Sau đây là những việc bạn có thể làm với cuốn sổ tay này, hãy viết, hãy nháp, hãy gạch xóa hay xé bỏ, không quan trọng. Miễn bạn có thể duy trì thói quen viết và sử dụng sổ tay, cuộc đời bạn sẽ thay đổi. Tôi tin điều này, vì có nhiều bạn làm theo tôi, và họ phản hồi rằng cuộc đời họ đã thật sự thay đổi.

1. Chiến lược cuộc đời: mục tiêu, kế hoạch, thời gian

“Nếu bạn không tự xây ước mơ của bạn
Người khác sẽ thuê bạn xây ước mơ của họ”

– Tony Gaskins

Lập chiến lược cuộc đời chính là bước đầu tiên để bạn bắt tay xây dựng ước mơ của riêng mình. Mục tiêu là bản thiết kế ngôi nhà tương lai của bạn và kế hoạch chính là cách thức để bạn đạt được điều đó. Còn nếu bạn đã có chiến lược cuộc đời cho riêng mình trong trí óc và bạn tự hỏi tại sao phải viết ra ư? Thì hãy nhớ câu nói này: “Mục tiêu mà không được viết ra trên giấy và không được nhìn thấy mỗi ngày, đó không phải là mục tiêu, mà chỉ là ước muốn.”

Có người đã nói rằng, chỉ cần bạn có thể lập mục tiêu và lên kế hoạch cho bất cứ thứ gì, sau đó viết được nó ra, là bạn đã có thể coi như hoàn thành được 50% kế hoạch rồi. Một bước đơn giản giúp bạn đi nhanh hơn nửa đường so với những người khác, thì tại sao lại không chứ?

Xây một kế hoạch cho mục tiêu của bạn, cũng giống như việc bạn lên kế hoạch để xây ngôi nhà mơ ước của chính mình. Để xây ngôi nhà đó, bạn bắt buộc phải có một bản vẽ thiết kế, bản vẽ sẽ mô tả chi tiết nơi nào là phòng ngủ, nơi nào là phòng khách, nhà bếp ở đâu, cầu thang như thế nào. Để các thợ xây dựa vào bản vẽ đó mà làm móng và đắp từng viên gạch hoàn thành ngôi nhà cho bạn. Giả sử mỗi viên gạch đắp lên chính là một ngày trôi qua trong cuộc đời để bạn đạt được mục tiêu. Ngôi nhà của bạn sẽ ra sao nếu như không có bản thiết kế nào, không có một nhà kỹ sư nào chỉ dẫn những người thợ. Họ sẽ không thể hoàn thành ngôi nhà được, hoặc nếu có thì cũng sẽ rất mất thời gian và không đạt được yêu cầu thẩm mỹ.

Cuộc đời bạn cũng vậy, không có bản vẽ định hướng và mô tả mục tiêu thì bạn sẽ mất bao nhiêu thời gian và công sức để đạt được điều bạn muốn? Nó có như ý bạn không hay sẽ lệch hẳn đi mà chính bạn cũng không biết, vì có gì để so sánh đâu mà biết có như ý mình hay không. Thế nên, đừng xem thường sự quan trọng của một bản vẽ nhỏ bé, đừng xem thường sức mạnh của bản kế hoạch giúp bạn đạt mục tiêu.

Tôi được làm quen với cụm từ “chiến lược cuộc đời” khi tham gia một khóa học kỹ năng mềm cực kỳ thú vị. Ở đó chúng tôi được hướng dẫn đặt mục tiêu mình mong muốn và lên kế hoạch để đạt được điều đó. Chắc chắn tôi phải cảm ơn buổi học này rất nhiều, vì nó giúp cuộc đời tôi trở nên ngay ngắn, rõ ràng và dễ dàng hơn rất nhiều.

Bản thân cụm từ “chiến lược cuộc đời” nghe mới hay ho làm sao. Nghe thật là oách, thật là chuyên nghiệp và cũng vô cùng trách nhiệm nữa. Tôi rất thích cụm từ này. Chiến lược là một hệ thống gồm các chiến thuật và mưu kế để bạn đạt mục tiêu, đôi khi là thắng một cuộc chiến, đôi khi là ngăn ngừa một hiểm họa, và trong trường hợp này là giúp bạn đạt được mục tiêu và ước muốn của mình.

Hãy hình dung con người bạn muốn trở thành sau 5, 10 hay 20 năm nữa trông như thế nào và vẽ nó ra. Chép nó vào những trang đầu tiên của cuốn sổ, vì nó chính là hải đăng cho cuộc đời bạn.

2. To-do-list: danh sách việc làm mỗi ngày

Chỉ cần mỗi ngày bạn biết mình phải làm gì và bạn làm theo nó. Tôi hứa bạn sẽ không bao giờ còn cảm thấy thời gian trôi qua vô nghĩa hay cảm thấy một ngày nào nhàm chán trong cuộc đời bạn nữa.

Hãy đọc lại đoạn này trong bài viết “những việc làm đơn giản”

“Cho dù đi bất cứ đâu, hãy mang cuốn sổ theo bên mình, rất gọn nhẹ và đơn giản, bạn có thể bỏ vào balo, cặp táp, ví tiền hoặc cốp xe, đâu cũng được nhưng hãy luôn mang nó theo bên mình. Cuốn sổ của tôi, mỗi tối trước khi đi ngủ, tôi thường lên danh sách những việc “tôi muốn mình sẽ làm” trong ngày tiếp theo. Nó như một cuốn sổ nhắc nhỏ vậy. Hãy viết ra tất cả việc bạn cần phải làm, muốn làm và nên làm (dù không muốn) trong cuốn sổ đó, như một kiểu lên lịch, thời gian biểu vậy.”

Ngoài những công việc chính lớn lao: làm hàng hóa, đọc sách, viết bài, nghiên cứu chủ đề này kia, đi công việc này nọ… đôi khi những việc tôi ghi vào danh sách lại nghe chừng lại rất vớ vẩn: Giặt đồ, dọn dẹp phòng, gọi điện cho mẹ, hỏi thăm cô bạn thân, đi làm tóc, đổ xăng, mua một cuốn sách, bấm móng tay… Không thể liệt kê hết những việc tôi muốn làm mỗi ngày vì chúng quá lắt nhắt. Bất cứ khi nào nghĩ thêm ra được việc gì cần làm hôm nay hoặc ngày mai tôi lại bổ sung ngay vào danh sách. Và mỗi khi làm xong một việc, tôi gạch dòng công việc đó đi. Bạn biết không, cảm giác cuối ngày nhìn lại mớ việc mình đã hoàn thành tôi thường xuyên cảm thấy bất ngờ về khối lượng việc mình đã làm được. Một cảm giác rất tuyệt vời, không, phải là cực kỳ tuyệt vời.

Tôi treo câu nói này nơi bàn làm việc: “Một ngày trôi qua vô ích là khi cuối ngày bạn cảm thấy mình chẳng làm được gì cả.” Điều đó thật sự đúng với tôi, mỗi ngày khi hoàn thành những công việc to tát hay lẻ tẻ nhỏ bé mình đề ra, tôi cảm giác vui sướng như mình đang ở đỉnh thế giới vậy. Còn một ngày khi lười biếng không viết bản danh sách, y kỳ ngày đó tôi chẳng làm được việc gì ra hồn cả. Chắc chắn đó sẽ là một ngày lang thang hết trang tin tức này đến trang tin tức kia, chăm chú hết bộ phim này qua bộ phim nọ. Cảm giác ngồi đọc tin tức hay xem phim cả ngày thì rất tuyệt. Nhưng đến cuối ngày tôi luôn thấy dằn vặt vì mình đã lãng phí thời gian thật vô nghĩa.

Tôi phát hiện ra rằng, khi mình viết những công việc cần làm ra giấy, mình không cần nhớ gì nữa, chỉ cần làm theo danh sách thôi. Không biết trí óc các bạn thế nào, chứ trí óc tôi cực kỳ tệ hại. Nếu tối nay tôi nghĩ ra 5 việc mai mình sẽ làm mà không ghi lại, chắc chắn hôm sau tôi sẽ chẳng nhớ gì tới những việc đó hoặc chỉ hoàn thành được 20-50% mà thôi. Còn khi viết chúng ra, khả năng hoàn thành những việc đó luôn đạt mức 70-100%. Luôn là như thế. Đó thực sự là một điều kỳ diệu. Kỳ diệu hơn là việc này lại tuyệt đối đơn giản.

Hơn nữa, khi viết danh sách việc làm, chúng ta có xu hướng quyết tâm hơn để hoàn thành nó, có xu hướng mạnh mẽ hơn để vượt qua các cám dỗ xung quanh để sử dụng thời gian và năng lượng một cách tối ưu và hiệu quả hơn đa phần mọi người. Khi viết ra việc cần làm, sẽ có một sức mạnh vô hình nào đó khiến ta luôn chú ý tới nó, mong muốn hoàn thành nó, để được gạch đi cho đỡ ngứa mắt, để được tận hưởng cảm giác bản thân là một người giữ lời hứa, dù cho chỉ là lời hứa với chính mình. Đó thực sự là một hành động tuyệt vời bạn có thể thử ngay lúc này.

Hãy viết vào những trang tiếp theo danh sách công việc bạn cần làm vào ngày mai. Ngay!

Hãy lưu trữ những ý tưởng của bạn vì một ngày kia có thể nó sẽ thay đổi thế giới

Bạn biết đấy, thế giới này được hình thành như hôm nay, tất cả đều bắt nguồn từ một thứ vô cùng quan trọng: Ý tưởng. Mọi thứ đều cần ý tưởng mới được hoàn thành. Thế giới này có thể không thiếu gì, nhưng sẽ luôn luôn đói khát những ý tưởng mới. Mọi ngành công nghiệp từ tay chân thuần túy cho đến trí óc, mọi người lao động từ làm thuê tới làm chủ hay tự lập nghiệp đều cần những ý tưởng mới. Ý tưởng là thứ tuyệt đối quan trọng với chúng ta và cả thế giới này. Thế nhưng ý tưởng lại không thường xuất hiện khi ta cần nó xuất hiện hay khi ta tập trung suy nghĩ vò đầu bứt tóc.

Ý tưởng thường là những giây phút thành thần đến bất chợt, khi ta đọc báo, khi tắm, lúc ăn cơm, dừng đèn đỏ hay thậm chí khi ta đang ngồi trên… toilet. Chúng ta thường nói mình không có ý tưởng gì, không phải vì ta không có ý tưởng gì, mà vì ta đã không chộp lấy khi ý tưởng nảy ra để rồi ngay phút giây sau nó đã trôi tuột đi mất. Chúng ta không chộp lấy vì quên hoặc vì giây phút đó ý tưởng nghe có vẻ khôi hài và không thực tế…

Rất nhiều lý do biến ta thành những người cù lần, không sáng tạo, không ý tưởng, cả đời chỉ sống bám vào ý tưởng của những người khác. Ta dùng internet, điện thoại, mạng xã hội, thực phẩm, thuốc men, dịch vụ… tất cả mọi thứ ta dùng mỗi ngày đều là những ý tưởng của người khác. Và chẳng có gì ngạc nhiên, ta dùng ý tưởng của họ, họ giàu có, ta nghèo nàn.

Thế nên, việc bạn cần làm, đơn giản chỉ là hãy chộp lại và ghi nhớ mọi ý tưởng từng nảy ra trong đầu bạn. Có thể ngay lúc đó nó mơ hồ và ngớ ngẩn, đừng lo lắng, cứ chộp hết chúng lại, nhét ngay vào cuốn sổ tay. Sau một thời gian, hãy đọc lại những ý tưởng đó và chép vào một cuốn khác tạm gọi tên là sổ ý tưởng của riêng mình. Cuốn sổ này bạn hãy cất cho kỹ, khi nào nhớ thì lôi ra đọc. Chắc chắn bạn sẽ vô cùng ngạc nhiên khi thấy mình lại có nhiều ý tưởng đến như vậy.

Có những cái đã trở thành thực tế ngoài kia, người khác đã làm sản phẩm đó và kinh doanh nó rất thành công, cũng có những cái đọc đi đọc lại bao nhiêu lần vẫn thấy ngớ ngẩn. Không sao cả, tôi tin chắc sẽ có một ngày một trong những ý tưởng đó trở thành sự thật. Tôi có vài cuốn sổ chuyên thu gom những ý tưởng, tôi cũng hay tự thừa nhận mình là công ty ý tưởng vì tôi có rất nhiều. Không phải tôi sáng tạo hay thông minh hơn người khác, chỉ là tôi luôn biết cách giữ chúng lại khi người khác ném đi hay lãng quên vì những ý tưởng thường xuất hiện quá bất chợt.

Tất cả là nhờ cuốn sổ tay tôi luôn mang bên mình để luôn kịp ghi chép lại mọi ý tưởng khi chúng nảy đến. Đó chính là lý do khiến tôi luôn tự tin và không bao giờ lo sợ cả. Dù cho tình trạng thất nghiệp tăng cao, dù cho thế giới khủng hoảng kinh tế, dù cho bất cứ chuyện gì xảy ra. Tôi cũng sẽ không lo sợ, vì tôi không phụ thuộc vào những thứ đó, vì tôi luôn có những ý tưởng kinh doanh của riêng mình nên chẳng bao giờ sợ thất nghiệp hay bị đuổi việc cả. Không bao giờ. Tôi tự do. Tất cả những cảm giác này, làm sao tôi có được nếu không duy trì thói quen viết sổ tay của mình?

Không chỉ những ý tưởng của bản thân, bạn hoàn toàn có thể chép lại mọi ý tưởng hay ho của người khác hay những ý tưởng bạn đọc được nghe được từ cuộc sống. Nhiều người có ý tưởng rất hay nhưng vì không bắt tay vào hành động thì ý tưởng đó của họ cũng trở nên vô nghĩa. Và lúc này, như mọi lúc khác, thời cơ là của bạn.

Dùng sổ tay để điều khiển, kiểm soát cảm xúc cũng chính là kiểm soát cuộc đời

Trong khi phần lớn mọi người thường chỉ sống qua ngày và chờ đợi mọi thứ xảy đến, rồi bị kiểm soát hoàn toàn bởi các thể loại cảm xúc khác nhau, đa phần là cảm xúc không mong muốn. Thì chính bạn, hãy đứng lên, tự tìm kiếm cho mình những cảm xúc bạn mong muốn, vui vẻ ư, hạnh phúc ư, hài lòng ư, tất cả đều có thể kiếm được. Hãy lên kế hoạch, hãy xác định ranh giới và chuẩn bị tinh thần cho mọi vấn đề. Có điều này, bạn nhất định không được quên, rằng bạn, chính bạn, chứ không phải ai khác là người kiểm soát cuộc đời mình, kiểm soát cảm xúc của mình. Cuốn sổ tay này có thể giúp bạn làm được điều đó như thế nào?

Hãy viết mọi điều khó nói vào sổ tay của bạn, có thể là lời yêu thương, lời oán giận hay thậm chí là hận thù, viết được điều khó khăn đó tâm trí bạn sẽ thanh thản hơn rất nhiều, duy trì thói quen viết, bạn sẽ thấy viết suy nghĩ của mình thật là dễ dàng và có tác dụng khủng khiếp. Thói quen viết giúp bạn tin tưởng hơn vào những suy nghĩ của chính mình, giúp bạn nhìn thấy con đường đạt mục tiêu trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết, hay thậm chí những cảm giác tiêu cực như hận thù oán ghét cũng dễ tan biến hơn, kiểu như nỗi lòng được trút ra hết vậy. Vô cùng thanh thản.

Nếu như một lời khen của ai đó khiến bạn thích thú và yêu đời. Hãy nhân cảm giác đó lên, bằng cách viết chúng lại và thỉnh thoảng lại đọc lại những lời khen đó, nhất là khi buồn. Bạn cũng có thể ghi chép chúng vào cuốn sổ tay tập hợp những lời khen người khác dành cho mình. Và mỗi sáng thức dậy, hãy nhìn và đọc nó, đảm bảo ngày mới của bạn sẽ luôn vui tươi. Cách này nghe có vẻ hơi vớ vẩn con nít hả. Nhưng tin tôi đi, nó rất hiệu quả đấy.

Còn giả như bạn ghét ai, hãy viết ra sổ tại sao bạn ghét họ, việc này sẽ tốt hơn nhiều so với việc bạn đi nói xấu ai đó. Vì những dòng chữ này, một lúc nào đó bạn đọc lại bạn sẽ cảm thấy mình thật ấu trĩ và trẻ con. Bạn chỉ cần xé tờ giấy và vứt đi như một tờ nháp là xong. Còn khi bạn chọn cách nói ư? Hãy tin rằng khi bạn nhận ra mình ấu trĩ thì lời nói xấu đó đã đến tai người cần nghe rồi. Nói xấu người khác không chỉ không khiến họ xấu đi, mà cũng không khiến bạn tốt hơn chút nào.

Chúng ta không thể sống mà không oán ghét hay thù hằn ai. Nhưng xin hãy giữ những lời nói xấu, những suy nghĩ xấu đó chỉ cho riêng mình và cuốn sổ tay biết mà thôi. Đừng nói nó ra, bạn làm được chứ? Hãy trút những cảm giác tiêu cực vào sổ ấy, chúng không nhiều chuyện, không oán trách, không giận hờn bạn đâu. Và sẽ có lúc bạn phải cảm ơn vì mình đã chọn cách viết và xé, thay vì nói và để miệng đời cuốn đi.

Nếu như bạn thất vọng về bản thân mình, hãy viết ra. Nếu như bạn buồn về cách cư xử của một người bạn mà không thể nói với họ, hãy viết nó ra. Nếu như bạn đang ngập tràn lòng tự hào về bản thân, cũng hãy viết nó ra. Công bằng mà nói, bạn có thể viết bất cứ thứ gì trên đời. Nếu như việc viết ra cảm xúc mang lại kết quả tốt đẹp như thế, sao bạn không thử chứ?

Phân tích mọi chuyện: lợi hại, đúng sai, tốt xấu

Từ chuyện tình yêu! Nếu một ngày bạn thích hoặc yêu ai đó, hãy cầm giấy bút, viết ra những lý do vì sao hai người nên yêu nhau, những điểm tương đồng và những điều bạn yêu mến ở họ. Viết ra được những điều này, hoặc bạn sẽ có thêm can đảm để tỏ tình với người ta, hoặc là sẽ thêm quyết tâm ở bên người ấy cả đời, khiến cho tình yêu thêm bền chặt..

Nhưng nếu như chuyện tình cảm không tốt đẹp, hai bạn chia tay. Bạn hãy viết về những điểm khác biệt giữa hai người, từ tính cách, hoàn cảnh gia đình, tôn giáo, quan điểm sống… Rồi viết ra những lý do tại sao mối quan hệ này nên chấm dứt từ lâu. Viết ra những điều bạn không hài lòng, không thích hay thậm chí là rất ghét của người đó mà trước giờ bạn bị tình yêu làm cho mù mắt. Viết cả những lỗi lầm của họ mà bạn từng bỏ qua hay chưa bỏ qua được. Việc làm này sẽ khiến bạn bớt dần đi sự đau khổ nuối tiếc một cách nhanh chóng.

Đặc biệt nhất, cũng trên chính trang giấy này. Hãy tưởng tượng và vẽ ra một viễn cảnh tương lai tươi đẹp, về tất cả những gì bạn có được và có thể làm, đạt được khi chia tay con người đó. Đó là một thế giới mới, bạn sẽ xinh đẹp hơn, sẽ có nhiều mối quan hệ thú vị, sẽ tìm được người cùng sở thích, một người khác mạnh mẽ hơn, một ai đó bảnh bao hay xinh xắn hơn người cũ thật nhiều. Một người mà mai này anh ta có nhìn thấy sẽ phải tiếc nuối và ghen tỵ… Đúng rồi, hãy viết ra những điều đó, tất cả những điều đó.

Đầu tiên, khi viết ra những lý do việc chia tay là đúng đắn bạn sẽ bớt đau khổ hơn khi trí óc bắt đầu kiềm chế được những cảm xúc vụn vỡ nơi trái tim. Sau đó, viết tiếp những điều tệ hại ở anh ta khiến bạn ghét cay ghét đắng hoặc không ưa nổi. Bạn lại tiếp thêm cho lý trí của mình sức mạnh, đồng thời như một thông điệp ngầm gửi đến trái tim cho bạn thấy mình đang yếu đuối ngu si tới mức nào. Sau cùng khi nghĩ về một tương lai tươi sáng với một người nào đó tuyệt vời hơn, xứng đáng hơn với những cơ hội mà bạn có thể có được trong tương lai.

Trí óc bạn lúc này hoàn toàn mạnh mẽ và chiếm được phần lớn ưu thế trong việc kiểm soát cảm xúc của mình. Không những thế, trái tim của bạn sẽ lại bắt đầu lành lặn, bắt đầu khỏe mạnh và sẵn sàng cho những điều mới mẻ bạn đã hứa. Hãy viết ra những điều này và nếu cần thiết, hãy đọc đi đọc lại nó như một kiểu tiếp nhiên liệu cho tâm trí và trái tim của bạn vậy. Mọi việc đều rõ ràng mạch lạc, giấy trắng mực đen. Bạn thậm chí có thể không tin được mình lại mạnh mẽ như thế nào đâu. Và lúc này, bạn có thể hoàn toàn kiểm soát suy nghĩ và cảm xúc của mình khi nghĩ về người đó. Không còn đau khổ khóc lóc, không còn sợ hãi lo âu.

Chuyện phân tích tình cảm như trên chỉ là môt ví dụ, sự thật là bạn có thể phân tích mọi thứ trên đời. Một công việc, một kế hoạch, một con người, một điểm du lịch… Hãy tập thói quen phân tích mọi thứ ở cả 2 khía cạnh, mặt tích cực lẫn tiêu cực. Rồi thì mỗi ngày trôi qua bạn lại có thêm những cái nhìn đa chiều thú vị về mọi sự việc trong cuộc sống. Nhìn được mọi thứ theo cách đa chiều, đó là bước đầu tiên biến bạn thành người hiểu biết. Không còn thiển cận, không còn thầy bói xem voi nữa. Ai mà không muốn mình là một người hiểu biết chứ đúng không?

Dùng sổ tay để học tập: ghi tên một cuốn sách, một chủ đề chợt nghĩ đến hay những lời khuyên

Trở thành người hiểu biết là một trong những mục tiêu ai cũng mong muốn trở thành. Nhưng bạn không thể nào trở thành người hiểu biết được, nếu như tất cả những gì bạn biết chỉ là những thông tin chính thống trên báo đài. Ở nơi khác nơi có tự do báo chí thì có thể, nhưng ở một đất nước mà truyền thông bị quản lý và dẫn dắt thì không.

Bạn muốn hiểu biết ư? Đừng chỉ đọc báo chí, đừng chỉ đọc những trang tin tức vớ vẩn tốn thời gian. Bạn cần rèn luyện trí óc mình cho thật sắc bén và tăng cường vốn hiểu biết của bản thân. Bởi khi là một người hiểu biết và suy nghĩ nhạy bén, sẽ chẳng ai có thể nói những thứ bịp bớm ba hoa hay lừa đảo bạn. Mà những cơ hội và thành công sẽ đến với bạn rất nhiều. Hãy mở rộng trí óc ra, đừng tầm thường hóa nó bằng những tin tức giật gân vớ vẩn mông, ngực, lộ hàng, đường cong nóng bỏng hay những phát ngôn gây sốc của mấy cậu chàng cô nàng sâu bít nữa.

Tất nhiên tôi không bắt bạn phải bỏ hẳn những trang tin tức bạn yêu thích, chỉ là đừng quá sa đà vào nó mà hãy tận dụng nó để làm tăng vốn hiểu biết của mình. Mỗi ngày khi đọc tin tức hoặc đọc từ những cuốn sách hay các chia sẻ của bạn bè trên facebook, nếu như xuất hiện một chủ đề nào đó làm tôi băn khoăn, một chủ đề tôi chả hiểu gì hay một chủ đề nào đó tôi thấy thú vị… Tôi sẽ ghi chúng ra thành một việc phải làm trong danh sách việc làm, và quyết tâm tìm hiểu chúng.

Tôi từng tìm hiểu về những chủ đề như là nông nghiệp Việt Nam, cây macca- hoàng hậu các loại hạt, óc chó- vua các loại hạt, rồi tìm hiểu về thế giới như là văn hóa Nhật Bản, những điều kinh ngạc về kinh tế Israel, về mô hình giáo dục thiên đường của Thụy Điển, về những người nông dân Ấn Độ, cho tới những chủ đề lớn lao như triết học, chính trị, thực phẩm biến đổi gien…

Mới đây như hôm qua tôi nghiên cứu về cách làm rau câu 3D, một món rất hot mùa thu này và hôm nay thì tôi tìm hiểu về loại xe đạp không bàn đạp balance-bike… Mỗi ngày một chủ đề, tôi cảm thấy mình thật ngô nghê và thiếu kiến thức trầm trọng. Tôi nhận ra hai mươi mấy năm trời mình thật sự chẳng hiểu gì về cuộc sống, kinh tế và thế giới cả. Cứ thế mỗi ngày tôi lại càng hiểu biết hơn với nhiều thông tin chất lượng hơn, không còn ham mê chút gì về những tin tức tầm thường bát nháo nữa.

Mỗi khi đọc được một từ hay ho, một chủ đề lạ lẫm và tìm hiểu về nó tôi cảm giác trí óc mình mở ra và trái tim cũng rộng mở, đón chào những thứ thật sự được gọi là kiến thức. Những thứ mà truyền thông truyền thống không bao giờ nhắc tới hoặc chỉ nói qua loa đại khái mà thôi, nhằm đừng ai tìm hiểu về nó. Truyền thông chỉ nói với bạn rằng Israel là một nơi chiến tranh thảm khốc với Palestine. Truyền thông chỉ nhồi vào sọ bạn rằng nhắc đến Triều Tiên thì chỉ có những hoạt động của ông lãnh đạo mà không nhắc đến cuộc sống thực chất của người dân đang tệ hại thế nào, do đâu mà có.

Nhắc đến Ấn Độ thì chỉ có những tệ nạn hiếp dâm trên tin tức và những bài hát điệu nhảy từ đầu đến cuối ngày trong các bộ phim. Truyền thông hét lên với bạn rằng Việt Nam luôn luôn đang chuẩn bị giấy tờ để kiện Trung Quốc hoặc luôn nhắc nhở hai bên duy trì quan hệ keo sơn gắn bó mật thiết… Tất cả những gì chúng ta biết, đều là nhờ truyền thông, và tất cả chỉ đều là phần nổi của tảng băng chìm.

Bạn muốn hiểu biết, bạn phải tìm thông tin, đọc, nghiền ngẫm, đối chiếu và chọn cho mình một niềm tin mà mình tin tưởng. Đừng nghe mọi điều báo chí viết, đừng tin mọi điều báo chí nói. Vì những nhà báo họ cũng chỉ là những con người bị kiểm soát và lệ thuộc, không chỉ vào tòa soạn mà còn lệ thuộc vào tiền lương và tình hình chính trị cùng những giới hạn trong suy nghĩ và hiểu biết của chính họ. Bạn cần phải tìm hiểu những thông tin đa chiều khác nữa, mà cách duy nhất là… Google.

Google có thể cho bạn mọi câu trả lời cho mọi câu hỏi trên đời. Nhưng nó cũng là con dao hai lưỡi giới hạn khả năng tư duy của bạn. Hãy sử dụng công cụ này một cách khôn ngoan, tìm hiểu sâu điều mình muốn biết, thay vì muốn biết mọi điều mọi ngóc ngách cuộc sống này. Google nói riêng hay Internet nói chung còn có một tác hại, đó là nó làm cho ta lười suy nghĩ, lười vận động đầu óc, luôn chỉ thích những thứ có sẵn, những thứ đơn giản, dễ dàng.

Để hạn chế điều này và luôn hướng tới mục tiêu một người có đầu óc nhạy bén, hãy duy trì thói quen đọc sách và tranh luận. Mang theo một vài cuốn sách đến mọi nơi, tận dụng mọi khoảng thời gian trống để đọc, đọc như một thói quen, như một sở thích và như một hành động căn bản rèn luyện trí óc như cú đấm mà võ sĩ quyền anh và hành động sơn hàng rào cậu bé Parker phải làm mỗi ngày mỗi ngày vậy đó. Mới đầu bạn sẽ thấy chán nản và vô nghĩa, nhưng khi nó thành bản năng và thói quen của bạn, bạn sẽ nhận thấy sức mạnh của nó tác động lên cuộc đời bạn nhiều như thế nào.

Từ hai tháng nay khi sử dụng cách này, tôi cảm thấy sự hiểu biết và vốn kiến thức của mình tăng lên nhanh chóng, hơn hẳn những kiến thức vụn vặt góp nhặt trong hàng chục năm trước đây gom lại. Từ một kẻ nghiện tin tức vậy mà giờ đây nhiều ngày trôi qua tôi chả còn bận tâm đến những trang báo đó nữa. Không còn đau lòng và tức giận vì những tin tiêu cực tràn lan từ kinh tế cho đến xã hội, không còn chán nản hay ngán ngẩm khi phải đọc những tin tức nhảm nhí của showbiz, không còn tuyệt vọng vì cảm giác mình không làm được gì cho đất nước này, cho xã hội này.

Thay vào đó là một con người luôn hứng khởi tìm những chủ đề mới mẻ và tìm hiểu sâu về nó. Ngạc nhiên về những gì mình chưa biết hay thậm chí tức giận vì những gì mình đã biết đều sai bét be. Tôi không thích đi học, nhưng thật sự tôi đang học hỏi, học những cái mới, học miệt mài say mê và không hề muốn dừng lại.

Hãy dùng cuốn sổ tay như một trợ thủ đắc lực biến bạn thành một người ham học hỏi và hiểu biết. Bạn có thể ghi lại vào đây những tựa sách khiến bạn hứng thú hoặc được ai đó giới thiệu. Hoặc khi muốn tìm hiểu chủ đề nào, hãy ghi ngay vào sổ, chỗ bất kỳ hoặc vào mục việc cần làm trong ngày. Và khi có thời gian thì tìm hiểu, nghiên cứu về nó.

Cũng như mỗi khi bạn thắc mắc vấn đề gì trong cuôc sống, cũng ghi ngay vào sổ. Những câu hỏi ngắn như Bitcoin là gì? Tại sao tên đệm là Thị và Văn? Tại sao gọi người Hoa là Tàu?… Tôi dám cá nếu bạn làm theo cách này, chỉ trong vòng một năm, lượng kiến thức của bạn sẽ vô cùng lớn, hơn bất cứ đứa bạn cùng tuổi hay thậm chí hơn cả những người nhiều tuổi khác tối ngày chỉ dán mắt vào các kênh tin tức. Và cũng tin tôi đi, trở thành một người hiểu biết, được mọi người tôn trọng, là cảm giác rất tuyệt vời.

Nguyên tắc sống – Triết lý sống – trọng tâm cuộc đời

Sẽ có nhiều, rất nhiều những khoảnh khắc bạn hoang mang, lo sợ và run rẩy vì không biết bám víu vào đâu. Vì những gì bạn tin tưởng đều tan biến. Đó thật sự là một cảm giác đáng ghét, và tồi tệ. Làm cách nào để ta đứng vững giữa muôn vàn cạm bẫy khó khăn thử thách? Làm cách nào để ta luôn hiên ngang vững vàng trên đôi chân mình và luôn mở rộng vòng tay chào đón những điều dễ thương của cuộc đời? Liệu có thứ gì luôn ở bên và giúp ta vượt qua những trở ngại? Thứ gì đó dẫn đường chỉ lối cho ta đi xuyên qua màn đêm sóng gió để đạt được điều mong muốn?

Để vượt qua được những khoảnh khắc đó, bạn phải tìm kiếm cho mình một điểm tựa vững chắc, kiểu điểm tựa luôn luôn ở đó, luôn luôn cho bạn lời khuyên và không bao giờ rời xa bạn. Đến cái bóng cũng rời xa bạn khi bạn đi vào bóng tối, nhưng điểm tựa thì không, hãy tìm kiếm một điểm tựa – một tâm điểm như thế. Thứ mà tôi gọi là “trọng tâm cuộc đời”. Là thứ bạn cần phải có và nên có, dù cho bạn tuổi thiếu niên, thanh niên hay khi đã trưởng thành. Hãy luôn xác định trọng tâm cho cuộc sống và làm mọi điều hướng về nó. Bạn sẽ không lạc lối và thất vọng.

Trọng tâm cuộc đời, chính là những nguyên tắc sống đúng đắn, những triết lý hay ho và cả những câu thần chú mang lại sức mạnh diệu kỳ cho bạn. Hãy dành một vị trí trang trọng trong cuốn sổ tay để ghi lại các nguyên tắc sống của bạn và những triết lý, những câu trích dẫn mà bạn thu thập được, dù vô tình hay cố ý.

Những nguyên tắc – triết lý sống của tôi là:

Đời sẽ dịu dàng hơn biết mấy nếu con người ta biết đặt mình vào vị trí của nhau.
Nếu kế hoạch A thất bại, đừng nản, ta còn 23 chữ cái khác cơ mà.
Cuộc đời dài bao lâu mà cứ dành những gì ngọt ngào nhất cho giây phút sau cùng?
Đóng một cánh cửa, không phải vì tự cao hay sợ hãi, đôi khi chỉ đơn giản vì cánh cửa đó chẳng đi đến đâu cả.
Thành công đôi khi chỉ đơn giản là bám trụ tới phút cuối cùng, khi tất cả đã buông tay.
Một trong những điều tuyệt vời nhất, là làm được những điều mọi người nghĩ rằng bạn không thể
Giới hạn là thứ con người tự đặt ra, để biện hộ cho sự lười biếng của chính mình
Cách đơn giản nhất để giữ lời hứa, là đừng hứa gì cả
Giận hờn là trút lỗi lầm của người khác lên đầu mình
Khi muốn ta sẽ tìm cách, khi không muốn ta tìm lý do…

Hãy chép lại mọi câu nói, trích dẫn thú vị, ý nghĩa mà bạn biết. Một ngày nào đó, một trong các câu đó có thể giúp bạn vượt qua sóng gió trong đời hoặc thành công trong cuộc sống. Hay chí ít, hãy coi như đó là một bộ sưu tầm đơn giản và ý nghĩa nhất mà bạn có thể truyền lại cho con cái của mình.

Công dụng lớn nhất nhưng vô hình của sổ tay: giúp bạn quản lý thời gian hiệu quả

Vì thời gian chính là chất liệu của cuộc sống, xin đừng lãng phí

Ngoài ra bạn có thể dùng sổ để viết: Nhật ký cảm xúc, suy tư mỗi ngày, viết thư cho chính mình trong tương lai.Nhật ký là một trong những cách trút bỏ cảm xúc một cách dễ dàng nhất. Nếu có thể bạn hãy viết lại những cảm xúc vui buồn của mình. Không cần câu từ hoa mỹ hay những lời dài dòng. Nhật ký cảm xúc đôi khi rất đơn giản, chỉ là những dòng ngắn gọn:

8/10 cãi nhau với ba, trút giận lên mẹ nữa, mình tệ quá

9/11 Cảm thấy bất lực trước những mảnh đời bất hạnh, tôi có thể làm gì đây?

10/12 Khi nào kiếm được khoản tiền đầu tiên trong đời mình sẽ mua cho cả nhà một nồi lẩu cua thật to…

Một lúc nào đó, bạn sẽ đọc lại những dòng này, có thể bạn sẽ cảm ơn nó nhiều đấy. Vì nó giúp bạn sống lại những cảm xúc đã qua một cách chân thực nhất để từ đó điều chỉnh hành vi, lối sống của mình.

Viết thư cho bản thân trong tương lai, là một cách để đặt kỳ vọng, mục tiêu. Cũng như một thước đo để sau này bạn đo được khả năng của bản thân thế nào. Bạn có thể viết thư cho bản thân mình trong tương lai một tuần tới, một tháng tới, xem quyết tâm đọc sách, tập thể thao của mình ở hiện tại có còn thực hiện không?

Thư cho bản thân thì viết sao chẳng được, không cần cầu kỳ hoa mỹ đâu nên dễ dàng lắm. Chẳng hạn như: “Hôm nay 1/10, ê tao của 10/10 ơi, cuộc sống có khác chút nào không? Đã quên được con bé XYZ bao nhiêu % rồi? Hiện tại lúc này là 90% nè. Mày đọc hết được cuốn sách tao đang bắt đầu chưa? Dám bắt chuyện với con bé lớp anh văn chưa hả? Mày mà chưa thì tao thất vọng về tao lắm đấy…”

Sức mạnh của thói quen: viết sổ tay là một thói quen siêu tốt

Hãy nghe những lời bộc bạch của thói quen trong cuốn sách nổi tiếng của Sean Covey này:

“Tôi ở đâu ư? Tôi luôn đồng hành cùng với bạn, trong bạn. Tôi có thể trở thành người trợ giúp đắc lực cho bạn nhưng cũng có thể là sự cản trở, là gánh nặng nhất của bạn. Tôi sẽ nâng bạn đến thành công hoặc biến bạn thành kẻ thất bại. Tôi sẽ luôn bên bạn và làm theo ý muốn của bạn.

Điều khiến tôi là một việc dễ dàng, nhưng bạn phải kiên quyết với tôi. Cho tôi biết thật chính xác bạn muốn ứng phó một vấn đề nào đó ra sao, rồi sau một vài lần thực hiện, tôi sẽ thực hiện đúng như vậy. Tôi là bạn của những bậc anh hùng vĩ nhân, và cả của những người ti tiện, đớn hèn. Ở những người vĩ đại, tôi cũng họ tạo nên những điều vĩ đại. Ở những ai chủ bại, tôi ra tay đẩy họ đến đường cùng, mà chính họ không hề biết.

Tôi không phải là một cái máy, dù vậy, tôi hoạt động với độ chính xác cao hơn một cái máy, cộng thêm trí thông minh của chính bạn. Bạn có thể sử dụng tôi để đạt tới thành công hoặc để tự hủy hoại mình. Vì với tôi hai điều đó không có gì khác biệt, chẳng có gì quan trọng.

Hãy nắm lấy tôi, huấn luyện tôi, kiên quyết với tôi. Rồi tôi sẽ đặt cả thế gian dưới chân bạn. Hoặc hãy dễ dãi nuông chiều tôi. Rồi tôi sẽ tiêu diệt bạn. Đầu tiên, tôi chỉ là một suy nghĩ hoặc là một hành động tình cờ của bạn. Rồi tôi trở thành THÓI QUEN của bạn. Và cuối cùng, tôi là người điều khiển bạn!”

Hoàn toàn không có gì phải nghi ngờ về sức mạnh của những thói quen cả. Và viết sổ tay mỗi ngày, chính là thói quen đơn giản nhất có thể thay đổi cuộc đời của bạn. Hãy bắt đầu ngay hôm nay.

Phi Tuyết

Đây là bài viết tổng hợp và tách lọc từ những bài sau, bạn có thể đọc thêm:

Đợi tới bao giờ?

Quan điểm

Triết Học Đường Phố

14 Tháng 1, 2015

Featured image: A Fiery Thought

Bác Phạm Nguyên Trường đang lên tiếng đòi hủy bỏ án tử hình, tui thấy điều đó hợp ý mình, mà cũng phổ biến ở các nước tiến bộ nên ủng hộ. Thật bất ngờ là có nhiều người viện dẫn lý do dân trí nước mình thấp nên không thể bỏ, càng phải duy trì. Nếu vì họ thiếu giáo dục mà phạm tội, thì đúng ra càng phải thương xót cho họ chớ, sao lại dùng tàn ác để trị liệu ngu si? Rồi họ bảo tui nên đợi 100 năm nữa đi, rồi hẵng học điều hay, điều nhân văn xứ người.

Ngẫm cũng lạ. Cái xấu, cái dở thì họ nhanh lắm, như ăn cắp, chụp ảnh trần truồng, rồi đua đòi theo iPhone này kia thì lúc nào cũng dẫn đầu thế giới, còn cái hay, cái đẹp thì cứ phải đợi 100 năm nữa.

Người quen và bạn bè tui thường hay cằn nhằn tui vì tui hay đề cập tới chuyện chính trị. Họ nói tui cực đoan, có cái nhìn phiến diện, tiêu cực. Thực ra thì làm gì có cái gì tích cực trong việc an ninh ập vào nhà rồi còng tay một nhà văn bị liệt, di chuyển phải chống gậy như Bọ Lập, chỉ vì ông lên tiếng trước những bất công, mà tuyệt nhiên không một tổ chức, một nhóm hội hay đoàn thể nào lên tiếng giúp hết.

Tui lấy làm khó hiểu, người ta dễ dàng cảm ơn một người có lợi thế về tài chính khi anh ta giúp đỡ người khác, nhưng lại có thái độ thù ghét với những người sử dụng lợi thế tự do của họ, để lên tiếng giúp họ. Tui sinh ra và lớn lên ở Việt Nam, tui biết ở đó các mối quan hệ chằng chịt khiến mọi người khó lòng lên tiếng. Tui biết mà. Vì miếng ăn, đa số phải ngậm miệng lại, cúi đầu, giả lơ khi công an đập chết không biết bao nhiêu người; khi thuế má, xăng dầu, điện đóm mắc còn hơn Tây mà chất lượng thì như cái quần què; khi người nghèo bệnh thì nằm chờ chết; v..v… Tui biết mà.

Cho nên những người may mắn ra được bên ngoài, và những người còn chịu khổ ở bên trong, chúng ta không phải kẻ thù. Kẻ thù của chúng ta là những thằng ăn cướp đang ngồi ở trên kia kìa. Giặc chiếm biển đảo, mà cái mặt nó mập ra 2 cái nọng heo, mấy tháng trời mà không ốm đi ký nào. Nó là tướng đó, mà nó có mất ăn mất ngủ nghỉ cách lấy lại không? Không! Nó vẫn còn mập. Chứng tỏ nó còn ăn no ngủ ngon. Nhìn dân mình đi, ngày càng nhiều người móc bọc, tới độ có nơi còn bắt đầu có dịch vụ xe kéo bằng sức người nữa.

Mấy người còn chờ tới bao giờ?

Tui nhớ hồi đó có học về Bác Hồ, ổng qua Pháp, tham gia cái gì Quốc Tế Cộng Sản. Mấy người có tự đặt câu hỏi, là nếu cái xã hội Pháp lúc đó mà cũng độc đảng, thì lấy đâu ra cái đảng Cộng Sản Pháp cho Bác Hồ của mấy người tham gia? Nếu không có tự do báo chí, Bác Hồ của mấy người có vẽ được tranh biếm họa để chỉ trích chính quyền thuộc địa, của chính cái quốc gia mà Bác Hồ của mấy người đang sinh sống trên đó không?

Nếu cái xã hội bên Mỹ Pháp cũng như bây giờ, ai cũng xa lánh, ai cũng sợ sệt khi bàn về chính trị, thì lấy ai ủng hộ Bác Hồ của mấy người? Họ xuống đường, biểu tình ngay chính trên nước họ, phản đối chính chính phủ của nước họ, để giúp các người. Nếu ai cũng an phận thủ thường như các người đang làm như bây giờ, lấy đâu ra cái chiến thắng thần thánh cho Bác Hồ của mấy người?

Mở miệng ra là mấy người bảo “Việt Nam mình nó khác.” Khác cái gì? Cứa tay thì thằng nào cũng chảy máu. Khác cái gì? Tụi tây nó là người, thì dân mình cũng là người vậy. Tụi nó đòi được quyền làm người, mình cũng đòi được. Tụi nó sống tự do được, mình cũng làm được. Tụi nó làm lâu rồi, mấy người còn chờ tới bao giờ?

Nếu không phải là bây giờ, thì còn chờ tới bao giờ?

Sang Đặng

Thư gửi Đảng Cộng Sản và tất cả người Việt (từ Nah rapper)

Quan điểm

Triết Học Đường Phố

13 Tháng 1, 2015

462

Featured image: Reddit

(English version below)

Thư gửi Đảng Cộng Sản Việt Nam (quang vinh muôn năm)

Xin lỗi vì lời lẽ thô tục của bài hát (Cộng Sản chắc cũng quen với việc bị chửi rồi), nhưng hãy coi đó như một cái đập bàn thật mạnh để các ông có thể nghe điều tôi nói.

Để tôi vào thẳng vấn đề.

Với tình hình địa chính trị và kinh tế thế giới hiện nay, việc đi đêm và bán đất đai cho Trung Quốc là nguy hiểm cho dân tộc và đi ngược lại với lợi ích quốc gia. Các ông cần nhận thấy, trong cuộc tranh giành quyền lực với khối Mĩ – Tây Âu, khối Trung Quốc – Nga – Bắc Triều Tiên – Iran thua thế, chưa kể những nước này đều là những quốc gia độc tài và vi phạm nhân quyền nghiêm trọng.

Việc chơi trò hai mang là do các ông muốn giữ cái ngai vàng của mình một cách ích kỉ. Một mặt thì xin Mĩ bán vũ khí để đánh Trung Cộng, một mặt thì đi bán đất và tài nguyên Việt Nam cho Trung Cộng. Các ông hiểu rõ giấc mộng Trung Hoa. Trung Cộng không cần đánh mà chỉ lấn từ từ thì cũng chiếm được Việt Nam, lúc đó thì các ông ôm của và bỏ chạy, để mặc đất nước cho Trung Cộng thôn tính. Thật hèn nhát. Rồi đám Trung Cộng, sau khi chiếm được Việt Nam, sẽ đồng hóa dân Việt và bắt con cháu Việt Nam đi đánh những trận chiến phi nghĩa để bảo vệ Trung Quốc. Hãy dừng lại trước khi quá muộn vì các ông đã làm sai và hỏng hết rồi (cách làm đúng như thế nào, trong đoạn gần cuối bài viết tôi sẽ đề nghị). Trước mắt, những ông Cộng Sản tham nhũng hãy giữ chút thể diện và cho dân tộc thấy các ông không quá nhu nhược, bằng cách từ chức. Các ông đã mất lòng dân, thì dù có níu kéo và cố gắng sửa chữa cũng không đi tới đâu.

Nếu không từ chức và xin lỗi trước toàn thể dân tộc, các ông sẽ bị mời rời khỏi vị trí các ông đang ngồi một cách nhục nhã, và lịch sử sẽ ghi chép lại điều này. Người Việt Nam sẽ tự lấy lại quyền tự do ngôn luận, quyền tự do báo chí, và quyền được làm chủ đất nước, bất chấp sự lì lợm của các ông. Mọi thứ sẽ diễn ra thế nào, tôi nghĩ các ông biết, nhưng tôi xin nhắc cho các ông như sau.

Mọi thay đổi chính trị đều xuất phát từ thay đổi trong nhận thức. Số người ghét Đảng Cộng Sản và biết tội ác của Cộng Sản đã, đang và sẽ tăng theo cấp số nhân. Những người dám lên tiếng như tôi sẽ ngày càng nhiều hơn. Thời đại Internet rồi, làm tường lửa, chặn facebook và “cá mập cắn cáp” chẳng giúp cho các ông câu giờ được đâu. Các ông nên thấy, một thằng nhóc như tôi mà còn biết, thì chắc chắn cũng rất nhiều người biết. Và đám dân đen nghèo khó chúng tôi cũng chẳng phải mối đe dọa lớn nhất. Mối đe dọa lớn nhất của các ông là những thương nhân giàu có, có đầu óc và muốn thay đổi đất nước, và là những chính trị gia trong chính bộ máy của các ông đang muốn thay đổi. TÔI THÁCH các ông dám bắt bớ và vi phạm nhân quyền vào lúc này, vì điều đó đồng nghĩa với việc tiếp tục vi phạm những thỏa thuận, khiến Mĩ và các đồng minh khác sẽ cắt hết những nguồn tài trợ cho các ông về kinh tế cũng như quân sự. Nếu các ông muốn chơi kiểu mafia hèn, dàn xếp gây “tai nạn ngẫu nhiên” hay thuê côn đồ hành hung và sát hại những người yêu nước vô tội, tôi xin hứa những blogger, vlogger, nhà văn, nhà báo, chính trị gia, sử gia, nhà làm phim, nhạc sĩ, rapper có tư tưởng tự do trong và ngoài nước sẽ ghi chép lại toàn bộ tội ác của các ông và thông báo cho cả thế giới biết. TẤT CẢ CÁC CON MẮT ĐANG CHĨA VÀO CÁC ÔNG.

Bên cạnh đó, ngày càng có nhiều người chống đối công an và tẩy chay việc đưa hối lộ, quay phim lại và up lên youtube. Khi công an không được hối lộ, họ sẽ đói. Công an đói, cộng với việc phản động ngày càng nhiều, khiến tiền của các ông cất cho riêng mình sẽ phải xì ra nhiều hơn cho lực lượng bảo vệ chế độ.

Nếu các ông không muốn xì tiền, và lại tìm cách làm tiền dân, dân sẽ càng nghèo và khó khăn. Với tình hình kinh tế hiện nay và những đòn kinh tế của Mĩ và Tây Âu, ngay cả Putin cũng còn phải đau đầu, chứ đừng nói gì các ông. Khi dân nghèo, khó khăn, bị kiềm hãm, và mâu thuẫn với công an tăng lên, họ sẽ càng lên tiếng nhiều hơn. Mọi thứ trở thành một cái vòng xoáy.

Ngoài ra, người bạn Trung Cộng của các ông chả tốt lành gì. Các ông nghĩ họ sẽ cho phép các ông giữ cái ghế trong bao lâu? Kẻ hai mang sẽ chẳng bao giờ được gì.

Ban cố vấn của các ông có nói cho các ông biết là cầm cự được bao lâu? Các ông có cảm thấy bị nhức đầu không? Ráng níu giữ cái ghế đó không có ích cho các ông. Hãy nhớ, tham thì thâm. Các ông đã đủ giàu rồi, bây giờ an dưỡng tuổi già tại căn biệt thự ở đất nước nào đó đi và để việc nước lại cho những người giỏi hơn các ông lo. Và tôi hoàn toàn không có ý nói tôi giỏi, nhưng tôi biết có rất nhiều cái đầu chính trị ngoài kia giỏi, có khả năng thay đổi và phát triển dân tộc Việt Nam. Chỉ là, vì các ông không chấp nhận ý kiến trái chiều, nên họ quá khó để lên tiếng, quá nhỏ bé để có thể góp ý cho các ông nghe, hoặc là họ đã bán chất xám của họ ra nước ngoài rồi. Khi các ông buông cái ghế của các ông ra, rất nhiều người giỏi sẽ chung tay xây dựng đất nước mà không sợ bị các ông làm hại. Tôi và các ông, và cả dân tộc Việt, chúng ta có chung kẻ thù là Trung Cộng, vì vậy tôi mong các ông để cái tôi và lợi ích cá nhân qua một bên, lắng nghe, suy nghĩ những ý kiến của tôi, và chấp nhận những yêu cầu của tôi, sẽ tốt cho các ông và cho dân tộc.

Tôi mong chúng ta có thể giàn xếp ôn hòa, còn nếu các ông không hợp tác, tôi và các anh em của tôi sẽ còn nhiều chiêu trò khác. Tôi cũng chả chơi kiểu mafia đánh lén như các ông. Sau khi sắp xếp xong công việc ở nước ngoài và đăng ký chuyển tiếp sang học tại đại học Harvard, tôi sẽ công khai về Việt Nam và diễn live bài DMCS, như cách tôi đã diễn Sài Gòn Đẹp Lắm và Đi Bụi tại CAMA Festival ngay giữa thủ đô Hà Nội năm 2013. Tôi sẽ lại một lần nữa chửi đám công an tay sai của các ông, chửi cái xã hội thối nát do các ông tạo ra và kêu gọi giới trẻ thay đổi đất nước. Các ông biết giới trẻ tin tôi hơn là tin các ông. Các ông sẽ không thể tước luôn quyền tự do nghe nhạc và cấm người dân nghe nhạc. Ngoài ra, tôi và anh em của tôi là những kẻ mê tín. Từ giờ đến lúc tôi về Việt Nam, nếu chính bản thân tôi hay bất kì người thân hay anh em nào của tôi gặp xui xẻo, ví dụ như bị ăn cướp giết, mất tích, nhà cháy, công an bắt, tai nạn giao thông, bị ngộ độc, bị mắc bệnh hiểm nghèo, bị sốc thuốc, tự tử chết, bất cứ điều gì, ngay cả như là bị sét đánh, thì tội lỗi đó CHẮC CHẮN là do các ông làm. Các ông không giấu được tội ác và hại hết chúng tôi được đâu. Tất cả blogger, vlogger, nhà văn, nhà báo, chính trị gia, sử gia, nhà làm phim, nhạc sĩ, rapper, và giới giang hồ tôn trọng tự do trong và ngoài nước đều đứng về phía chúng tôi. Các ông còn tiếp tục chứng tỏ sự độc ác, thâm hiểm và hèn hạ của mình trong thời đại Internet này thì tôi hứa việc các ông bị lật sẽ diễn ra nhanh hơn dự kiến nhiều lắm. Anh em chúng tôi chủ trương đấu tranh ôn hòa, phi bạo lực, nhưng nếu các ông không hợp tác mà còn manh động, hại người và vi phạm nhân quyền, chúng tôi sẽ phải dùng đến bạo lực và bạo động.

Phần tiếp theo sẽ là đường lối đấu tranh chính trị chống thù trong giặc ngoài, tôi viết cho những người quan tâm đến tương lai của Việt Nam.

Thư gửi người Việt Nam

Trước tiên, tôi xin lỗi công chúng vì những lời bài hát và nội dung bài hát phàm phu tục tử. Tuy nhiên tôi mong mọi người hiểu rằng đó là cách chúng tôi thu hút sự chú ý của giới trẻ, để rồi sau đó nói lên sự thật cho họ nghe. Tiếng chửi thề cũng là một phần trong đời sống của nhiều người, và rap là một dạng văn học hiện thực. Đừng đánh giá sự việc chỉ qua bề nổi của nó.

Tôi chỉ là một rapper sinh viên bình thường, xuất thân gia đình trung lưu, có giao du với giới thượng lưu, cũng có nhiều anh em trong giới đường phố. Vì vậy tôi hiểu rất rõ sự phân chia giàu nghèo và cách biệt dân trí trong xã hội này, và tôi bất mãn với sự bất công và phân chia không đồng đều đó. Những kẻ giàu sống như vua chúa, còn người nghèo thì khổ cực. Tôi không cam tâm sống hạnh phúc và tiếp thu tri thức cho riêng mình, trong khi những người đồng trang lứa của tôi thì thiếu thốn về vật chất, phải lo lắng mưu sinh từng ngày, và còn bị tẩy não. Tôi không cam tâm khi thấy xã hội bất ổn, trộm cướp ngày càng nhiều, đạo đức ngày càng suy đồi. Tôi không làm được gì nhiều ngoài việc nói cho những người trẻ tuổi biết sự thật. Tôi biết họ đã bị Cộng Sản đầu độc trí não, nhưng tôi tin rồi họ sẽ tự tìm ra cái não mới cho mình.

Tôi muốn nói với giới trẻ Việt Nam yêu nước rằng, các bạn hoàn toàn không đơn độc. Chỉ là các bạn đang bị chia rẽ, gây sợ hãi, và đánh lạc hướng mà thôi.

Tôi muốn kêu gọi các bạn, anh chị, cô chú, những THƯƠNG NHÂN lớn nhỏ, hãy cùng góp sức giúp giới trẻ chúng tôi thay đổi đất nước. Với vị trí xã hội và khả năng tài chính của các vị, các vị có thể làm được rất nhiều điều tốt cho dân tộc Việt và giúp thay đổi chính quyền mục ruỗng. Điều đó có ích lâu dài và vĩ mô hơn nhiều so với việc làm từ thiện lẻ tẻ để rồi đâu lại vào đấy. Chẳng lẽ các vị cam tâm nhìn đất nước bị giặc ngoại xâm chiếm từ từ, ngư dân, nông dân bị cướp biển, cướp đất, cướp tài nguyên, và con cháu của các vị phải mãi mãi chạy ra nước ngoài để du học rồi tìm cách ở lại? Các vị cam tâm để một đảng yếu kém cầm quyền và lèo lái cuộc sống của cả dân tộc? Nếu cứ sống vui vẻ xa hoa trong những tòa cao ốc và những căn biệt thự, bỏ mặc dân lao động phải đói nghèo bệnh tật, mặc kệ đất nước lâm nguy, thì khi Trung Cộng chiếm Việt Nam các vị cũng chẳng còn nơi để gọi là nhà, chẳng còn của để mà giữ nữa đâu. Vì vậy, tôi xin nhắc lại, hãy đồng lòng, làm mọi thứ để có thể giúp thay đổi đất nước.

Còn giới trẻ, SAU ĐÂY LÀ NHỮNG VIỆC ĐẦU TIÊN CÁC BẠN CẦN LÀM. Hãy tiếp tục mạnh dạn lên tiếng và nói rằng bạn không thích Đảng Cộng Sản, vì nó chẳng có gì tốt lành cả. ĐẶC BIỆT LÀ NHỮNG NGƯỜI NỔI TIẾNG thì càng cần phải lên tiếng. Tài năng đi kèm với trách nhiệm, và nếu các bạn tiếp tục im lặng sợ sệt thì nghĩa là các bạn đang cho phép Cộng Sản bán đất đai cho Trung Cộng. Gái hay trai, lesbian hay gay, già hay trẻ, nếu tất cả chúng ta cùng ĐỒNG LOẠT lên tiếng thì không ai có thể làm gì chúng ta.

Nếu bạn là người bản lĩnh hơn, thì hãy tiếp tục mạnh dạn nói không với việc bị hạch sách quấy nhiễu và xin tiền mãi lộ của công an. Đây là một tệ nạn xấu xí, làm dơ bộ mặt của đường phố và làm phiền người dân nhiều thế hệ. Hãy chịu khó bị phiền một chút, nhưng nhất quyết không đưa tiền hối lộ và tài sản cho bọn công an. Lấy điện thoại ra ghi hình lại cảnh bọn chúng đưa và nhận hối lộ. Nếu chúng dám hành hung bạn thì sẽ có người quay lại cảnh đó. Phải ĐOÀN KẾT chống lại việc công an bắt và đánh đập dân vô cớ bằng cách lên tiếng và ghi hình mọi thứ. Chỉ một việc làm đó thôi đã có thể gây rối loạn bộ máy kia rồi. Khi tất cả cùng lên tiếng phản kháng, yêu cầu điều tốt hơn, thì cái sai cái xấu sẽ phải bị loại bỏ. Trước mắt, HÃY ĐẤU TRANH TRONG ÔN HÓA. Những ai có tư tưởng lãnh đạo, tôi đề nghị các bạn tìm xem phim Selma vừa mới phát hành gần đây và đọc sách về Dr. Martin Luther King Jr để hiểu về cách đấu tranh ôn hòa, không bạo lực. Hãy tận dụng sức mạnh của Internet vào lúc này, vì nó sẽ lan truyền mọi bất công và làm thức tỉnh những ai tin vào điều đúng. Hãy nhìn cách mà các bạn trẻ Hồng Kông làm trong năm vừa qua để chống Trung Cộng. Đừng sợ gì cả và cứ làm cho thật bự lên để bạn bè trên thế giới chú ý, vì như tôi đã nói ở trên, cộng sản KHÔNG DÁM CÔNG KHAI VI PHẠM NHÂN QUYỀN vào lúc này. Tất cả các con mắt đang nhìn vào Việt Nam.

Hãy nhớ rằng, nếu không quan tâm đến chính trị, các bạn, cha mẹ các bạn, con cháu các bạn, sẽ mãi bị cai trị bởi những kẻ ngu dốt hơn các bạn. Muốn thay đổi đất nước thì các bạn phải thay đổi nhận thức của chính mình trước. Không có gì sai với việc thỉnh thoảng phê pha tán dóc với anh em, nhưng chúng ta có thể dành nhiều thời gian hơn để làm những chuyện lớn. Hãy tự giáo dục chính mình về vấn đề chính trị, để hiểu rằng những học thuyết của Cộng Sản xáo rỗng và vô lý đến mức nào. Hãy đọc nhiều tài liệu về lịch sử và nghiên cứu tình hình thế giới để mở rộng tầm nhìn. Hãy luôn đặt câu hỏi về tất cả mọi thứ mà trường lớp của Cộng Sản đã nhồi nhét vào đầu bạn. Khi đọc tài liệu trên mạng, đừng để ý đến những comment của đám Dư Luận Viên (DLV) phục vụ chế độ Cộng Sản, chuyên đi comment trên facebook và youtube. Họ sẽ nói những câu phủ nhận vô nghĩa, lập luận thiếu logic, rồi tạo thật nhiều nick ảo để like cho comment đó được lên top. Đám DLV và đám tuyên truyền mị dân sẽ chẳng thể nào xóa tội cho Cộng Sản mãi được, và tôi chắc rằng trong bài viết này bạn sẽ tìm được đầy đủ lý lẽ để bác bỏ tất cả những luận điệu xáo rỗng nhưng giả bộ là đúng của đám DLV. Cũng đừng tin tuyệt đối vào tôi hay các tài liệu trên mạng, mà hãy tự đọc, tự so sánh đối chiếu nhiều nguồn thông tin khác nhau. Hãy dùng cái đầu của bạn để phân tích cái gì đúng cái gì sai. Hãy lên mạng nghiên cứu cách tẩy độc cho tuyến tùng (pineal gland) trong não. Hãy đi ra ngoài để thấy mặt trời, gặp gỡ những người lớn tuổi đã sống qua chiến tranh, gặp những người biết sự thật, và nghe câu chuyện của họ, chứ đừng ru rú trong nhà hay quán cà phê vô bổ nữa. Tất cả những điều đó sẽ làm cho bạn thông minh hơn và nhìn vấn đề một cách rõ ràng hơn. Sự thật thì chỉ có một. Mọi thông tin đều có sẵn trên google, chỉ cần dành thời gian search, đọc, và tìm hiểu. Quan trọng nhất, đừng ganh ghét lẫn nhau và nghĩ cho cái tôi trẻ con nữa. Hãy biết nghĩ cho dân tộc, vì những người thừa kế của dân tộc Việt Nam chính là giới trẻ chúng ta. Chúng ta chơi hết mình, vậy thì chúng ta cũng cần phải làm việc nước hết mình. Hãy nhớ rằng, lịch sử tôn trọng những người làm chuyện lớn, chứ chẳng ai ghi nhớ gì khi bạn chết đi nếu bạn sống một cuộc sống tầm thường. CÁC BẠN MUỐN LÀM NÔ LỆ VÀ CHẾT VÔ NGHĨA DƯỚI ÁCH CỘNG SẢN, HAY CÁC BẠN MUỐN CỐNG HIẾN HẾT MÌNH CHO DÂN TỘC VÀ GHI DANH VÀO SỬ SÁCH?

Trong tương lai rất gần, khi bộ máy nhà nước thay đổi, chúng ta sẽ có nhiều việc phải làm. Tôi tin những nhà phát minh, nhà sáng chế người Việt sẽ ngưng bán chất xám ra nước ngoài, và chúng ta sẽ có những công nghệ độc quyền để đưa kinh tế đi lên. Tôi tin rằng khi không còn bị Cộng Sản kiểm duyệt, nền điện ảnh và âm nhạc Việt Nam sẽ vươn lên cạnh tranh với Hàn Quốc, Nhật, thậm chỉ là Mĩ.

Quan trọng hơn hết, tôi tin rằng những chính trị gia mới sẽ biết cách lèo lái con thuyền Việt Nam này tốt hơn, và công bằng hơn.

VỀ ĐỐI NGOẠI, những ai chưa biết thì xin tìm hiểu thêm về những xung đột giữa phe Mĩ – Tây Âu – Nhật và phe Trung Quốc – Nga – Bắc Triều Tiên – Iran. Cũng giống như vụ Ukraine hay những cuộc chiến tại Trung Đông, xung đột nhiều năm nay trên biển Đông của Trung Cộng với Việt Nam, Nhật, Philippines… cũng là một phần của cuộc chiến lớn này. Tôi biết rất rõ, chiến tranh và tranh giành quyền lực trên cục diện lớn chả tốt lành gì, nếu không muốn nói là nguy hiểm, nhưng hiện thời chúng ta quá yếu, và thế giới thì chia làm hai cực. Nhiều ngư dân và người dân Việt Nam đã và đang bị Trung Cộng giết, tấn công, sách nhiễu, và Cộng Sản Việt Nam gián tiếp tiếp tay cho giặc. Chúng ta cần đấu tranh khôn ngoan để vừa thay đổi đất nước, vừa bảo toàn lãnh thổ, vừa giảm thiệt hại về nhân mạng và tài sản.

Theo tôi dự tính, trong thời gian đầu sau khi chế độ Cộng Sản bị lật đổ, Việt Nam sẽ phải thương lượng với Mĩ và các đồng minh của Mĩ để nhận viện trợ về vũ khí hạng nặng. Khi chúng ta hất cẳng Cộng Sản và ngưng giao du với Trung Cộng, Trung Cộng tấn công chúng ta là điều đương nhiên. Chúng ta cần phải tìm đồng minh để bảo vệ bờ cõi. Nhật và Philippines sẽ là những đồng minh gần nhất. Đòn đánh kinh tế dầu mỏ vừa rồi của Mĩ cho thấy Mĩ và các đồng minh đang rất muốn đánh bại Nga và Iran, và chắc chắn đích đến tiếp theo sẽ là Trung Cộng. Khối Tây Âu đang rất mất kiên nhẫn. Họ và chúng ta có chung kẻ thù Trung Cộng, vì vậy, nếu chúng ta có thể cho họ thấy chúng ta sẵn sàng hợp tác để tấn công bọn độc tài đó, họ chắc chắn sẽ giúp chúng ta. Năm sau, khi Obama rời Nhà Trắng, tôi tin tổng thống mới của Mĩ sẽ có chính sách hỗ trợ quân sự cho đồng minh mạnh hơn. Với vị trí địa lý của chúng ta và mối thù với Trung Cộng, chúng ta sẽ là một đồng minh cực kì có lợi cho họ. Hiểu được vai trò của chúng ta, và biết được điểm yếu của địch, thì không có gì phải sợ. Vậy phải làm cho cuộc đấu tranh đòi nhân quyền của chúng ta thật bự, thật to lớn, thì mới thu hút được sự chú ý của quốc tế và thay đổi thời cuộc trước khi quá muộn.

Cộng Sản cũng có thể nhìn thấy những điều này, nhưng họ quá hèn nhát và ích kỉ. Để cho Cộng Sản nắm quyền thì họ sẽ tiếp tục bán từ từ tài nguyên và đất đai cho Trung Cộng, chỉ mong chúng nó để yên không đánh, mong chúng nó giúp họ giữ cái ghế độc tài, và như vậy bạn bè thế giới cũng chả muốn giúp chúng ta. Đó là một chính sách nhu nhược. Chúng ta sẽ mất nước về tay Trung Cộng, mà bọn nó chả tốn tí sức! Phải chọn phe mà chơi chứ chẳng thể lơ lững ở giữa và yếu kém mãi được. Nghỉ chơi phe Cộng Sản bán nước, nhờ Mĩ và đồng minh viện trợ và giúp đỡ vũ khí hạng nặng và nhân lực quân sự, rồi hất cẳng Trung Cộng ra khỏi Trường Sa Hoàng Sa (tôi muốn nhắc mọi người hiểu rõ, hất cẳng chính quyền Trung Cộng, chứ cộng đồng người Hoa đang sống hay làm việc tại Việt Nam họ không có tội gì cả, họ cũng chịu nỗi khổ sống dưới chế độ Cộng Sản như chúng ta). Sau khi cùng bạn bè thế giới triệt hạ xong nhóm độc tài Trung Cộng – Nga – Bắc Triều Tiên – Iran, chúng ta có thể ngưng việc phụ thuộc vào họ và tái xây dựng lại đất nước một cách hoàn thiện.

Nhiều người sẽ lo sợ việc bị phụ thuộc và bị đồng minh lật lọng. Về việc thương lượng với đồng minh quốc tế, quan trọng là cần khôn khéo khi đặt điều kiện với họ sao cho có lợi cho cả đôi bên và giữ được hoàn toàn quyền tự do lãnh thổ. Điều tôi chắc chắn là chúng ta có thể tin phe Mĩ – Tây Âu hơn là tin vào phe độc tài độc đảng của Trung Cộng – Nga. Việc Trung Cộng gian manh, lừa đảo, và luôn tìm cách nô lệ hóa người Việt đã có từ ngàn xưa, từ thời phong kiến, người Việt, dù là Cộng Sản hay chống Cộng, hiểu rõ điều này hơn ai hết. Tuy nhiên, trong trường hợp xấu nhất, nếu ta chọn phe Mĩ – Tây Âu – Nhất làm đồng minh và sau khi đánh bại được Trung Cộng họ trở nên lật lọng, chúng ta sẽ tiếp tục đấu với họ để giữ gìn lãnh thổ. Trong cuộc chiến với Trung Cộng thì lòng dân đã thống nhất, sức mạnh của dân tộc Việt Nam được khôi phục, nên không phải sợ. Nó cũng giống như ngày xưa, những người thành lập nước Mĩ thỏa thuận với Pháp để dành độc lập từ đế quốc Anh vậy. Hãy học xem nước Mĩ đã đấu tranh dành độc lập và bảo toàn lãnh thổ như thế nào. Và chắc chắn người Việt có thể làm tốt hơn thế. Tôi tin những chính trị gia và nhà ngoại giao của chính quyền mới sẽ không vì quyền lợi cá nhân như những gì Cộng Sản đã làm, mà sẽ đặt quyền lợi của dân tộc lên trên hết, một cách khôn ngoan. Hãy nhìn người Nhật và học cách họ tái xây dựng đất nước, bất chấp 2 trái bom nguyên tử, bất chấp nghèo khó về tài nguyên và bất chấp thiên tai.

VỀ ĐỐI NỘI, chúng ta cần chấn chỉnh lại rất nhiều thứ. Đầu tiên là cho người dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí và tự do sở hữu súng. Khi có tự do báo chí, những thông tin về chính trị sẽ được lan truyền và người dân sẽ quan tâm nhiều hơn đến chính trị. Cần phải đưa truyền thông về đúng mục đích của nó: là giáo dục người dân những điều bổ ích, và dẹp những thứ mị dân qua một bên. Những kênh truyền thông tự do sẽ mọc lên như nấm sau cơn mưa dài. Bản chất của người Việt rất thông minh, và khi họ không còn bị tẩy não, tôi tin rằng họ sẽ có những đóng góp to lớn cho nước nhà. Về đảng phái chính trị, hãy để tự do đa đảng. Đảng nào giỏi thì sẽ tự khắc được lòng dần, được bầu một cách công khai, không làm tốt thì sẽ phải nhường ghế cho đảng khác lên làm việc nước. Việc cho phép dân sở hữu súng là tiền đề quan trọng cho việc ngăn chặn bất kì một đảng độc tài nào, vì khi đó quyền lực thực sự nằm trong tay người dân. Khi lòng dân thống nhất, có chung kẻ thù là Trung Cộng, thì cũng không cần lo lắng về việc chia rẽ nội bộ và đánh nhau vớ vẩn giữa các đảng. Về cơ cấu nhà nước mới, tôi yêu cầu tam quyền phân lập. Sẽ phải thay đổi rất nhiều các văn bản và bộ luật, cũng không thể bắt chước nước Mĩ hay ai khác vì họ có nhiều bất cập và khác biệt với chung ta về văn hóa, và vấn đề này phức tạp nên xin bàn sau khi chúng ta lật đổ Cộng Sản. Trong thời gian đầu, rất cần một chính quyền mạnh để có thể khắc phục những tình hình tệ hại của đất nước. Tôi xin liệt kê một số thứ tôi nghĩ là quan trọng nhất. Về giáo dục, cần phải dạy cho con em biết cách nghĩ, chứ không bắt họ học thuộc. Y tế cần phải gần với thiên nhiên hơn, khuyến khích người dân lấy đồ ăn làm thuốc, khuyến khích ăn chay, tập trung nghiên cứu cách sử dụng của các cây thuốc thức thần một cách khoa học, và nghiên cứu về việc phát triển tuyến tùng trong não. Cần phải cho phép tự do tôn giáo. Đồng thời, cần chiêu mộ các nhân tài người Việt lưu vong khắp nơi trên thế giới về xây dựng đất nước, đặc biệt là những nhà khoa học, ví dụ như những người đang làm tại NASA. Sau khi mọi chuyện đâu vào đấy, Trung Cộng không còn khả năng tấn công chúng ta, thì chính quyền cần giảm kiểm soát mọi thứ lại và để cho người Việt tự do phát triển. Tôi là người theo chủ nghĩa tự do (libertarianism), và tôi tin rằng đích đến trước mắt của dân tộc Việt phải là như vậy.

Thật sự, tôi biết bài viết này chưa đi sâu vào chi tiết từng vấn đề, văn phong cũng phi hàn lâm. Nhưng tôi nghĩ việc ra mắt bài nhạc này là một dịp tốt để có thể thu hút nhiều người, và tôi muốn trình bày việc nước ở đây một cách tóm gọn nhất, mong rằng càng nhiều người trẻ tuổi đọc được càng tốt. Tôi tin những điều tôi nói là những kiến thức cơ bản mà một thanh niên Việt Nam cần có lúc này để có thể xây dựng đất nước. Các bạn, dù có non nớt đến cỡ nào, thì quan trọng là dám nghĩ, dám làm, dám có ước mơ và dám lên tiếng. KHÔNG AI CÓ QUYỀN KẾT TỘI MỘT NGƯỜI VÌ HỌ NÓI LÊN SUY NGHĨ CỦA HỌ. Chúng ta có quyền tự do ngôn luận không phải là để nói về thời tiết và những chuyện bình thường. Quyền đó là để bảo vệ những lời nói gây tranh cãi.

—

Đây không phải là lễ trao giải thanh niên có bi cứng nhất năm hay gì, nhưng có đôi lời cuối cùng, tôi muốn gửi đến mọi người.

Xin cảm ơn người bác của tôi, một mục sư, đã luôn là người an ủi và nuôi dưỡng ý chí của tôi.

Xin cảm ơn cô giáo dạy văn hồi cấp 2 của tôi, vì cô đã luôn ủng hộ và cho tôi những lời khuyên tốt.

Đặc biệt, xin cảm ơn tất cả fan và những anh em gần xa, đã luôn tin vào tôi và hướng tôi đến cái tốt. Nếu các bạn hiểu tôi, các bạn sẽ hiểu bài nhạc DMCS này không quan trọng lắm đâu, nó sẽ tự mọc chân và đi con đường của riêng nó. Cái quan trọng chính là bài viết này. Tôi cần các bạn copy nó MỘT CÁCH ĐẦY ĐỦ về microsoft word, IN NÓ RA NHIỀU BẢN, và đi phân phát nhiều nơi cho nhiều bạn bè người thân cùng đọc. Các bạn, anh chị, cô chú làm nghề báo chí, nếu có lương tâm nghề nghiệp và quan tâm đến vận mệnh đất nước, hãy giúp tôi lan truyền bài viết này để thức tỉnh giới trẻ.

Xin cảm ơn giáo sư French, giáo sư Huston, giáo sư Schmidt, giáo sư Eisenberg, luật sư Morgan, những người đã dạy tôi những môn chính trị, lịch sử, xã hội, nhân văn, luật… tại trường Oklahoma State University, và mở mang đầu óc của tôi.

Xin cảm ơn 1 người anh lớn, đã luôn đứng từ xa dõi theo và mong cho tôi những điều tốt đẹp.

Xin cảm ơn VietDragon và bài hát Dear Vietnam của anh. Mong anh tu hành vui vẻ và hẹn ngày nào đó chúng ta sẽ lại gặp nhau.

Xin cảm ơn những cô người yêu cũ của tôi, những người tôi từng hết mực yêu thương, vì họ đã dạy cho tôi nhiều bài học về tình yêu và cuộc sống.

Xin cảm ơn nhạc rap và những rapper thực thụ, đã luôn là cái gương cho tôi noi theo. Tôi từng cảm thấy mình quá đường phố và lất cất, người đầy hình xăm, nên không ai coi trọng tới tiếng nói của mình, cho tới khi tôi hiểu được sức mạnh thực sự của nhạc rap. Nếu người da đen dùng nhạc rap để đòi quyền bình đẳng chủng tộc, thì tôi xin mượn nhạc rap của các bạn để đấu tranh phi bạo lực đòi nhân quyền cho dân tộc Việt Nam. Tôi mong sẽ có duyên được cùng làm việc với Nas, Common, Lupe Fiasco, Kanye West và Jay-Z.

Xin cảm ơn những nhà đấu tranh nhân quyền trên khắp thế giới, đã không ngại hi sinh lợi ích cá nhân để đòi lại tự do và thức tỉnh con người. Tôi rất nể Joshua Wong, tuổi trẻ tài cao.

Xin cảm ơn những người bạn vô hình xa lạ. Tôi không biết các bạn là ai, từ đâu đến, nhưng tôi đã không thể làm chuyện này mà không có sự giúp sức từ xa của các bạn.

Cha mẹ tôi đã nói trước rằng họ sẽ không còn coi tôi là con, và tôi sẽ tự cắt đứt mọi liên hệ với gia đình, nếu như tôi tiếp tục làm chính trị. Em trai tôi còn bé, không hiểu chuyện, nên hổ thẹn vì tôi. Người yêu tôi, một người đã gắn bó với tôi 6 năm, và gia đình của cô ta, cũng đã chối bỏ tôi. Nhiều bạn bè anh em thân thiết đã quay lưng với tôi. Tôi có nguy cơ bị kiện bởi hãng thu âm Làng Văn ngay tại đất Mĩ vì vi phạm hợp đồng. Chính quyền Cộng Sản Việt Nam và những người bảo vệ chế độ sẽ tìm đủ mọi cách để gán cho tôi tội danh phản quốc và săn lùng làm hại tôi. Tôi đã tự lưu đày bản thân mình khi làm điều này.

Tôi cũng chẳng phải là bồng bột, bộc phát mà làm. Nếu các bạn nghe lại những bài nhạc cũ của tôi như Phố Cũ, Sài Gòn Đẹp Lắm, Những Đêm Dài Bất Tận, Làm Chủ Thế Giới, Xã Hội Thời Tàn, Rơi Tự Do, Tội Lỗi, Đi Bụi, Làm Việc Nước (một vở kịch dàn dựng công phu)… thì các bạn biết tôi đã nung nấu và chuẩn bị tâm lý cho điều này từ nhiều năm trước, từ khi tôi còn đang tập tành rap, đợi đến thời điểm chín mùi để lên kế hoạch tỉ mỉ và thực hiện nó.

Tại sao tôi sẵn sàng hi sinh tất cả? Vì tôi yêu dân tộc Việt Nam, yêu nhạc rap, tin vào sự thật, tin vào cái tốt, và tin vào khả năng của chính mình. Tôi biết chắc một ngày nào đó không xa dân tộc Việt Nam sẽ sánh ngang với các dân tộc khác trên thế giới về mọi mặt. Có thể tất cả những điều này, vào lúc này, chỉ là điên rồ với một số người, đặc biệt là những người bị bọn DLV của nhà nước tẩy não quá kĩ, nhưng tôi tự hào khi tôi dám nói lên suy nghĩ của mình như một người tự do thật sự.

Tôi tin vào Chúa và Phật, và mong những đấng tối cao đó sẽ ban phước cho dân tộc Việt Nam.

Tạm biệt các bạn, tôi tiếp tục lên đường đi bụi và tìm đường cứu nước đây. Chúng ta sẽ sớm gặp lại. Cần liên lạc với tôi, xin gửi email đến sonnguyenakanah@gmail.com

Xin cảm ơn,

Nah

(Bài viết được Nah gửi cho THĐP)

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=xnWxFIH4_dE]

To the Communist Party and all Vietnamese

Let me get straight to the point.

With the current geopolitical and economic situation, the wheeling and dealing that you’re doing to sell our land to China puts our people at risk, and it goes against our country’s benefit. You must be aware that in the war for power and influence between USA, Western Europe, China, Russia, North Korean, and Iran, the latter alliances are at a disadvantage. Not to mention, these countries are all dictatorial and they seriously violate human rights.

Your two-face actions to cling to your throne are selfish. On one hand, you beg the US to sell you weapons in order to fight China; on the other hand, you sell our land and resources to China to build friendship. You’re well aware of what China wants. China doesn’t need to start a war. By merely transgressing our territory little by little, they will eventually take over the whole country. You communists will probably run away with your money and let our country be taken over. All cowards. Then, when China gets our country, they will acculturate Vietnamese, and force our people to fight meaningless wars to protect China. Stop before it’s too late! You’re doing it all wrong, and you’re damaging our own country. Primarily, all you communist embezzlers should save your face and resign now, and let our people know that you’re not complete cowards. You have already lost our trust, so clinging to the chair, and bandaging things up won’t give any fruit.

If you don’t resign and apologize to the whole country, you will be shamefully forced to leave your chairs, and this event will forever be in the history. Vietnamese will reclaim our freedom of speech, freedom of the press, and the right to control our own country, despite your shameless stubbornness. How things will goes, I think you already know, but let me remind you a few things.

All political changes start from changes in awareness. The number of people who hate the Communist Party—and knows its wrong-doing—doubles and triples every day. Like me, more and more people will become courageous enough to speak up. Please . . . this is the era of the internet. By putting up firewalls, blocking Facebook, and claiming that the AAG optical fiber are “down because of sharks” won’t buy you more time. You see, even a youngster like me knows it let alone the elders. Well, we all know the greatest threats to you aren’t us—the poor and powerless. They’re the rich businessmen, with the wisdom and will to change the country. They’re the visionary politicians right in the government right now who wish for change. Actually, I CHALLENGE you to arrest people and violate human rights these days. Dare you violate global agreements and make the US and their allies halt economic and military aid to you? If you decide to use underground tactics like arranging “accidents” or hiring thugs to hurt and kill innocent patriotic people, I swear we bloggers, vloggers, writers, journalists, politicians, historians, moviemakers, musicians, rappers—inside and outside Vietnam—who follow the ideal of freedom—will record every sin you make, and let the whole world know. OUR EYES ARE LOOKING STRAIGHT AT YOU.

Also, more and more people are opposing police bribery by recording these actions and uploading them to YouTube. When you—the police—are not bribed, you become hungry. The hunger—together with increasing rebellion—take a big chunk of money out of your secret pockets, and lands in the hands of the regime’s protection forces.

If you refuse to lose money and, moreover, try to make more money from ordinary people, it is the people that fall deeper into poverty and hardship. With the current economic situation and sanctions from the US and Western Europe, even Putin has to suffer from headaches, let alone you. When conflicts with the police keep increasing, the people will make their voices heard. Situations like these become a snowball effect.

Your friends from Communist China are backstabbers as well. For how long do you think they will keep you in your chairs? Double-dealers are always the ones that have nothing in the end.

Does your Advisory Board consult you on how long you will be able to hold on? Do your heads ache? It is aimless to try to hold the chairs. Remember, you grasp all you will lose all. You are already rich enough. Go live your old ages in villas in foreign countries, and leave the country to the hands of those who are better at managing the government than you. I’m definitely not implying that I’m capable of the task, but I know there are plenty of excellent political minds that possess the ability to make the changes and developments for Vietnam. You refuse to accept mixed opinions from your people, so it is very difficult for them to speak up. You deemed them unworthy to be heard. When you let go of your chairs, a lot of talented people will dare join hands in building the country without fear of your harm. You and I, and all Vietnamese people, share one enemy: Communist China. Therefore, I expect you to put your egos and self-benefits aside to listen to and ponder my opinions.

I hope we can resolve our situation in peace, otherwise my brothers and I would have more games for you. I don’t attack behind your backs the way you do mine with your mafia manner. After I finish my arrangements with school and work abroad, and eventually transitioning to Harvard to complete my education, I would openly come back to Vietnam and perform my song “DMCS” (Fuck Communism) live, as I did with Sài Gòn đẹp lắm (Beautiful Saigon) and Đi Bụi (Go Dust) at the CAMA Festival in the middle of the capital in Hanoi in 2013. I would once again curse your police henchmen, curse the corrupted society you created, and call for the youth to change the country. You must know that the youth have more trust in me than in you. You won’t be able to deprive them of the freedom to listen to any type of music they choose to, and prohibit people from listening to music you censor.

My brothers and I are superstitious. From now until when I’m back to Vietnam, if I or any of my relatives or my brother are harassed, for example killed by thugs, go missing, get arrested, involved in a traffic accident, poisoned, become ill, fatally sick, drug shocked, commit suicide, or anything of that matter, even struck by lightning, I will assume that it MUST have been the sins that you do. You cannot conceal your crimes and barbaric acts from all of us. All bloggers, vloggers, writers, journalists, politicians, historians, filmmakers, musicians, rappers, and the underworld who respect freedom inside and outside the country are all on our side. If you continue to prove your cruel, dark, evil and dirty heart in this age of the Internet, you will be taken down faster than you expect.

Next, I am writing to those who care about the future of Vietnam in the mainland and abroad.

To Vietnamese people

I am just an ordinary student and rapper from a middle-class family, having communicated with the upper class, and the street brothers as well. So I fully understand the rich and poor divide and the gap in people’s intellectual level in this society. I’m deeply dissatisfied with such injustice and inequality. Some are living in prosperity like kings and queens while others in poverty like pigs and goats. I cannot lead a contented life and enrich the knowledge for my own good while witnessing Vietnamese people my age suffer from basic living needs—who have to work to support themselves every single day, and are being brainwashed daily. I cannot bear seeing social unrests with increasing burglaries and robberies. Our moral ethic has failed. I cannot do anything else but let young people know the truth. I know the Communist has poisoned their brains, but I believe they will find a new one.

I want to tell young patriotic Vietnamese that they are definitely not alone. You are just being separated, frightened, and distracted.

I want to call for you, brothers and sisters, aunts and uncles, and BUSINESSPEOPLE—big or small, to contribute in helping the youth change the country. With social status and financial capacity, you can do a lot of good deeds for the Vietnamese, and help change the deeply corrupted government. It will have much more long-term macro impacts than sporadic charities. How can you stand idly as your country is be gradually invaded? Fishermen and farmers are being robbed. Your offspring have to forever escape abroad to study and finding a way to stay. Are you satisfied with the current weak ruling party to handle the life of the entire people? When Communist China occupies Vietnam, you will no longer continue to live in pleasant and luxurious buildings and villas. The country is in danger as the workforce is dying in poverty and diseases. You will also have nowhere to call home. Therefore, once again, let’s join hearts and do everything we can to help change the country.

For young people, THE FOLLOWING IS THE FIRST THING YOU NEED TO DO. Please continue to bravely speak out and say that you do not like the Communist. ESPECIALLY THOSE WHO ARE WELL-KNOWN. They need to speak out louder and more often. Talent comes with responsibility, and if you keep silent and live in fear, you’re allowing the Communist Party get on with “business” as usual. Boys and girls, lesbian and gay, young and old, if we all speak out simultaneously, no one can do anything to us.

If you take this stance, then continue to bravely demand that you not be harassed and avoid setting up briberies with the police. This is an ugly, evil, and dirty face of the street and has bothered us for many generations. Please take the time to be little annoyed. Your cell phone is your weapon of choice. Record the scenarios in which the police take bribes. If they assault you for doing this, footages will be captured.

We must unite against the actions in which police arrests and beat people unjustly by speaking out and recording everything. Only this thing can cause disorder to that regime. Unless all of us protest and demand for better conditions, nothing will change. Initially, FIGHT PEACEFULLY. For those who want to lead a non-violent movement, I suggest you find the movie “Selma” which was released recently. Or, read up on Dr. Martin Luther King Jr. to understand how to fight peacefully and non-violently. Take advantage of the power of the Internet at the moment because it will spread the unjust circumstances you’re experiencing and awaken those who believe in the right thing. Look at the movement that young people have started in Hong Kong last year to fight against the Chinese Communist Party. Voice your opinions loudly to attract the world’s attention because the communists DO NOT DARE MAKE PUBLIC VIOLATIONS at this time. The entire world is looking at Vietnam.

Remember, if you are not interested in politics, a corrupted government will always rule you, your parents and children. To change the country, you must change your own perception first. There is nothing wrong with the occasional chats with friends, but we can spend more valuable time doing great things. Educate yourself about political affairs to understand how hollow and ridiculous the doctrines of the Communist are. Read more historical documentation and research worldly situation to expand your view. Question everything that the Communist Party crammed into your head. When reading material on the Internet, do not take into account the comments of public opinions that serve the Communist regime. It’s them that are commenting on Facebook and YouTube to keep you brainwashed. They will talk nonsense, provide illogical reasoning, and create many fake accounts to “like” their comments to the top of the post. Public opinion and demagogic propaganda won’t be able to erase the sins of Communism forever, and I am sure that in this letter you will find enough grounds to reject all their hollow rhetoric that pretends to be righteous. Also, you should question what I wrote in this letter. You shouldn’t take my word for anything. Do your own homework to prove me right or wrong. Make self-comparison from many different sources. Use your own head to analyze what is right and what is wrong. Go online to research how to “detoxify” the pineal gland in your brain. Let’s go out to see the sun, meet older people who have lived through the war, meet people who know and are willing to tell you the truth, and listen to their stories. Break the monotony from lounging at home or in the cafe shops. Go look for answers. These things will make you smarter and look at the problems more clearly. Go seek the truth. Google has all the information you need. Spend time to search, read, and learn about how other countries are governing their free countries. Most importantly, do not hate each other or function like you have a childish ego. Think about your nation, as the heirs of Vietnam is our youth. Whether you are from the North or from the South, we are all Vietnamese. Don’t expect other countries to help us, unless we unite and stand up for ourselves in the first place. We play hard, and then we also need to work to serve the country hard. Remember, history respects people who do great things, but no one will remember when you die if you live a mediocre life. DO YOU WANT TO BE A SLAVE AND DIE MEANINGLESSLY UNDER THE COMMUNIST PARTY, OR DO YOU WANT TO DEDICATE YOUR LIFE WHOLEHEARTEDLY TO SEEK HISTORICAL FACTS?

In the very near future, when the regime changes, we will have more work to do. Soon, I believe various Vietnamese tech start-ups will provide an exclusive technology to bring the economy up. In time, the communist’s censorship will fall by the wayside, as cinema and music in Vietnam gain popularity to compete with South Korea, Japan and even the US.

As I predict, for the first time Vietnam will have to negotiate with the US and its allies to receive aid for heavy weapons. We need to find allies to protect the border. Japan and the Philippines will be the closest allies. We have a common enemy that is the Chinese Communist, so if we can show them that we are ready to cooperate to attack dictatorships, they will certainly help us. Economic sanction of American on Petroleum shows that the US and its allies are keen on weakening Russia and Iran, and certainly China is also on this list. The Western Bloc is very impatient.

Next year, when Obama leaves The White House, I believe the new president of the US will have stronger policies to support military for its allies. With our location and our hatred for the Chinese Communist, Vietnam will be a highly beneficial ally to the US. There is nothing to fear once there is an understanding of our roles and the knowledge of the enemy’s weaknesses. So only by making the fight for our rights big—really big—then it can attract international attention and turn about the time before it is too late.

The Communist can see this but they lack courage. If we let the Communist continue to take charge then they will continue to sell our resources and land to—and thus continue to placate China. Our international friends will no longer want to help us. It is a sybaritic policy. We will lose our country to China, and they won’t even break a sweat! We have to take side instead of hanging in between. Stop taking sides with the disloyal Communist. We the people must overthrow the Vietnamese Communist government before asking the US and its Allies to aid and support heavy weapons and military personnel. Then we will kick the Chinese Communist out of our Paracel Islands. Also, let me be clear. The Chinese Communist government is the problem, not the Chinese community living and working in Vietnam since they are not guilty of anything. They also suffer from living in the same Communist regime like us.

Communist China has always been deceptive, fraudulent, and always seeking to enslave the Vietnamese. Since the feudal period, the Vietnamese, whether they are pro-Communist or anti-Communist, understand this better than anyone else. In the war with the Chinese Communist, our hearts were united and the power of Vietnamese was restored. It is just like the old days, the founders of America established an agreement with the French to win independence from the British Empire. Learn how America fought for independence and territory. And certainly the Vietnamese can do better than that. I believe the politicians and diplomats of the new government will wisely put the interests of the nation above all. See how Japan rebuilt their country, despite two atomic bombs, poor resources and numerous disasters.

On internal relation, we need to reorganize a lot of things. First, our people need to have the freedom of speech, the freedom of press, and the freedom of gun ownership. When there is the freedom of press and political information is shared, people will be more interested in it. We need to put the media back to its true purpose: to educate people of useful things, and put demagoguery aside. The liberal media will spring up like mushrooms after the long rain. The characteristics of the Vietnamese are very smart, and when they are no longer brainwashed, I believe they will contribute greatly to the country.

Regarding political parties, let there be multi-party freedom. The effective party will certainly win the hearts of the people, and will be publicly elected. The ineffective party will have to abdicate for the other. Allowing people to own guns is an important prerequisite for the prevention of any dictator party because then the real power lies in the hands of the people. When people’s hearts are unified, when they share the same enemy—which is the Chinese Communist—there is no need to worry about internal divisions and nonsensical fights between the parties.

On the structure of the new government, I request the separation of powers. We will have to change a lot of documents and laws. We also cannot imitate the US or anyone else because they have many gaps and differences with our culture. The issues are complex. In the beginning, we need a strong government to oversee the bad situation of the country. Here are a few things to look at.

For education, we need to teach children how to think rather than force them to memorize. Healthcare should get back to the roots by encouraging people to treat food as medicine, encourage vegetarianism, focus on the scientific use of medicinal plants and psychedelics, and research and educate in the fields of social sciences and mental health. We need to allow religious freedom. At the same time, we need to recruit the Vietnamese talents currently exiled around the world to come back home to build the nation, especially the scientists, such as those who work at NASA.

After improvements are made, the government needs to reduce government control of everything and let the Vietnamese exercise the freedom in development. I am libertarian, and I believe that the immediate goals for the Vietnamese are these.

Truthfully, I know this letter has not gone into the details for each problem, and the writing is in a non-academic style. But I think the launch of this song (DMCS) is a great opportunity to attract many people, and I want to present the country’s issues most broadly with it. My hope is that more youngsters can listen to it. I believe what I have said is the basic knowledge that any Vietnamese youngster needs to know at this time to be able to engage. No matter how immature you are it is important and daring to think, to do, to dream, and to speak out. NO ONE HAS THE RIGHT TO ACCUSE ANYONE FOR SPEAKING OUT HIS OR HER MIND. We’re able to chitchat but let’s move beyond small talk and the weather. We need rights to protect any controversial talks.

Lastly, this is not a ceremonial speech for me like I won an award, but these are the last few words I would like to send to a few people.

Thanks to my uncle, a pastor, who has always comforted and nurtured my will.

Thanks to my literature teacher in my second grade because she has always supported me and given me good advice.

Especially, thank you to all my fans, and the brothers near and far, who have always believed in me and have guided me to do good. If you know me, you will understand that the DMCS (Fuck Communism) track is something from the heart, and it will grow legs and walk a path of its own. I need you to copy the important things in this letter (FULLY) on Microsoft word, PRINT MANY COPIES, and distribute to as many places as you can so that our friends and family can read it too.

Friends, brothers, sisters, uncles, and aunts, those in journalism, if you have a genuine conscience and concern for the fate of the country, please help me spread this letter to awaken young Vietnamese people.

Thanks to Professor French, Professor Huston, Professor Schmidt, and Professor Eisenberg, Attorney Morgan who have taught me political science, history, social science, humanities, and law at Oklahoma State University, and thus, expanded my mind.

Thanks to one big brother who has always stood from afar watching and wishing good things upon me.

Thanks to VietDragon and his song “Dear Vietnam.” Hope you practice zen with joy and hope we will meet again one day.

Thanks to my old girlfriends who I used to love with all my heart because they taught me many lessons about love and life.

Thanks to rap music, hip hop, and authentic rappers that have always been a mirror for me to follow. I used to feel too “street” and clumsy, covered in tattoos, that no one has taken my voice seriously, until I realized the true power of rap music. If black people use rap music to claim racial equality, I would like to borrow their rap music tactics to overcome non-violent struggle for human rights for the people of Vietnam. I look forward to having the fate to work with Nas, Common, Lupe Fiasco, Kanye West, and Jay-Z.

Thanks to the soldiers for human rights around the world who have not hesitated to sacrifice personal interests to reclaim freedom and awaken people. I extremely respect the work of Joshua Wong, a young but talented fellow.

Thanks to the friends who are virtually online. I don’t know who you are, where you came from, but I could not do this without your remote support and assistance.

My parents warned me that they would no longer consider me their child, and would cut off all ties with the family if I continue in politics. My brother is still young and does not understand my intent and vision so he is confused and concerned. My lover, who has been close to me for six years—and her family—, has also rejected me. Many close friends and brothers have turned their backs to me. I am at risk of being sued by my own record label Làng Văn in America for breaching the contract. The Vietnam Communist government and the defenders of the regime will look for all ways to assign me the charges of treason, and will hunt to harm me. I’m currently self-exiled by doing this.

I am not ebullient nor am I paroxysmal in my intent for doing this. If you listen again to my old songs like Phố Cũ, Sài Gòn Đẹp Lắm, Những Đêm Dài Bất Tận, Làm Chủ Thế Giới, Xã Hội Thời Tàn, Rơi Tự Do, Tội Lỗi, Đi Bụi, Làm Việc Nước (an elaborate drama), then you will know that this has been simmering for years as I mentally prepare for this moment. I have waited until the time was ripe to plan elaborately and implement it.

Why am I willing to sacrifice all? Simply . . . because I love the people of Vietnam. I love rap music. I believe in the truth. I believe in the good. And I believe in my own ability and capability. I’m sure someday not too far away, people of Vietnam will be on par with other nations in the world in all aspects. This letter may sound crazy to some people, especially those who have been thoroughly brainwashed by the Communist crew, but I’m proud that I dare to speak my thought as a true free man.

I believe in Jesus and Buddha, and hope that my God will bless the people of Vietnam.

So farewell as I continue to be on the road and find ways to save the country. We will meet again soon. If you need to contact me, please send an email to sonnguyenakanah@gmail.com

Thank you,
Son Nguyen aka Nah

Je ne suis pas Charlie (Tôi không phải là Charlie)

Quan điểm

Triết Học Đường Phố

13 Tháng 1, 2015

Featured image: French Morning

Trước khi nói vào vấn đề chính, tôi làm rõ một điều, tôi không phải là người theo đạo Hồi, tôi ghét chiến tranh cũng như bạo lực, và tất nhiên tôi càng ghét những kẻ khủng bố tự nhận mình là dũng sĩ của chính nghĩ vì bất kì lý do gì. Và điều cuối cùng, tôi ủng hộ tự do ngôn luận và tự do bình luận. Nhưng có một điều chắc chắn rằng “Je ne suis pas Charlie” – Tôi không phải là Charlie.

Hãy thử ví dụ một điều, như trêu một người say rượu chẳng hạn? Bạn sẽ không trêu người mà bạn biết trêu xong bạn có thể có vài vết bầm tím trên người đúng không? Nhưng nếu bạn trêu anh ta để chỉ ra rằng haizzz say rượu là xấu, và thằng này say rượu còn tệ hơn nữa, hoặc chỉ vì bạn cảm thấy tôi thích vậy vì mọi người đều thích vậy, hay bạn tự tin rằng, anh ta sẽ không làm gì bạn, hay như cách người Mỹ hay nói: “You have ball.” Và tôi phải thú nhận một điều rằng, toàn bộ những điều trên là tất cả những gì Charlie Hedbo đã làm.

Có người sẽ dẫn chứng rằng, Charlie Hedbo đâu chỉ vẽ tranh châm biếm về đạo Hồi, họ còn vẽ cả những bức tranh châm biếm về Thiên chúa giáo hay đạo Do Thái. Tôi đồng ý. Nhưng, lại một cái nhưng, không một tôn giáo nào bị xúc phạm một cách đích danh như đạo Hồi, không vị Tiên tri của bất cứ tôn giáo bị châm biếm và biếm họa như đạo Hồi.

Cứ thử tưởng tượng, bạn đang nói chuyện với một người về tôn giáo hoặc điều bạn tin tưởng và đột nhiên bốp một cái anh tặng bạn một cái tát, bạn sẽ làm gì?! Bạn sẽ làm gì khi mà bạn gia đình của bạn hay như người yêu bạn bị nói xấu châm biếm chỉ trích?! Tất nhiên sẽ nổi xung thiên lên và đáp trả lại. Tất nhiên việc giết người thì nó đi quá xa với việc đáp trả lại hành động khiêu khích đó, và người chết thì dù nói gì thì nói đó là một điều đáng buồn.

Nhưng liệu việc này có cần thiết phải trở thành một sự kiến trấn động thế giới và thành một sự kiến lớn như thế không? Phải nói là những kênh truyền thông thế giới đã làm được việc này rất tốt, tốt đến mức độ kinh ngạc, và biến 12 thành viên của Charlie Hedbo thành những người anh hùng, những nạn nhân của toàn thế giới. Biến những tấm khẩu hiệu “Je suis Charlie” thành biểu tượng kinh điển của sự tự do ngôn luận, tự do và dân chủ của Phương Tây, và rồi tất cả những giọt nước mắt sẽ chảy vì họ.
Nói thật với tôi, đó là những giọt nước mắt giả dối nhất mà mình từng biết, những tấm băng rôn khẩu hiểu giả dối nhất từng được sử dụng.

Có thể trong hơn 20 năm qua, Tự do và Dân chủ của phương Tây đã được lan truyền khắp thể giới. Gót giầy, vỏ đạn và vết xích xe tăng của nền dân chủ đó đã kéo dài từ Afghanistan cho đến tận Syria, hàng ngàn hàng trăm ngàn hàng triệu người đã bị giết, bị sát hại. Nhưng liệu có ai đứng lên cầm khẩu hiệu “Tôi là người Iraq, tôi là người Afghanistan, tôi là người Libya, Syria.” Tuyệt nhiên không, không một ai quan tâm đến họ cả. Chỉ những người chiến binh dân chủ được hoan hô được ủng hộ hết mình. Thật ra mà nói những người đấy là ai mà chúng tôi phải cảm thấy tiếc thương cho họ chứ?!

Điều cuối cùng tôi muốn nói là gì? Họ, những người tạo ra tất cả những điều này, nghĩ rằng chúng ta là những người ngu ngốc sao. Một tòa soạn với đầy sự mâu thuẫn như thế thì cho là tôn giáo có những thành phần cuồng tín nhất, lại chỉ được bảo vệ bởi 2 người cảnh sát (1 người lại là theo Hồi giáo). Những kẻ khủng bố mà đã nằm trong danh sách theo dõi của CIA lại không có sự nghi ngờ và báo động nào khi tiến vào nước pháp, không một ai theo dõi?! Một sự bất cẩn hay họ thật sự nghĩ rằng sẽ không ai muốn khủng bố ở thành phố Paris xinh đẹp. Hơn nữa, hãy quan sát những động thái đang liên tiếp diễn ra trên Châu Âu và thế giới. Đức thì biểu tình chống những người theo đạo Hồi, EU thì tăng cường các biện pháp về nhập cảnh cư trú, và nhất là ngay lập tức “Quý ngài” Netanyahu đã ngay lập tức kêu gọi những người Do Thái quay trở lại vùng đất chiếm đóng Israel. Tất cả những điều đó, đột nhiên làm tôi liên tưởng đến ngày 11/9 thảm họa. Một cái cớ để bắt đầu một cuộc chiến mới, một cái cớ để gieo rắc sự hận thù. Và hãy xem đi, giờ cả thế giới như lên cơn sốt, tất cả mọi người lại lo sợ, lại run rẩy vì nghĩ mình sẽ là mục tiêu kế tiếp. Islamphobia, Russiaphobia,và sau đó là cái gì nữa Iranphobia hay điều gì?

Để kết thúc, tôi muốn trích dẫn câu nói của phóng viên Omar al Saleh của đài Al Jazeera tiếng Anh:

“Thứ nhất tôi công nhận đó là một cuộc tàn sát dã man, nhưng tôi không phải là Charlie. Báo chí không phải là tội ác. Sự xúc phạm không phải là báo chí. Chỉ có việc không làm báo với lương tâm nhà báo mới là tội ác.”

Vũ Thế Linh

Rồi chúng ta cùng mỉm cười

Quan điểm

Triết Học Đường Phố

13 Tháng 1, 2015

Featured Image: Laura Amiss

1.

Mình bước lên tàu, tìm một chỗ trống, đặt cái balo nặng trĩu lên ghế. Ngồi thở một lúc, mình lấy tablet ra, định đọc tiếp quyển ebook còn dang dở. Khuôn mặt mình phản chiếu trên màn hình điện tử trông nghiêm trọng cứ như sắp đột nhập vào Los Alamos ăn cắp công thức chế tạo bom. Mình bật cười, đóng máy lại và nhìn ra xung quanh. Ngoài kia, sau vịnh biển rộng mở, thương cảng sầm uất đang lùi dần về phía sau, chiếc tàu lướt biển phăm phăm, hướng đến một hòn đảo nhỏ bé xinh đẹp. Tàu khao khát biển, còn mình ngay lúc này thì đang khao khát được trò chuyện cùng ai đó.

Thật buồn cười, với vẻ mặt luôn khó đăm đăm và nghiêm túc quá mức, mình luôn đẩy lùi bất kỳ cuộc trò chuyện nào có ý định nhen nhóm. Mà thực ra, mình cũng chẳng muốn nói chuyện. Nói một cách chính xác, thì là mình chán ngán những chuyện “small talk”, kiểu như bạn tên gì, bạn bao nhiêu tuổi, bạn đang làm việc ở đâu, bạn kết hôn/có người yêu chưa. Nhưng mình lại mong muốn có những cuộc trò chuyện thực sự, những câu nói sâu sắc và thấu hiểu, đôi khi không tuân theo bất kỳ trình tự nào.

Chúng ta có thể nói chuyện với nhau mà không cần biết về tên tuổi, nghề nghiệp, trình độ học vấn, tình trạng hôn nhân và những thứ tẻ ngắt như vậy được không? Bạn có thể đột nhiên nhào vào kể cho mình nghe chuyện nhà bạn có một vườn dừa trong đó có một cây dừa lùn trái rất sai và bạn cực kỳ yêu thích nó. Còn mình có thể kể cho bạn về sở thích mặc quần nhí tập thể dục của mình để xem bụng mình đã được bao nhiêu múi khi mình gập bụng.

Những câu chuyện không đầu không cuối, có thể ngớ ngẩn buồn cười, có thể triết lý sâu sắc. Nhưng hơn bất kỳ điều gì khác, mình tin rằng những câu chuyện là thứ kết nối con người với nhau, tạo thành mối dây liên kết giữa những tâm hồn.

Thỉnh thoảng mình rơi vào trạng thái trống rỗng, ngồi mở hết tất cả các hộp mail để xem có ai gửi thư cho mình không. Bật Facebook để xem có tin nhắn nào mới, thế rồi lướt lên lướt xuống chẳng vì mục đích gì cả. Mình ao ước có một lá thư từ một người bạn cũ, một tin nhắn từ một người bạn mới. Nhưng chẳng có gì cả, tất thảy chỉ là những tin nhắn quảng cáo, dịch vụ, sự kiện.

Những lúc như vậy, mình có cảm giác như bị bỏ quên bởi cả thế giới, thấy mình cô độc như một hành tinh nhỏ bay trong ngân hà. Nhưng cùng một lúc, mình lại chẳng muốn ra ngoài kia và quăng mình vào các bữa tiệc đông người với âm nhạc sôi động, hay các cuộc ăn nhậu ồn ào. Một mặt mình muốn trốn chạy khỏi thế giới của sự ầm ĩ, của tiếng cụng ly ồn ã và những con người luôn tiềm ẩn mâu thuẫn và thù địch.

Một mặt mình lại khao khát sự đồng cảm, sự hiểu biết sâu sắc giữa con người với nhau. Cảm giác như mình là một Robinson tự nguyện, chạy trốn thế giới loài người và ẩn mình trên hoang đảo, nhưng vẫn không ngừng đi tìm một Thứ Sáu cho mình. Thứ Sáu ơi anh ở đâu?

2.

Có bao giờ bạn có cảm giác gặp một người lạ mà cứ ngỡ đã quen từ lâu rồi không? Cảm giác hoàn toàn thoải mái và thân thuộc bên người đó, thấy có thể nói hầu như mọi chuyện với họ, thấy có thể trò chuyện hàng giờ hoặc ngồi im hàng giờ bên người đó mà vẫn như đang trò chuyện, thấy được thông hiểu thấu suốt và bạn cũng thấu suốt con người đó. Đối với mình, đó không phải là soul mate, vì mình không tin vào soul mate, mà chỉ xem là mình và người đó có độ tương thích cao, kiểu như bạn tri kỷ.

Mình đã gặp nhiều hơn một người như thế, nhưng cũng không nhiều quá đầu ngón tay, cả nam lẫn nữ. Cảm giác rất tuyệt, không cần phải che đậy hay tỏ vẻ, có thể nói những chuyện dù cho là tào lao hay bậy bạ mà vẫn không sợ hiểu nhầm, đơn giản chỉ là chính mình khi ở bên họ.

Đôi khi, mình chợt nghĩ nếu cuộc sống của mình được bao quanh chỉ toàn những con người có cùng tần số như thế thì sẽ tuyệt biết bao nhiêu. Đôi khi mình tự hỏi nếu mình gặp một người có độ tương thích cao như thế, và phát triển mối quan hệ với họ, thì chuyện yêu đương của mình sẽ thế nào. Một người bạn nói với mình rằng mối quan hệ với soul mate thực sự rất đau đớn, vì mỗi ngày ở bên họ cứ như là nhìn vào một tấm gương, phản chiếu bản thân trần trụi và thực tế, khó ai chịu được như thế. Nên soul mate chỉ xuất hiện trong một khoảng thời gian nào đó của đời người, giúp ta nhận ra những điều ta cần biết về bản thân mình, giúp ta học những bài học cần thiết, và ra đi.

3.

Thực ra dạo này mình phải quay cuồng với hàng đống việc, công việc dày đặc, những quyển sách cần đọc, những bài viết cần hoàn thành, những người cần gặp và nhiều thứ khác. Nhưng trong buổi cafe với người bạn mới quen, chúng mình đều cùng quan điểm là, giữa vòng xoáy điên cuồng của những dự án, những công việc, cuộc hẹn, điều cần giữ nhất là một cái tâm bình an và phẳng lặng. Không ngừng mỉm cười, tránh xa những điều, những người làm năng lượng của ta cạn kiệt, và không ngừng bao quanh mình bởi những người giống ta, những soul mate của ta.

Vậy nên, bạn thân mến, nếu bạn muốn trò chuyện với mình, đừng ngần ngại, hãy kể cho mình nghe những câu chuyện của bạn. Còn mình, mình cũng sẽ kể cho bạn nghe những chuyện nho nhỏ, ví như câu thơ trong quyển sách mình mới đọc sáng nay:

“Ông trăng mà bảo ông trời
Những người hạ giới là người như tiên
Ông trời mới bảo ông trăng
Những người hạ giới mặt nhăn như tườu.”

– Khuyết danh

Ờ nhỉ, nói người hạ giới nhân gian chúng mình như tiên trên trời cũng đúng, mà bảo chúng mình nhăn nhó khổ sở cũng đúng. Có chăng là chúng ta đang sướng như tiên, mà không biết, cứ phải nhăn nheo với những chuyện nhỏ nhặt đó thôi, bạn nhỉ. Rồi chúng mình cùng trò chuyện khe khẽ. Rồi chúng mình cùng mỉm cười, và ngồi im lặng ngắm vẻ đẹp của ngày đang trôi.

Rosie Nguyen

Thị trường và đạo đức (kỳ 17)

Triết Học Đường Phố

13 Tháng 1, 2015

Ludwig von Mises – Nguyên nhân kinh tế của chiến tranh

Chiến tranh là định chế cổ xưa nhất của loài người. Từ thời thương cổ con người đã khao khát đánh nhau, giết chóc và cướp bóc lẫn nhau rồi. Tuy nhiên, công nhận sự kiện này không đưa ta đến kết luận rằng chiến tranh là hình thức không thể tránh được trong quan hệ giữa người với người và những cố gắng nhằm thủ tiêu chiến tranh là đi ngược lại bản chất của con người và vì vậy mà không tránh khỏi thất bại.

Vì mục đích tranh luận, chúng ta có thể công nhận luận đề của phái quân phiệt rằng con người được tự nhiên phú cho bản năng là đánh nhau và phá hoại. Nhưng những bản năng và xung lực thô sơ đó không phải là đặc điểm của con người. Con người đứng cao hơn tất cả các loài sinh vật khác vì có lý trí và có khả năng tư duy. Và lý trí của con người dạy họ rằng hợp tác và cộng tác trong hòa bình trên cơ sở phân công lao động có lợi hơn là xung đột vũ trang.

Tôi không muốn nhắc lại lịch sử của những cuộc chiến tranh. Chỉ cần nói rằng trong thế kỷ XVIII, tức là ngay tại ngưỡng cửa của chủ nghĩa tư bản hiện đại, tính chất của chiến tranh đã khác xa với thời con người còn ăn lông ở lỗ rồi. Người ta không còn đánh nhau nhằm tiêu diệt hay bắt kẻ chiến bại làm nô lệ nữa. Chiến tranh đã trở thành công cụ của nhà cầm quyền và được tiến hành bằng những binh đoàn tương đối nhỏ, với những người lính chuyên nghiệp, đa phần là lính đánh thuê.

Mục tiêu của chiến tranh là xác định xem vương triều nào có quyền cai trị đất nước hay một tỉnh nào đó. Những cuộc chiến tranh lớn nhất ở châu Âu trong thế kỷ XVIII là những cuộc chiến tranh đòi quyền thừa kế ngai vàng, đấy là những cuộc chiến tranh ở Tây Ban Nha, ở Ba Lan, ở Áo và cuối cùng là cuộc chiến tranh giành quyền kế vị ở Bavaria. Người bình thường hầu như không để ý tới kết quả của những cuộc chiến tranh này. Họ chẳng quan tâm nhiều tới việc ai sẽ là người cai trị họ, ông hoàng dòng họ Habsburg hay Bourbon thì cũng thế mà thôi.

Nhưng những cuộc xung đột bất tận đó đã trở thành gánh nặng đối với loài người. Chúng là những chướng ngại nghiêm trọng đối những cố gắng nhằm mang lại sự phồn vinh ngày càng tốt đẹp hơn. Kết quả là, các nhà triết học và các nhà kinh tế học thời đó đã bắt đầu quan tâm nghiên cứu nguyên nhân của chiến tranh. Sau đây là kết quả của những công trình nghiên cứu của họ:

Trong hệ thống sở hữu tư nhân tư liệu sản xuất và kinh doanh tự do, khi nhà nước chỉ có một chức năng duy nhất là bảo vệ các cá nhân khỏi những hành động tấn công bằng vũ lực và lừa đảo đối với cuộc sống, sức khỏe và tài sản của họ, thì công dân của bất cứ nước nào cũng chẳng cần quan tâm đến việc đường biên giới của họ đi ngang qua những đâu. Không ai cần quan tâm đến việc nước họ to hay là nhỏ, có cần xâm chiếm thêm một tỉnh nữa hay là không. Việc xâm chiếm lãnh thổ sẽ chẳng mang lại lợi lộc gì cho những người công dân bình thường.

Nhưng các ông hoàng và giới quí tộc cầm quyền thì lại khác. Mở rộng lãnh thổ tạo điều kiện cho họ tăng cường quyền lực và thu được nhiều thuế hơn. Đất đai xâm chiếm được mang lại lợi nhuận cho họ. Họ là những kẻ hiếu chiến, trong khi những người công dân bình thường lại là những người yêu chuộng hòa bình.

Như vậy là, những người theo trường phái tự do cổ điển kết luận rằng trong hệ thống kinh tế tự do (laissez faire) và chính quyền nhân dân, chiến tranh sẽ không còn. Chiến tranh sẽ chấm dứt vì không còn lý do nữa. Vì những người theo trường phái tự do thế kỷ XVIII và thế kỷ XIX tin tưởng tuyệt đối rằng không gì có thể ngăn chặn được phong trào hướng đến tự do trong lĩnh vực kinh tế và dân chủ trong lĩnh vực chính trị cho nên họ cũng khẳng định rằng loài người đang đứng trước ngưỡng cửa của thời đại hòa bình vĩnh viễn.

Họ khẳng định rằng muốn làm cho thế giới được hòa bình thì cần phải thực hiện tự do kinh tế, thương mại tự do và quan hệ hữu hảo giữa các dân tộc, chính phủ của dân. Tôi muốn nhấn mạnh tầm quan trọng của cả hai yêu cầu này: tự do thương mại cả nội thương lẫn ngoại thương và chế độ dân chủ. Sai lầm chết người của thời đại chúng ta là đã từ bỏ yêu cầu thứ nhất, cụ thể là thương mại tự do, và chỉ còn quan tân đến chế độ dân chủ mà thôi. Như vậy là, người ta đã lờ đi sự kiện là không được tự do kinh doanh, không có thương mại tự do và không có tự do kinh tế thì chế độ dân chủ cũng không tồn lại được lâu.

Tổng thống Woodrow Wilson tin tưởng tuyệt đối rằng muốn thế giới được hòa bình thì phải là cho nó trở thành dân chủ. Trong Thế chiến I người ta tin rằng chỉ cần tước quyền lực của dòng họ Hohenzollern và giới địa chủ quí tộc Đức là có thể giữ được nền hòa bình bền vững rồi. Tổng thống Wilson không nhận ra rằng trong thế giới của những chính phủ toàn trí toàn năng, lại đang ngày càng tăng cường sức mạnh, thì như thế vẫn chưa đủ. Trong cái thế giới mà sức mạnh của chính phủ càng ngày càng gia tăng thì vẫn còn đó nguyên nhân kinh tế của chiến tranh.

Chiến tranh xâm lược có mang lại lợi ích cho những công dân bình thường hay không?

Người theo chủ nghĩa hòa bình nổi tiếng ở Anh, ông Norman Angell, nhắc đi nhắc lại rằng chiếm đoạt lãnh thổ của người khác chẳng mang lại cho người công dân bình thường bất cứ lợi lộc nào. Chẳng có người công dân bình thường nào của Đức được lợi sau khi cuộc chiến Pháp-Phổ, diễn ra trong các năm 1870-1871, kết thúc và nước này sát nhập vùng Alsace-Lorraine vào Đức. Hoàn toàn đúng như thế. Nhưng đấy là giai đoạn của chủ nghĩa tự do truyền thống và tự do kinh doanh. Trong giai đoạn của chúng ta, khi chính phủ can thiệp vào kinh tế thì tình hình đã khác.

Xin lấy một thí dụ. Chính phủ các nước sản xuất cao su ký kết thỏa thuận thành lập liên minh nhằm tạo ra độc quyền trong lĩnh vực cao su tự nhiên. Họ buộc các đồn điền phải hạn chế sản xuất nhằm kéo giá cao su lên cao hơn mức giá trên thị trường tự do. Đây không phải là trường hợp cá biệt. Các chính phủ trên khắp thế giới đã thi hành những chính sách tương tự với nhiều loại lương thực và nguyên vật liệu có tính chất quan trọng sống. Họ bắt buộc các nhà sản xuất trong nhiều ngành công nghiệp phải tham gia các tập đoàn, kết quả là quyền kiểm soát đã chuyển từ các doanh nhân sang tay chính phủ. Đúng là một vài bước đi như thế đã gặp thất bại. Nhưng các chính phủ đó vẫn không từ bỏ kế hoạch. Họ đang cố gắng tìm cách cải tiến phương pháp và tin rằng sau Thế chiến II họ sẽ thu được nhiều thành công hơn.

Hiện nay người ta đang nói nhiều về nhu cầu kế hoạch hóa trên bình diện quốc tế. Nhưng những người trồng cao su, cà phê hay những loại hàng hóa khác lại chẳng cần kế hoạch hóa, cả trên bình diện quốc gia hay quốc tế. Họ sản xuất những món hàng đó là vì đối với họ, đấy là cách kiếm sống tốt nhất. Kế hoạch hóa trong trường hợp này bao giờ cũng chỉ là những hành động của chính phủ nhằm hạn chế sản xuất và thiết lập độc quyền về mặt giá cả mà thôi.

Trong những điều kiện như thế, không thể nói rằng chiến tranh thắng lợi không mang lại cho nhân dân lợi lộc gì. Nếu các nước cần nhập khẩu cao su, cà phê, thiếc, ca cao và các loại hàng hóa khác có thể buộc chính phủ những nước sản xuất từ bỏ chính sách độc quyền thì họ sẽ cải thiện được tình hình kinh tế của các công dân của nước họ.

Đánh giá như thế không có nghĩa là biện hộ cho chiến tranh xâm lược và chinh phục. Nó chỉ chứng minh sự lầm lẫn của ông Norman Angell và những người theo chủ nghĩa hòa bình khác, tức là những người xây dựng luận cứ ủng hộ hòa bình của mình trên giả định ngầm rằng tất cả các nước vẫn còn gắn bó với những nguyên tắc của chế độ kinh doanh tự do.

Ông Norman Angell là đảng viên Đảng lao động Anh. Đảng này ủng hộ xã hội hóa[i] một cách triệt để nền kinh tế. Nhưng đảng viên Đảng lao động quá ngu dốt, đến mức không hiểu được xã hội hóa sản xuất nhất định sẽ gây ra những hậu quả kinh tế và chính trị như thế nào.

Trường hợp nước Đức

Tôi muốn giải thích những hậu quả đó bằng cách sử dụng tình hình ở Đức.

Giống như tất cả các nước châu Âu khác, Đức là nước nghèo tài nguyên thiên nhiên. Chỉ dựa vào nguồn lực trong nước, họ không thể nuôi ăn cũng như cung cấp quần áo mặc cho toàn thể dân chúng trong nước. Đức phải nhập một khối lượng lớn nguyên vật liệu và lương thực và phải thanh toán những khoản nhập khẩu rất cần thiết đó bằng cách xuất khẩu hàng công nghệ, đa số những món hàng này lại được chế tạo từ nguyên liệu nhập khẩu.

Trong chế độ kinh doanh tự do, Đức đã tự thích ứng được với hoàn cảnh đó một cách cực kỳ xuất sắc. Sáu, bảy mươi năm trước, tức là trong những năm 1870 và 1880, Đức là một trong những nước thịnh vượng nhất thế giới. Các doanh nhân của họ đã biết xây dựng những nhà máy cực kỳ hiệu quả. Ngành công nghiệp Đức giữ vị trí đầu tầu trên lục địa châu Âu. Hàng hóa của họ giữ vị trí áp đảo trên thị trường thế giới. Sự thịnh vượng của người Đức – của tất cả các tầng lớp dân cư – gia tăng hàng năm. Chẳng có lý do gì để phải thay đổi cơ cấu của nền kinh tế Đức.

Nhưng đa phần các nhà tư tưởng và những nhà bình luận chính trị, các giáo sư do nhà nước bổ nhiệm, các lãnh tụ Đảng xã hội cũng như các quan chức chính phủ đều không thích hệ thống thị trường tự do. Họ gán cho nó nhãn hiệu “tư bản chủ nghĩa”, “tài phiệt”, “tư sản”, “Tây” và “Do Thái”. Họ than vãn trước sự kiện là chế độ kinh doanh tự do đã sát nhập nước Đức vào hệ thống phân công lao động quốc tế.

Tất cả các nhóm người đó và các đảng phái chính trị đều muốn nhà nước quản lý chứ không để kinh doanh tự do nữa. Họ muốn thủ tiêu động cơ lợi ích. Họ muốn quốc hữu hóa và đặt nó dưới sự chỉ huy của chính phủ. Việc đó có thể là tương đối đơn giản đối với đất nước có khả năng tự lực cánh sinh về mặt kinh tế. Nước Nga, chiếm đến một phần sáu diện tích mặt đất, có thể sống mà hầu như không cần nhập khẩu. Nhưng Đức thì khác. Đức không thể không nhập khẩu và vì vậy mà phải xuất khẩu hàng công nghiệp. Đấy chính là điều mà bộ máy quản lí quan liêu của chính phủ không thể làm nổi. Các quan chức chỉ có thể phát tài trong thị trường nội địa bị bế quan toả cảng mà thôi. Họ không biết cạnh tranh trên thị trường ngoại quốc.

Hiện nay phần lớn dân chúng nước Đức quốc xã muốn chính phủ kiểm soát công việc kinh doanh. Nhưng sự kiện là chính phủ kiểm soát kinh doanh và ngoại thương là những việc không tương thích với nhau. Xã hội xã hội chủ nghĩa phải nhắm đến sự tự cấp tự túc. Đây là đất sống của chủ nghĩa dân tộc có tính gây hấn – có thời được gọi Chủ nghĩa đại Đức, bây giờ gọi là chủ nghĩa xã hội quốc gia (quốc xã).

Chúng ta là một dân tộc đầy sức mạnh, những người xã hội chủ nghĩa quốc gia nói như thế; chúng ta đủ sức đập tan tất cả các dân tộc khác. Chúng ta phải chinh phục tất cả các nước có nguồn tài nguyên cần thiết cho sự thịnh vượng kinh tế của chúng ta. Chúng ta cần tự cấp tự túc và vì thế chúng ta phải chiến đấu. Chúng ta cần Lebensraum (không gian sống) và Nahrungs freiheit (không lệ thuộc vào lương thực, thực phẩm).

Cả hai khái niệm này đều trỏ vào cùng một thứ – chinh phục những vùng đất đủ lớn và giàu tài nguyên để cho người Đức có thể sống với mức sống không kém hơn bất cứ dân tộc nào mà không cần ngoại thương. Ở nước ngoài người ta hiểu rõ thuật ngữ Lebensraum (không gian sống). Nhưng thuật ngữ Nahrungs freiheit (không lệ thuộc vào lương thực, thực phẩm) thì không. Freiheit là không lệ thuộc, Nahrungs freiheit nghĩa là không lệ thuộc vào việc buôn bán làm cho Đức phải nhập khẩu lương thực, thực phẩm. Trong mắt những người quốc xã, chỉ sự “không lệ thuộc” như thế mới có ý nghĩa mà thôi.

Công sản và quốc xã thống nhất với nhau ở một điểm: dân chủ, tự do và chính phủ nhân dân được họ hiểu là chính phủ kiểm soát tòan bộ công việc kinh doanh. Gọi là hệ thống xã hội chủ nghĩa hay cộng sản hoặc kế hoạch hóa không phải là điều quan trọng. Dù gọi là gì thì hệ thống này cũng đòi hỏi phải tự cấp tự túc về mặt kinh tế. Trong khi nước Nga, nói chung là có thể sống tự cấp tự túc về mặt kinh tế thì Đức không thể làm như thế được. Vì vậy mà nước Đức xã hội chủ nghĩa phải tiến hành chính sách Lebensraum hay Nahrungs freiheit, nghĩa là chính sách xâm lược.

Cộng sản và quốc xã thống nhất với nhau rằng thực chất của cái mà họ gọi là thi hành chương trình kiểm soát của chính phủ đối với công việc kinh doanh cuối cùng sẽ phải dẫn tới kết quả là bác bỏ sự phân công lao động trên bình diện quốc tế. Theo triết lý của quốc xã thì chỉ có một kiểu quan hệ quốc tế phù hợp – đấy là chiến tranh. Những người lãnh đạo của họ lấy làm tự hào khi trích dẫn những lời tuyên bố của Tacitus. Gần hai ngàn năm trước, nhà sử học người La Mã này nói rằng người Đức lấy làm xấu hổ khi phải lao động nặng nhọc mới kiếm được những thứ có thể kiếm được bằng giết chóc. Không phải vô tình mà vào năm 1900 Kaiser Wilhelm II đã kêu gọi binh sĩ của mình bắt chước rợ Hung. Mấy từ đó chứa đựng cả một chính sách có chủ ý.

Phụ thuộc vào nhập khẩu

Đức không phải là nước duy ở châu Âu phụ thuộc vào nhập khẩu. Châu Âu – chưa kể Nga – có dân số gần 400 triệu người, gấp hơn ba lần dân số nước Mĩ. Nhưng châu Âu không sản xuất được bông, cao su, cùi dừa khô, cà phê, trà, đay và không có nhiều kim loại quan trọng khác. Ngoài ra, họ còn rất thiếu những sản phẩm như len, cỏ khô nuôi gia súc, gia súc, thịt, da và nhiều loại lương thực.

Năm 1937 châu Âu chỉ khai thác được 56 triệu thùng dầu thô, trong khi Mĩ sản xuất được những 1.279 thùng. Đấy là chưa nói, hầu như tất cả dầu thô của châu Âu đều nằm ở Romania và miền Đông Ba Lan. Nhưng cuộc chiến hiện thời dẫn đến kết quả là những vùng này đã nằm dưới quyền kiểm soát của Nga. Sản xuất và xuất khẩu hàng công nghiệp là nhiệm vụ quan trọng sống còn của nền kinh tế châu Âu. Nhưng khi chính phủ kiểm soát kinh doanh thì xuất khẩu là việc làm bất khả thi.

Sự thật trần trụi là như thế, ngôn từ hoa mĩ của những người theo đường lối xã hội chủ nghĩa không thể nào thay đổi được nó. Muốn sống, người châu Âu phải bám lấy cơ chế tự do kinh doanh, một cơ chế đã được thử thách trong một thời gian dài. Lựa chọn khác là chiến tranh và chinh phục. Người Đức đã thử làm như thế hai lần và cả hai lần họ đều thất bại.

Nhưng các nhóm có ảnh hưởng chính trị nhất ở châu Âu không nhận thức được nhu cầu của tự do kinh tế. Ở Anh, Pháp và Italy cũng như ở một vài nước nhỏ hơn người ta đang cổ động cho việc chính phủ kiểm soát hoàn toàn hoạt động kinh doanh. Chính phủ các nước đó hầu như đã bịt tai, nhắm mắt trước nguyên tắc tự do kinh tế. Đảng lao động Anh và những người vẫn còn gọi đảng mình một cách sai lần là Đảng tự do coi cuộc chiến tranh này không chỉ là cuộc chiến đấu cho nền độc lập của nước họ mà còn coi nó là cuộc cách mạng nhằm thiết lập quyền kiểm soát của chính phủ đối với hoạt động kinh doanh nữa. Đảng thứ ba ở Anh, tức là Đảng bảo thủ, nói chung vẫn có cảm tình với những chủ trương như thế.

Người Anh muốn thắng Hitler, nhưng họ rất muốn du nhập những phương pháp quản lý kinh tế của ông ta vào đất nước mình. Họ không ngờ rằng chủ nghĩa xã hội nhà nước ở Anh sẽ mang lại tai họa cho quần chúng nhân dân. Anh phải xuất khẩu hàng công nghiệp để mua nguyên vật liệu và thực phẩm của nước ngoài. Giảm xuất khẩu nhất định sẽ làm mức sống của nhân dân Anh giảm theo.

Tình hình ở Pháp, Italy và đa phần các nước châu Âu khác cũng tương tự như tình hình ở Anh

Bằng việc cung cấp cho người tiêu dùng các nhu yếu phẩm khác nhau – chính phủ xã hội chủ nghĩa sẽ trở thành quốc chủ. Người công dân buộc phải nhận những gì chính phủ ban cho. Nhưng ngọai thương thì khác. Người tiêu dùng ngoại quốc chỉ mua nếu chất lượng và giá cả món hàng hấp dẫn được họ. Trên đấu trường quốc tế nhằm giành quyền phục vụ người tiêu dùng ngoại quốc, chủ nghĩa tư bản đã chứng minh được tính hiệu quả và khả năng thích ứng vượt trội. Mức độ thịnh vượng kinh tế và nền văn minh ở châu Âu thời trước chiến tranh không phải là kết quả hoạt động của các cơ quan và đại diện của các chính phủ. Nó là thành tựu của hệ thống kinh doanh tự do.

Những chiếc máy ảnh và hóa chất của Đức, những bộ trang phục, mũ và nước hoa của Paris, những chiếc đồng hồ Thụy Sĩ và túi da của Vienna không phải là sản phẩm của các xí nghiệp do nhà nước kiểm soát. Chúng là sản phẩm của các doanh nhân, những người làm việc không mệt mỏi nhằm cải thiện chất lượng và hạ giá thành sản phẩm của họ. Không người nào dám cả gan nói rằng những cơ quan của chính phủ sẽ thay thế một cách thành công các doanh nhân.

Nền thương mại quốc tế do các doanh nhân thực hiện là công việc cá nhân giữa các công ty tư nhân của các nước khác nhau. Nếu có bất đồng thì đấy cũng chỉ là xung đột giữa các công ty tư nhân mà thôi. Chúng không tạo ra xung đột trong quan hệ chính trị giữa các quốc gia với nhau. Chúng chỉ liên quan tới ông Meier và ông Smith nào đó mà thôi. Nhưng nếu ngoại thương trở thành công việc của chính phủ thì những xung đột như thế sẽ biến thành các vấn đề chính trị ngay lập tức.

Giả sử chính phủ Hà Lan thích mua than của Anh chứ không thích mua than từ vùng Ruhr của Đức. Lúc đó những người dân tộc chủ nghĩa ở Đức có thể nghĩ: “Một nước nhỏ hành xử như vậy mà chịu được à? Năm 1940 Đế chế thứ ba chỉ cần bốn ngày là đã đè bẹp được lực lượng võ trang của Hà Lan rồi. Phải ra tay một lần nữa! Lúc đó chúng ta có thể dùng tất cả những sản phẩm của Hà Lan mà chả mất đồng nào”.

Phân chia nguồn lực một cách “công bằng”

Xin xem xét yêu cầu nổi bật của những tên xâm lược quốc xã và phát xít nói về cách phân chia mới và công bằng những nguồn lực tự nhiên trên địa cầu. Trong chế độ tự do kinh doanh, người không trồng cà phê mà muốn uống thì phải trả tiền. Dù đấy có là người Đức, người Italy hay người của nước cộng hòa Colombia thì anh ta vẫn phải làm cho đồng bào mình một số việc nào đó, anh ta phải kiếm được tiền và dùng một phần tiền để trả cho món cà phê mà anh ta thích.

Còn đất nước không sản xuất được cà phê trong vùng biên giới lãnh thổ của mình thì điều đó có nghĩa là họ phải xuất khẩu hàng hóa hay nguồn lực để lấy tiền thanh toán cho món cà phê mà họ nhập. Nhưng các ngài Hitler và Mussolini lại không thích cách giải quyết như thế. Điều họ muốn là thôn tính lãnh thổ nước xuất khẩu cà phê. Nhưng công dân của Colombia hay Brazil lại không muốn trở hành nô lệ của cả nước Đức quốc xã lẫn nươc Italy phát xít, thế là xảy ra chiến tranh.

Thí dụ đáng chú ý nữa là ngành trồng bông. Hơn một trăm năm qua, một trong những ngành công nghiệp chủ yếu của châu Âu là kéo sợi và sản xuất hàng may mặc. Châu Âu không trồng được một cân bông nào. Khí hậu không thích hợp. Nhưng nguồn cung bao giờ cũng đủ, ngoại trừ giai đoạn 1860, tức là những năm nội chiến ở Mĩ, khi cuộc xung đột làm gián đoạn việc cung cấp bông từ những bang miền Nam. Các nước công nghiệp ở châu Âu đã mua được đủ bông không chỉ cho nhu cầu tiêu dùng nội địa mà còn cho nhu cầu xuất khẩu khá lớn các sản phẩm về bông nữa.

Nhưng trong những năm ngay trước Thế chiến II tình hình đã thay đổi hẳn. Số lượng bông được bán trên thị trường thế giới vẫn còn rất lớn. Nhưng hệ thống kiểm soát ngoại thương mà phần lớn các nước ở châu Âu áp dụng đã ngăn chặn, không cho thương nhân mua bông để sản xuất nữa. Hitler đã làm cho ngành dệt may suy tàn bằng cách hạn chế sản xuất và buộc họ phải sa thải phần lớn công nhân trong ngành này. Hitler không quan tâm tới số phận của những người công nhân mất việc. Ông ta đưa họ tới những nhà máy sản xuất đạn dược.

Tôi đã chỉ ra rằng trong thế giới của tự do thương mại và tự do kinh doanh thì nguyên nhân kinh tế của chiến tranh sẽ không còn đất sống nữa. Trong thế giới đó việc xâm chiếm các vùng đất và thuộc địa sẽ chẳng mang lại cho người công dân bình thường bất cứ lợi lộc gì. Nhưng trong thế giới của các chế độ toàn trị, nhiều người có thể tin rằng thôn tính những vùng lãnh thổ giàu tài nguyên có thể cải thiện được sự thịnh vượng về mặt vật chất của họ. Những cuộc chiến tranh trong thế kỷ XX chắc chắn là những cuộc chiến tranh kinh tế. Nhưng đấy không phải là do chủ nghĩa tư bản gây ra như những người xã hội tìm cách thuyết phục chúng ta. Các chính phủ muốn có quyền năng vô hạn –được quần chúng, bị bộ máy tuyên truyền trong nước làm cho rối trí, ủng hộ – trong cả lĩnh vực chính trị và kinh tế, là nguyên nhân gây ra những cuộc chiến tranh này.

Ba kẻ xâm lược chính trong cuộc chiến tranh này là nước Đức quốc xã, nước Italy phát xít và đế quốc Nhật bản sẽ không thực hiện được mục đích của họ. Họ đã bị đánh bại và chính họ cũng đã biết như thế. Nhưng trong tương lai họ có thể lại thử làm như thế một lần nữa, vì hệ tư tưởng toàn trị sai lầm của họ không biết bất kỳ biện pháp cải thiện điều kiện vật chất nào khác, ngoài chiến tranh. Những người có tư tưởng toàn trị cho rằng chinh phục là phương tiện chính trị hữu hiệu duy nhất đối với những mục tiêu kinh tế của họ.

Tư duy kinh tế

Tôi không nói rằng tất cả các cuộc chiến tranh của tất cả các dân tộc và trong mọi thời đại đều là có nguyên nhân kinh tế, nghĩa là đều là do ước muốn làm giàu bằng mồ hôi nước mắt của những người bại trận mà ra. Chúng ta không cần phải nghiên cứu nguyên nhân sâu xa của những cuộc thập tự chinh hay những cuộc chiến tranh tôn giáo trong các thế kỷ XVI và XVII. Điều tôi muốn nói là: trong thời đại của chúng ta, tất cả các cuộc chiến tranh lớn đều là kết quả của tư duy kinh tế.

Chắc chắn không thể gọi Thế chiến II là chiến tranh giữa người da trắng và da màu rồi. Vế mặt sắc tộc, người Anh, người Hà Lan và người Na Uy chẳng khác gì người Đức; người Pháp và người Ý thì cũng thế; người Trung Quốc chẳng khác gì người Nhật. Đấy không phải là cuộc chiến giữa người Công giáo và người theo đạo Tin lành. Nói cho cùng, người Công giáo và người Tin lành có mặt trên cả hai bên chiến tuyến. Đấy cũng không phải là cuộc chiến giữa chế độ dân chủ và chế độ độc tài. Đòi hỏi của một số nước thành viên Liên hiệp quốc (đặc biệt là Nga Xô) để được gọi là “dân chủ” là đòi hỏi rất đáng ngờ. Mặt khác, Phần Lan (liên minh với Đức quốc xã) lại là nước có chính phủ được bầu theo lối dân chủ.

Lý lẽ của tôi cho rằng những cuộc chiến tranh trong thời gian gần đây là do động cơ kinh tế không phải là lời biện hộ cho chính sách xâm lược. Dùng chính sách xâm lược và chiếm đóng làm phương tiện kinh tế nhằm tranh giành lợi ích kinh tế là thất sách. Ngay cả trong ngắn hạn có thu được thành công “về mặt kỹ thuật” thì trong dài hạn nó cũng không đạt được mục đích mà bọn xâm lược nhắm tới. Nền công nghiệp hóa hiện đại không cho phép đặt vấn đề xây dựng hệ thống xã hội mà bọn quốc xã gọi là “Trật tự mới”.

Chế độ nô lệ không phải là giải pháp của các xã hội cộng nghiệp. Nếu bọn quốc xã chiến thắng được kẻ thù của mình thì chúng sẽ phải phá hủy nền văn minh và đưa nhân loại trở lại thời kỳ ăn lông ở lỗ. Chúng không thể nào xây dựng được Trật tự mới vĩnh cửu, như là Hitler từng hứa.

Như vậy là, vấn đề chính là làm sao tránh được những cuộc chiến tranh mới. Câu trả lời không phải là xây dựng Hội quốc liên mạnh hơn, cũng không phải là thành lập Tòa án quốc tế hữu hiệu hơn, thậm chí cũng không phải là thành lập lực lượng Cảnh sát quốc tế. Nhiệm vụ thực sự là làm cho tất cả các dân tộc – hay chí ít cũng là những dân tộc động người nhất thế giới – trở thành những dân tộc yêu chuộng hòa bình. Muốn được như thế thì phải quay lại với chế độ kinh doanh tự do.

Muốn loại bỏ chiến tranh thì phải loại bỏ nguyên nhân của chiến tranh

Thần tượng lớn nhất của thời đại chúng ta là nhà nước. Nhà nước là định chế xã hội cần thiết, nhưng không được thần thánh hóa nó. Nó không phải là thần thánh, nó chỉ là sản phẩm của những con người hữu sinh hữu tử mà thôi. Nếu chúng ta biến nó thành thần tượng thì chúng ta sẽ phải hiến dâng cho nó những thế hệ thanh niên của chúng ta trong những cuộc chiến tranh trong tương lai.

Muốn giữ được nền hòa bình bền vững thì xây dựng văn phòng và tòa án cho Hội quốc liên ở Geneva, thậm chí xây dựng lực lượng cảnh sát quốc tế là chưa đủ. Việc cần làm là thay đổi hệ tư tưởng chính trị và quay trở lại với hệ thống kinh tế thị trường tự do.

[themify_box style=”yellow rounded” ]Đây là phần chính bài giảng của Ludwig Von Mises (1881-1973) ở quận Cam, California vào tháng 10 năm 1944.
Ludwig von Mises (1881-1973) là lãnh tụ nổi tiếng của trường phái kinh tế Áo. Ông giảng dạy và viết về lý thuyết kinh tế, lịch sử, nhận thức luận, chính quyền và triết lý chính trị. Ông có những đóng góp quan trọng trong lý thuyết kinh tế, trong đó có lý thuyết về quan hệ giữa lượng tiền lưu thông và giá cả, lý thuyết về chu kỳ kinh doanh… Mises là học giả đầu tiên công nhận rằng kinh tế học chỉ là một phần của môn khoa học lớn hơn về hành vi của con người mà Mises gọi là “nghiên cứu hành vi của con người”.[/themify_box]

Phạm Nguyên Trường dịch
Nguồn: http://mises.org/daily/2949

[i] Từ xã hội hóa ở đây được hiểu khác với quan niệm của ta hiện nay. Nó có nghĩa là quốc hữu hóa hay tập thể hóa chứ không phải là tư nhân hóa -ND.

Vô thường 5

Quan điểm

Triết Học Đường Phố

13 Tháng 1, 2015

Photo: Maria Gvedashvili

Có đoàn tàu nào trở về đây nữa không ?
Em đã ngồi nơi đây suốt cả thời mơ mộng
Em đã đếm bao ngày tháng dài rộng
Em đã hát hết cả những chờ mong…

Có đoàn tàu nào trở về đây nữa không ?
Cho em theo với – về tuổi thơ em đó
Cho em theo với – về lại thời hoa đỏ
Em muốn trở về trở-về-với-Em

Em muốn trở về ngày tháng ngọt như kem
Về với cánh diều và chong chóng giấy
Em muốn trở về trở-về-với-Em…

–The Kid Falling From Heaven–

Có phải tiền đang định hình con người bạn?

Quan điểm

Triết Học Đường Phố

12 Tháng 1, 2015

Featured Image: Pixabay

Chia sẻ này dành cho chúng ta – những người học xong chọn cho mình con đường tìm việc và đi làm thuê. Chúng ta tập trung xây dựng cuộc sống, gia đình, quan hệ, bạn bè,… dựa trên nền tảng công việc mà chúng ta chọn, dựa trên công ty mà chúng ta làm và gắn bó. Vấn đề đặt ra là bạn sẽ cống hiến bao nhiêu phần trăm sức lực, thời gian cho công ty nếu giá trị của bạn xứng đáng được nhận mười đồng nhưng công ty chỉ có thể trả và cần bạn ở mức năm đồng thôi. Bạn sẽ cống hiến mười đồng, mười lăm đồng hay chỉ năm đồng tương xứng với số tiền mà công ty bạn có thể chi trả cho bạn hoặc giả chỉ là việc ở mức hai đồng rưỡi hay thậm chí là chỉ một đồng rưỡi?

Đừng vội, tôi dám chắc mỗi người đã có riêng sự lựa chọn cho bản thân mình nhưng hay giữ bí mật nhé. Cùng so sánh sau khi phân tích được và mất ở mỗi sự lựa chọn xem như thế nào các bạn nhé!

Thứ nhất, bạn sẽ chọn cống hiến ở mức mười đồng. Điều này có nghĩa là bạn chấp nhận mình sẽ bị thiệt một phần về công sức, cống hiến, thời gian và trí tuệ cho công ty, cho công việc mà bạn đang làm. Bạn đang không quan tâm đến số tiền mà công ty chỉ có thể chi trả cho bạn chỉ là năm đồng thôi. Bạn sẳn sàng biếu không năm đồng mà bạn tạo ra cho công ty. Đây là điều mà rất ít người có thể làm được như bạn đang nghĩ và đang làm, vì phần lớn chúng ta có cái nhìn rất ngắn, hạn hẹp chúng ta chỉ chăm chú vào số tiền mà chúng ta được nhận và ki bo từng đồng từng cắc. Thường chúng ta không hề có sự lựa chọn đường hướng cho năm hay mười năm tiếp theo. Chúng ta không xác định được đâu là lẽ sống của chúng ta, chúng ta không hề biết chúng ta đang sống vì điều gì và chúng ta đang yêu thích cái gì. Lựa chọn điều này bạn là người giỏi, thông minh đấy nhưng sẽ khôn ngoan hơn nếu bạn chấp nhận dấn thân theo trường hợp tiếp theo. Thử xem thế nào nhé.

Thứ hai, bạn sẽ chọn cách làm hết sức lực của mình. Với ý nghĩ này xét về khía cạnh tiền bạc, thời gian bạn sẽ lỗ hơn rất rất nhiều lần. Vì công ty chỉ cần bạn tạo ra giá trị tương đương năm đồng nhưng bạn là người có năng lực, cống hiến chỉ quan tâm đến sự cống hiến của chính mình cho công ty, quan tâm đến sự khám phá năng lực tiềm ẩn của cá nhân. Bạn không quan tâm đến thiệt hơn về vật chất vì có nhiều điều còn quan trong hơn cả tiền bạc. Mặc dù bạn sẽ thiệt phần tiền công so với công sức bạn bỏ ra nhưng với sự lựa chọn này cái được lớn nhất chính là bạn được sống là chính mình. Bạn làm ra tiền chứ không phải đồng tiền đang nhào nặn nên con người bạn. Bạn sống đã, làm việc hết mình, chơi cống hiến thế thì một ngày nào đó thiên hạ chắc chắn sẽ nằm trong tay của các bạn.

Thứ ba, làm đúng sức mình với mức chi trả theo khả năng của công ty. Bạn có năng lực mười đồng cơ mà tại sao bạn lại tự giới hạn năng lực của chúng ta. Đến lúc nào đó nó sẽ may một, và chúng ta sẽ từ người có khả năng tạo ra giá trị mười đồng xuống một người chỉ tạo ra một giá trị năm đồng. Phải chăng chính vì trọng đồng tiền mà bạn đã bị đồng tiền định hình cuộc đời của chính bạn. Bạn không cố gắng hết khả năng và khi lựa chọn như vậy bạn chẳng ban giờ biết được năng lực thực, giá trị thực nơi con người của bạn như thế nào. Vì bạn chẳng bao giờ làm việc hết mình, bạn chẳng bao giờ cảm thấy yêu thích một điều gì trên đời cả. Khi đó cuộc sống thật vô vị, nó làm bạn trở nên nhút nhát và thấp kém hơn.

Cuối cùng, chính là sự lựa chọn của những kẻ thấp kém trong xã hội. Họ sẳn sàng làm dưới sức mình, dưới cả sự chi trả của công ty. Gian dối, họ chỉ tạo ra giá trị một đồng rưỡi hoặc hai đồng rưỡi nhưng báo cáo, chém với công ty rằng em làm bla bla để rồi họ được nhận năm đồng. Thiệt hơn thì công ty đã thiệt một phần tiền vì giá trị họ tạo ra không tương xứng với giá trị mà công ty bỏ ra. Ngẫm lại thì cảm thấy rất đáng thương cho các bạn này vì họ mãi mãi không biết mình là ai, không biết mình có năng lực gì và mình giỏi cở nào. Họ mãi mãi là những kẻ thất bại, đáng buồn thay nhóm này hiện nay đông như quân Nguyên.

Vấn đề chỉ có vậy, chúng ta hay tự lựa chọn cách làm việc cho chính mình. Hãy chọn và cống hiến, dấn thân với nó, chúng ta có sức trẻ ngại gì mà không thử, làm hết sức, chơi hết mình. Đừng để đồng tiền tạo nên con người mỗi chúng ta, đừng để tiền làm nên nhân cách của mỗi người chúng ta. Hãy sống một cuộc đời thật đã, cống hiến, hết mình để biết rằng mình đang giỏi cái gì, mình đang giỏi như thế nào. Cuộc đời của bạn là do sự chọn lựa của chính bạn. Vậy nên nếu bạn chọn cống hiến trên cả mức công ty chi trả thì thiên hạ chắc chắc là của bạn; nếu bạn tạo ra giá trị bằng với mức công ty chi trả thì bạn đã vô tình để đồng tiền sai khiến bạn, quan trọng hơn bạn sẽ không bao giờ biết được bạn là ai cho đến khi bạn đi về bển; cuối cùng nếu bạn chấp nhận làm gian dối, lười nhát làm dối ăn thiệt, sẳn sàng bán rẻ nhân cách chỉ vì đồng lương nhỏ nhặt đấy thì cuộc đời này sẽ ra sao, thiên hạ thuộc về ai thì có lẻ bạn đã rõ. Vậy hãy sáng suốt lựa chọn và dấn thân với lựa chọn của chính mình nhé các bạn.

Mr. Lias

1...164165166...335 Trang 165 của 335

Adam B. Summers – Đầu tư công và đầu tư tư

Ném qua cửa sổ những đồng tiền “tốt” sau khi đã mất những đồng tiền “chẳng ra gì”

Giá trị

Một thập kỷ mất mát

Đại khủng hoảng

[i] Amtrak là Công ty vận chuyển hành khách bằng xe lửa của chính phủ, được thành lập vào tháng 5 năm 1971. [ii] Công ty bưu chính (Postal Setvice) là công ty của chính phủ chuyên làm dịch vụ bưu chính trong nội bộ nước Mĩ.

Featured Image: Rishad Daroo

Featured Image: Sophia Watts

1. Chiến lược cuộc đời: mục tiêu, kế hoạch, thời gian

2. To-do-list: danh sách việc làm mỗi ngày

Hãy lưu trữ những ý tưởng của bạn vì một ngày kia có thể nó sẽ thay đổi thế giới

Dùng sổ tay để điều khiển, kiểm soát cảm xúc cũng chính là kiểm soát cuộc đời

Phân tích mọi chuyện: lợi hại, đúng sai, tốt xấu

Dùng sổ tay để học tập: ghi tên một cuốn sách, một chủ đề chợt nghĩ đến hay những lời khuyên

Nguyên tắc sống – Triết lý sống – trọng tâm cuộc đời

Công dụng lớn nhất nhưng vô hình của sổ tay: giúp bạn quản lý thời gian hiệu quả

Sức mạnh của thói quen: viết sổ tay là một thói quen siêu tốt

Featured image: A Fiery Thought

Mấy người còn chờ tới bao giờ?

Featured image: Reddit

(English version below)

Thư gửi Đảng Cộng Sản Việt Nam (quang vinh muôn năm)

Thư gửi người Việt Nam

To the Communist Party and all Vietnamese

To Vietnamese people

Featured image: French Morning

Featured Image: Laura Amiss

1.

2.

3.

Ludwig von Mises – Nguyên nhân kinh tế của chiến tranh

Chiến tranh xâm lược có mang lại lợi ích cho những công dân bình thường hay không?

Trường hợp nước Đức

Phụ thuộc vào nhập khẩu

Tình hình ở Pháp, Italy và đa phần các nước châu Âu khác cũng tương tự như tình hình ở Anh

Phân chia nguồn lực một cách “công bằng”

Tư duy kinh tế

Muốn loại bỏ chiến tranh thì phải loại bỏ nguyên nhân của chiến tranh

[i] Từ xã hội hóa ở đây được hiểu khác với quan niệm của ta hiện nay. Nó có nghĩa là quốc hữu hóa hay tập thể hóa chứ không phải là tư nhân hóa -ND.

Photo: Maria Gvedashvili

Featured Image: Pixabay

.cls-1{fill:#FFFFFF;}

[i] Amtrak là Công ty vận chuyển hành khách bằng xe lửa của chính phủ, được thành lập vào tháng 5 năm 1971.
[ii] Công ty bưu chính (Postal Setvice) là công ty của chính phủ chuyên làm dịch vụ bưu chính trong nội bộ nước Mĩ.