13.7 C
Da Lat
Thứ Ba, 13 Tháng 1, 2026

PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN

Triết Học Đường Phố - PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN
Trang chủ Blog Trang 97

Sự ảo tưởng của những kẻ thích thể hiện

0

(1070 chữ, 4 phút đọc)

Trái tim: Này tâm trí, tớ thấy mặc đẹp, đi xe đẹp, sống đời sống tiện nghi cũng đâu có gì sai trái. Tại sao cậu lại phải cay cú với nó?

Tâm trí: Tớ không cay cú với nó. Tớ không ghét bỏ cái đẹp cũng không khinh bỉ những chiếc ô tô hạng sang. Chỉ là tớ không muốn nhắc đến chúng, vì điều đó đồng nghĩa với việc nhắc đến những kẻ thích khoe mẽ, chẳng khác một kẻ nô lệ không biết phải làm gì ngoài việc tung hô chủ nhân của chúng một cách ngu ngốc. Tớ gọi đó là những kẻ thích sống thể hiện.

Trái tim: Không phải người nào thích ăn mặc sành điệu, đi xế hộp hạng sang, sống biệt thự cũng là những người thể hiện.

Tâm trí: Tớ biết, tớ biết điều đó. Tớ cũng biết có những người ăn mặc rách rưới như thể họ chỉ đủ tiền mua vài ba mảnh vải quấn người, đó cũng là một cách thể hiện khác. Cụ thể là chúng ta cũng từng nhất quán sống như ăn mày, chỉ mặc vài ba bộ quần áo. Chúng ta đã từng giống họ, cũng chỉ đang muốn phô trương sự giản dị, muốn lường gạt người khác về hình thức bên ngoài, chỉ đang cố để người khác công nhận mình sống đơn giản. Tuy nhiên, tớ không muốn nói đến những con người này. Loại người này vẫn còn có thể chấp nhận được. Tớ chỉ muốn cười vào những kẻ sống phụ thuộc vào nô lệ đến mức nô lệ đã trở thành chủ nhân. Họ thậm chí còn không có khả năng cảm thấy người chủ đang ở đâu, không biết điều gì đã xảy ra cho họ.

Trái tim: Ý cậu là?

Tâm trí: Cậu ngây ngô lắm. Cậu không thể nhìn thấu mọi sự như tớ. Cậu có bao giờ trông thấy một gã đỏm dáng ăn mặc bảnh bao cưỡi xế hộp ngoài phố, tay mang đồng hồ loại xịn, mặc đồ chính hiệu thời trang quốc tế. Loại người này cậu đừng bao giờ đến gần. Nếu lỡ không may động phải xế quý của gã, cậu xem như mang họa vào thân. Bởi gã rất yêu quý chiếc xe của gã. Yêu quý đến mức gã không mua nó để sử dụng như mục đích ban đầu nó được tạo ra. Gã mua một phương tiện để di chuyển nhưng gã không dùng nó như một phương tiện. Gã trở nên bị đồng nhất với cái xe. Cậu sẽ thấy nực cười khi có lúc gã muốn di chuyển bằng chiếc xe đó, nhưng gã lại không thể di chuyển chỉ vì vô số lý do ngu xuẩn. Gã bị chiếc xe điều khiển chỉ vì trời đang mưa, gã sợ nó bẩn, đây cũng là một trong số lý do.

Trái tim: Những người thích thể hiện, nếu họ hạnh phúc với sự khoe mẽ đó thì sao?

Tâm trí: Tớ chưa thấy có kẻ nô lệ nào lại cảm thấy hạnh phúc trừ khi kẻ đó chưa bao giờ biết đến tự do. Đó chỉ là một hình thức dối trá trong tất cả ngôn ngữ nói về hạnh phúc. Họ gọi đó là hạnh phúc rồi biến thứ hạnh phúc ấy trở nên lố lăng.

Trái tim: Mọi thứ là tốt nếu họ có nó.

Tâm trí: Nó tốt như những thứ người ta vẫn hay bán ngoài chợ, đẹp mắt, thỏa mãn được thị hiếu. Họ có thể có một chiếc điện thoại đắt tiền, một chiếc xế loại xịn, một số tiền dư để dành dụm ngân hàng, nhưng mọi thứ chỉ dừng lại ở đó. Một người có tầm nhìn hạn hẹp như những kẻ thích khoe mẽ sẽ không bao giờ vượt ra khỏi những thứ ti tiện nhỏ bé. Giới hạn của họ mãi mãi không thể vượt qua biên giới do chính họ tạo ra vì họ đang để những thứ tầm thường đó nhốt lại.

Trái tim: Tại sao họ muốn thể hiện trước người khác?

Tâm trí: Họ muốn người khác biết họ giàu có. Điều đó chỉ đang tố cáo họ thực sự rất kém cỏi. Vì họ quá kém cỏi nên họ muốn dùng những thứ đó để ngụy trang. Một người thực sự giỏi giang không cần phải để người khác biết mình giỏi. Một người giàu có không cần chứng minh trong tài khoản họ có bao nhiêu tiền.

Trái tim: Tớ hiểu rồi. “Tôi ở đây để là bản thân tôi.” Sống trong một ngôi nhà đẹp mà không cần hàng xóm xung quanh phải khen ngợi. Hôm nay tôi phải thật xinh đẹp, chỉ để bước ra vườn thưởng hoa ngắm cảnh mà không cần gặp ai khác lắng nghe lời tâng bốc phỉnh nịnh.

Tâm trí: Kêu đòi phải có người trông thấy bộ dạng xinh đẹp hôm nay, chiếc xe hơi đắt tiền, muốn thuyết phục được người khác nghĩ mình giàu có, đó chẳng qua chỉ là chúng ta đang cố nghĩ về mình. Đến với người khác để tự tìm kiếm chính mình là con đường tự quên mình nhanh chóng hơn. Chúng ta phải được giải thoát khỏi những tư tưởng hình thức, đó chính là cái cầu dẫn ta đến những đỉnh cao. Tớ không muốn trở thành con người đóng kịch mà không biết mình đang đóng kịch. Tớ cũng không muốn đến gần họ để biến mình thành khán giả, cũng cư xử chẳng khác nào một người đóng trò.

Trái tim: Người khác sẽ hiểu lầm đó là tính huênh hoang hoặc lòng ganh ghét đố kỵ của chúng ta. Nhưng họ không hiểu rằng lời tán tụng tung hô không chỉ mang chứa những dối trá mà còn cả sai lầm.

Tâm trí: Cứ để họ sống với ảo tưởng của họ đi, đó là vùng đất đang nuôi dưỡng họ.

Trái tim: Cậu biết tớ là kiểu mà mọi cảm xúc luôn biết cách bùng vỡ ra bên ngoài như một ngọn lửa cháy rực khi đối diện cuộc sống?

Tâm trí: Đến bao giờ họ tự đánh thức mình khỏi sự lôi kéo xao lãng của đám đông thì lúc đó họ mới thoát khỏi được căn bệnh thích thể hiện.

Tác giả: Ni Chi

Photo: Free-Photos

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️http://bit.ly/2KTJCN2

 

[THĐP Review] Good Will Hunting – Sống vì nỗi đau hay sống bằng tài năng?

0

thđp review

Good Will Hunting (1997) là một bộ phim thuộc hàng kinh điển có sự góp mặt của nam diễn viên huyền thoại Robin Williams. Ông đã giành giải Oscar với danh hiệu nam diễn viên phụ xuất sắc nhất khi vào vai giáo sư tâm lý Sean – người đã đồng hành cùng chàng thanh niên 20 tuổi mang tên Will Hunting (Matt Damon thủ vai) trong cuộc hành trình đối diện với góc tối của chính mình.

Trong phim, Will là một thiên tài toán học, tự học và đọc rất nhiều sách trong thư viện. Cậu mồ côi từ nhỏ, sống cùng người cha dượng nghiện rượu và bị cha ngược đãi, lạm dụng. Quá khứ của cậu chìm đắm trong nỗi đau đớn và sự sợ hãi. Để rồi khi lớn lên, cậu trở nên bạo lực, ngang tàng, quậy phá và phạm pháp. Tất cả là để che giấu những phần run rẩy sợ hãi bên trong mình. Đến một ngày sau khi trả thù quá tay người bạn hồi học tiểu học, Will đã phải ngồi tù.

Cuộc đời cậu rẽ sang một hướng hoàn toàn khác khi trùng lúc bản án được tuyên bố, tài năng toán học của cậu cũng được phát hiện ra. Và kể từ đó, cùng với việc giải toán, gặp gỡ các bác sĩ tâm lý trị liệu (trong đó có Sean) và quen biết cô gái Skylar, những vết thương lòng của cậu được dịp lôi ra ánh sáng.

Nửa đầu bộ phim thể hiện những phản kháng dữ dội của Will trước thế giới, trước những người muốn đi sâu vào trong những góc tối của cậu. Sự tiếp cận của các bác sĩ tâm lý giống như một sự áp đặt bạo lực vì ở đó không hề có sự lắng nghe. Có thể dễ dàng nhận thấy những phản ứng của cậu thanh niên này là hoàn toàn đúng đắn vì những người tưởng như là muốn “giúp” cậu lại thật sự là người không hề hiểu cậu, hoặc chưa từng muốn hiểu. Với một khối khổng lồ nhức nhối và tổn thương của quá khứ giữ bên trong lòng, dường như bằng bản năng, Will vẫn biết được rằng ai sẽ là người xứng đáng được bước vào mảnh đất tối đó cùng với cậu. Hoặc đơn giản, cậu đang vô thức chờ đợi một người thật sự yêu thương cậu. Tình yêu đó sẽ trao cho cậu sức mạnh để đối diện với những điều bản thân vẫn cố gắng trốn chạy và phủ lấp.

Nỗi cô đơn của Will được khắc họa không chỉ bằng sự phản kháng, né tránh thế giới khi mang trong mình những khổ đau thầm kín. Nó còn được thể hiện ở ngay chính tài năng thiên bẩm của cậu, thứ khiến cậu càng trở nên cách biệt với mọi người. Người khác đêm ngày mơ ước, vật vã học hành thi cử mong sao có được một phần trí óc của Will, còn cậu thì coi chuyện giải những bài toán hóc búa chỉ như một thú vui vặt vãnh.

Bộ phim Good Will Hunting rất tinh tế khi khắc họa nét khác biệt của một con người không chỉ nằm ở những nỗi đau khổ, mà còn ở trong chính tài năng của họ. Cả hai đều ẩn giấu tận sâu bên trong, nhưng một thứ do hoàn cảnh sống kiến tạo, một thứ là bản chất tự nhiên của anh ta. Vấn đề ở đây đó là người đó sẽ lựa chọn sống theo lực đẩy của những góc tối hay theo sự nảy nở vốn có của khả năng thiên bẩm.

Xem phim và nhìn lại cuộc sống của bản thân, liệu chúng ta có tự hỏi rằng mình đang sống dưới thúc ép những tổn thương trong quá khứ, những nỗi sợ hãi dư luận hay đang thật sự sống bằng sự phát triển của những đam mê, bằng con người trọn vẹn hồn nhiên nhất của chính mình? Nhiều khi, những tiếng kêu đau đớn và sợ hãi từ quá khứ sẽ lấn át đi những âm thanh ngọt lành trong trái tim ta. Hạt mầm hạnh phúc vẫn luôn nằm ở đó, nhưng nó không thể phát triển khi bóng tối kia chưa được hóa giải.

“You’ll have bad times, but it’ll always wake you up to the good stuff you weren’t paying attention to.” – Sean

Cái tên dường như đã toát lên hết tinh thần của bộ phim. Will Hunting là tên của nhân vật chính. Cậu ấy được khẳng định là tốt (Good) dù cậu mang bên trong mình bao nhiêu điều tăm tối, đau đớn. Trong phim, giáo sư Sean đã liên tục nhắc lại rằng “Đó không phải là lỗi của cậu” (It’s not your fault) để tách biệt Will khỏi sự đồng hóa với những tổn thương và sợ hãi, để khẳng định sự trong lành của con người cậu. Bên cạnh đó, cuộc hành trình tìm ra những điều tốt đẹp (Good), trả lời câu hỏi mình là ai, mình thật sự muốn làm gì giống như một cuộc săn đuổi, truy lùng (Hunting) cần sử dùng rất nhiều sức mạnh ý chí (Will) không chỉ của chàng trai 20 tuổi, mà của cả hai vị giáo sư – những người liên đới mạnh mẽ với cậu trong phim.

Cá nhân tôi cho rằng Good Will Hunting không phải một bộ phim nói về sự cô đơn của những thiên tài mà nó nói về sự cô đơn của bất kỳ ai khi họ không được lắng nghe, được chia sẻ, được yêu thương. Sự cô đơn ấy cũng trở nên là một trong những nỗi đau, chỉ có thể được hóa giải bằng một kết nối tâm hồn sâu sắc, bằng sự tin tưởng và đồng điệu giữa hai con người.

Bộ phim để lại ấn tượng mạnh trong tôi bởi những câu thoại dài khủng khiếp của các nhân vật. Will và giáo sư tâm lý Sean có thể tuôn một tràng ý tưởng như thác lũ không ngưng nghỉ. Như thể họ rút hết ruột gan để nói, như thể những điều trăn trở, xúc động đã đọng lại trong lòng họ từ rất lâu chỉ đợi đến một ngày được tràn ra không hề vấp váp. Đây cũng là một trong những chi tiết thể hiện nỗi cô đơn, hay sự chân thành/thẳng thắn đầy mãnh liệt của hai nhân vật này.

Bên cạnh chủ đề về nỗi cô đơn, những góc khuất nội tâm, sự lựa chọn trong cuộc sống, Good Will Hunting còn đề cập đến tình yêu lứa đôi. Mỗi lần Sean kể lại những câu chuyện về người vợ của mình bằng tất cả những say sưa và đằm thắm nhất, tôi lại chực trào nước mắt. Khi nhìn qua con mắt yêu thương, tất cả những bất toàn đều trở nên xinh đẹp và có ý nghĩa quan trọng.

“People call these things imperfections, but they’re not. That’s the good stuff. And then we get to choose who we let into our weird little worlds.” – Sean

Mạch phim đơn giản, dễ hiểu, có điểm tích tụ cao trào và sự tháo nút hợp lý. Kết cục cũng không kém phần bất ngờ và có hậu, khẳng định được những nỗ lực của tất cả các nhân vật trong phim đều được đền đáp xứng đáng. Cái kết cũng ám chỉ sự lựa chọn của nhân vật chính là lắng nghe theo tiếng nói của trái tim, thứ sẽ dẫn cậu đến nơi chốn tốt đẹp nhất dành cho cậu. Về tổng thể, đây là một bộ phim với tiết tấu chậm rãi, nhẹ nhàng. Tuy nhiên, lời thoại của các nhân vật rất sâu, thiên về diễn đạt tâm lý khiến đôi lúc tôi thấy khó nắm bắt ý họ đang thể hiện.

Tóm lại, Good Will Hunting là thước phim giản dị, mang tính nhân văn dồi dào, làm lay động lòng người bằng lòng trắc ẩn – thứ hóa giải những nỗi đau và sự sợ hãi. Cùng cách thể hiện triết lý về cuộc sống, về tình yêu độc đáo, bộ phim giúp người xem lấy lại niềm tin và sức mạnh để đối diện với góc tối của chính mình, để từ đó họ có thể tự do tiến bước trong cuộc đời khi bản thân đã được giải phóng khỏi những nhức nhối, khổ đau. 9/10 là điểm dành cho Good Will Hunting.

Tác giả: Vũ Thanh Hòa

Ảnh minh họa: Sadie Pices

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️http://bit.ly/2KTJCN2

Đỉnh cao của con người là sự cô độc?

1

45926931_2259721897594821_7266684923635826688_n

(1219 chữ, 5 phút đọc)

Bạn tôi: Nếu cậu không muốn nhận sự yêu thương từ người khác. Cậu sẽ không bao giờ có ý định cho đi.

Tôi: Tớ nghĩ thế này. Không phải LSD mới là “ma túy”, yêu thương cũng là “ma túy.” Nếu tớ sống hạnh phúc bằng chất liệu yêu thương, tớ sẽ không còn thấy được điều tớ từng có nếu không có ai bên cạnh yêu thương. Không có ai trò chuyện, không có ai tán tụng xưng hô, không có ai để diễn trò bộ tịch. Mọi người vẫn nói rằng tớ không thể sống nếu thiếu vắng sự yêu thương. Nhưng phải là yêu thương từ người khác, tớ và những người yêu thương tớ phải ở bên cạnh nhau, tạo cho nhau niềm vui, hãy cùng giúp đỡ nhau. Họ giúp tớ và thế là tớ có bổn phận phải giúp lại họ. Vì thế bất kể lúc nào tớ gặp khó khăn, tớ đều đánh mất khả năng tự giải quyết. Tớ bắt đầu nghĩ đến người tớ từng giúp đỡ vì đây chính là lúc họ có bổn phận phải giúp lại tớ. Đích xác đây là ma túy vì tính gây nghiện cao của nó.

>>>[THĐP Translation] 9 lý do bạn nên dành thêm thời gian ở một mình

Bạn tôi: Chỉ vì cậu chán ghét đời sống, cậu không thể chịu đựng nổi, vậy nên cậu chạy trốn nó với ý chí muốn quên lãng người khác. Cậu không biết rằng chỉ có sự yêu thương mới cứu rỗi được linh hồn cậu.

Tôi: Đúng, chỉ có yêu thương mới cứu được tớ. Tuy nhiên, tớ không tin rằng nó đến từ người khác. Tớ cũng thử mở rộng lòng đón nhận yêu thương từ nhà lữ khách ngang qua. Cậu có biết điều gì đã xảy ra? Tớ hạnh phúc vì được yêu thương. Nhưng tớ lại  bắt đầu chờ đợi. Người đó ra đi và bỏ lại tớ một mình. Tớ trở nên buồn. Tớ đã nghĩ tớ chỉ có thể hết buồn khi  gặp lại anh ta. Cuộc sống trở nên quá buồn chán nếu không có anh ta.

Bạn tôi: Chỉ vì cậu gặp không đúng người. Cậu không thể sống mà không có người khác.  Không thể một mình. Cậu không cảm thấy bất tiện, không thoải mái, lo âu?

Tôi: Cậu nghĩ thế bởi cậu đã được nuôi lớn như là một phần của người khác. Bao giờ người lớn cũng rao giảng chúng ta phải đoàn kết. “Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao.” Tớ thấy nực cười. Tại sao một cây lại chẳng thể làm gì? Là vì xã hội muôn đời truyền bá nhồi nhét tư tưởng này vào cậu. Đức hạnh dạy bảo cậu phải biết yêu thương người khác. Nhìn xem môn đạo đức hay giáo dục công dân bao nhiêu năm cậu ngồi trên ghế nhà trường, không có lấy một trang dạy cậu yêu lấy chính mình. Xã hội đã lừa dối cậu, cố tình buộc chặt cậu vào họ, khiến cậu sống chẳng khác nào một con rối trong sự điều khiển định hình của họ.

Bạn tôi: Cậu chỉ đang quá cực đoan. Hãy bước ra đường và đón nhận sự yêu thương của người khác. Cậu sẽ thấy một nụ cười của cô bán hàng trong tiệm tạp hóa, của bé nhân viên trong quán cà phê. Niềm hạnh phúc đến từ những điều nhỏ nhoi thương yêu ấy cũng có thể khiến cả vũ trụ trong thế giới cậu bừng sáng.

Tôi: Cậu nhầm to rồi đấy. Cậu nghĩ đó là yêu thương? Người bán hàng chẳng bận tâm về cậu chút nào, cái mỉm cười của người đó chỉ là một nụ cười tô vẽ. Người đó sẽ cười với tất cả khách hàng đến đó, chẳng đặc biệt gì cho cậu. Họ muốn cậu cảm thấy thoải mái, cậu là ai đó được yêu quý khi đến với họ vì mục đích quay trở lại lần sau của cậu sẽ phục vụ cho lợi ích kinh doanh của họ. Họ cũng chỉ yêu quý bản thân họ theo một cách tham lam dối trá hơn.

Bạn tôi: Nếu cứ cố chấp bảo thủ, cậu sẽ chết đi trong sự cô quạnh. Cái chết của cậu sẽ không ai đến thăm viếng, sẽ không ai đưa tang cậu. Cậu có nghĩ đến một cái kết bi kịch đó không?

Tôi: Tớ thực sự không hiểu đây là cuộc sống gì? Ngay đến cả chết đi vẫn cần phải phụ thuộc vào người khác. Nhưng tớ chỉ nói tớ không muốn đón nhận sự yêu thương từ người khác chứ không phải tớ sống mà thiếu vắng yêu thương.

Bạn tôi: Yêu thương của cậu là gì mà tớ không thể nào hiểu nổi?

Tôi: Nếu cậu cho tình yêu của mình, người đó sẽ biết ơn, nhưng nếu cậu không cho nó thì sẽ phải lắng nghe lời phàn nàn. Đó là tình yêu mà tớ đã trông thấy đầy rẫy trong xã hội này. Còn của tớ? Nếu họ không cho, tớ vẫn tốt như thường. Nếu họ đến thăm tớ, tớ sẽ hạnh phúc. Nếu họ không đến, tớ vẫn sẽ hạnh phúc như thường.

Bạn tôi: Trái tim khốn khổ của cậu có hiểu được cơn điên cuồng này của lý trí?

Tôi: Có lúc tớ sống bằng trái tim. Nhưng cũng có khi phải thấu hiểu bằng lý trí. Tớ không cao ngạo tự tin mình đang điều khiển được trái tim yêu thương theo ý muốn tớ. Tớ chỉ đang học cách sống không lệ thuộc vào người khác. Tớ sẽ không tìm niềm vui trong những câu chuyện, trong tiếng cười, trong lòng tốt và sự yêu thương của thế giới bên ngoài. Vì lúc đó tớ trở thành nô lệ. Tớ được người khác trao cho tớ và nhiệm vụ của tớ là chỉ đứng đó chờ đợi họ sẽ lấy lại nó bất kì lúc nào. Sự yêu thương của tớ luôn luôn có biên giới.

Bạn tôi: Cậu sẽ gặp nhiều rắc rối.

Tôi: Chính sự tồn tại của người khác trong cuộc sống tớ mới tạo thành rắc rối. Tớ chỉ thấy tất cả rắc rối của mình đều đến từ người khác. Không khó lắm đâu. Trước khi tớ bắt đầu một ham muốn nào đó mà không đến từ bản thân, tớ sẽ bắt đầu nghĩ đến mọi khả năng nó được đáp ứng. Tớ muốn sách tớ được xuất bản, muốn được giàu có, muốn vinh danh và tất cả những thứ đó đều từ đại dương trôi dạt vào đời sống tớ. Nhưng rồi sau đó sẽ sao, tớ sẽ phải khổ sở vì sự phụ thuộc. Vậy nên, chỉ cần cậu có thể từ bỏ tất cả ham muốn. Cậu có thể không cần bất kỳ ai.

Bạn tôi: Quan trọng là cậu có thể sống như thế?

Tôi: Tớ vẫn đang trên con đường bước đến. Tớ cứ bước liên tục mỗi ngày, mỗi ngày một bước chân đi trên con đường vạn dặm vươn tới đỉnh cao của con người mà theo tớ đó chính là sự cô độc.

Tác giả: Ni Chi

Photo: Olichel 

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️http://bit.ly/2KTJCN2

 

[THĐP Vietsub] Ý nghĩa của cuộc đời trong 60 giây

0

https://www.facebook.com/TrietHocDuongPho2.0/videos/312999299298191

>> Link FB

“Chúng ta đều có một chút bừa bãi, lo âu, giận dữ, hay quên, vậy nên có sự ý nghĩa ở việc tạo ra điều gì đó vượt trội. Hệ thống tàu trật tự hơn chúng ta. Khu vườn luôn đẹp theo cách mà chúng ta không có được. Quyển sách nói lên những điều mà chúng ta không thể nói. Hiểu ra cách mọi thứ hoạt động cũng rất có ý nghĩa.”

 



Biên dịch: Lâm Đặng
Vietsub: Sadie Pices
Source: The School of Life

*  *  *

📌 Mời Triết Học Đường Phố một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️http://bit.ly/2KTJCN2

[THĐP Vietsub] Vì sao ngày nay có nhiều người muốn trở thành nhà văn?

0

https://www.facebook.com/TrietHocDuongPho2.0/videos/355256855232715/

➡️ Link video (Cho những người không dùng FB)

*  *  *

Source: The School of Life
Dịch: Prana
Vietsub: Lê Gia Khiêm

Không phải động lực, mục đích mới là điều cần thiết để thay đổi

0

(836 chữ, 3.5 phút đọc)

Có phải khi bạn có động lực làm một điều gì đó thì trong người bạn ngay lập tức sẽ phát ra rất nhiều năng lượng để làm việc đấy? Ví dụ như khi bạn muốn bỏ thuốc lá, tối hôm đó bạn quyết tâm mình sẽ bỏ thuốc lá. Hay bạn muốn dậy sớm, tập thể dục và ăn sáng. Nhưng đến sáng hôm sau, bạn tắt báo thức 10 lần liên tiếp, thức dậy và châm điếu thuốc để súc miệng.

Vậy động lực có phải điều quan trọng nhất để bạn làm được việc? Theo tôi là không. Vậy điều gì là cần thiết hơn động lực? Đó là bạn phải xác định được “mình làm vậy để làm gì?” Như việc hút thuốc bạn phải tự trả lời rằng bạn bỏ thuốc để làm gì? Nghe thì có vẻ ngu xuẩn nhưng bạn nên biết mục đích của bạn là gì. Tương tự với việc dậy sớm hay bất kỳ việc nào khác. Hãy có mục đích với việc bỏ thuốc, những mục đích thiết thực nhất là đỡ tốn tiền, sau đó đến những mục đích cao cả hơn như giữ gìn sức khoẻ và tránh làm phiền đến những người xung quanh.

Sau đó bạn cần xác định nguyên nhân tại sao mình lại nghiện thuốc. Tất cả mọi tật xấu trên đời đều sinh ra từ thói quen. Cái bạn nghiện không phải 100% là do nicotin mà thói quen mới là thứ làm bạn khó bỏ. Vì vậy người càng hút thuốc lâu năm càng khó bỏ bởi vì thói quen được hình thành lâu hơn. Giống như việc bạn đánh răng mỗi sáng, nhiều lúc bạn tự động đi đến nhà tắm để đánh răng mà trong đầu vẫn đang nghĩ về những chuyện khác. Vì đó là công việc của tiềm thức. Chúng ta cần phải ý thức việc làm lúc đầu nhưng khi đã quá quen thì mọi ý thức đấy được lưu vào tiềm thức. Giống như việc bạn lái xe từ nhà đến chỗ làm là việc của tiềm thức, bạn không cần phải nghĩ nữa.

Nhưng thói quen thì có tốt và có xấu. Như việc bạn đánh răng mỗi buổi sáng và tối, bạn tắm mỗi ngày là những thói quen tốt. Nhưng những thói quen xấu như việc hút thuốc lá, trễ hẹn, làm việc quá khuya là những thói quen cần phải thay đổi. Việc phân loại những thói quen tốt xấu là do bạn quyết định. Ví dụ bạn thấy thói quen tắm hàng ngày là không tốt thì có thể thay đổi nó. Hoặc việc bạn hút thuốc lá mỗi ngày là thói quen tốt thì hãy cứ giữ nó như vậy.

Vậy phải làm sao để thay đổi những thứ đã ăn sâu trong tiềm thức? Ví dụ như quãng đường từ nhà đến chỗ làm của bạn bị thay đổi vì bạn đổi chỗ làm. Thì bạn phải dùng ý thức để đến đúng chỗ làm mới, nhưng đôi lúc bạn sẽ vẫn chạy nhầm đến chỗ làm cũ. Quan trọng là lúc ấy bạn nhận ra càng sớm càng tốt. Bạn không thể: “Ờ mình lỡ đến chỗ làm cũ rồi thôi mình làm ở đó cũng được.” Nó giống như việc bạn đang bỏ thuốc nhưng tay lỡ châm một điếu thì hút cho hết rồi thôi.

Sau khi đã có mục đích, nguyên nhân thì bạn nên có kế hoạch làm việc đó một cách nghiêm túc và khắt khe. Đây là bước quan trọng nhất. Bạn có thể thay đổi từ từ nhưng luôn luôn phải có bước tiến. Đặt việc bạn đang cố gắng thay đổi lên hàng đầu và không được nói rằng bạn quên mất nó. Khi ý thức được hình thành hoàn thiện trong 21 ngày nó sẽ trở thành thói quen. Bạn cố gắng không quên ngày nào thì từ ý thức nó sẽ trở thành tiềm thức.

Ví dụ như việc bạn muốn dậy sớm thì hãy cố gắng đi ngủ sớm mỗi ngày sớm hơn 15 phút và dậy đúng giờ. Mình có cách tập dậy sớm rất hiệu quả là khi báo thức reo mình sẽ tắt nó, sẵn đó mình lướt facebook để xem thông báo hoặc check mail. Mắt mình tỉnh được một chút thì mình lấy hai tay chà vào nhau cho nóng rồi xoa lên mặt thế là tỉnh hẳn. Có người thì luôn đặt ly nước trên tủ đầu giường, uống một ly nước khi vừa ngủ dậy giúp cơ thể tuần hoàn và lưu thông tốt.

Còn động lực chỉ là thứ yếu bởi vì nó sẽ mất đi rất nhanh. Chỉ cần ngủ qua một đêm là bạn sẽ mất sạch động lực thôi. Nhưng hãy cố gắng kiên trì và luôn nghĩ đến mục đích. Đừng bao giờ lý do lý trấu, điều đó chỉ là bạn đang cố bao biện cho sự mất kiên trì của bản thân.

Tác giả: Bà Năm

Ảnh minh họa: aamiraimer 

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️http://bit.ly/2KTJCN2

Chúng ta có thể sống mà không cần lý tưởng?

4

(1002 chữ, 4 phút đọc)

Tôi từng có một cuộc sống, nơi đó tôi tự nguyện treo trên đầu mình những lý tưởng và thề nguyện phụng sự đời đời. Cho đến một ngày tôi nhận ra con mắt lý tưởng chẳng khác nào con mắt quỷ quái đang nhìn tôi cười cợt. Có thể đây chỉ là sự dối trá thoát ra từ lời ngụy biện của một đứa thất bại. Nhưng những lời thú tội này, đó sẽ là dấu hiệu báo cho bạn biết được điều đó.

Lý tưởng cần những cuộc chiến, yêu thích chiến tranh và căm ghét hòa bình. Lý tưởng trong tôi khao khát muốn trở thành một nhà văn. Sách của tôi viết ra được đông đảo đám đông đón đọc. Tôi yêu mến sự ca tụng và tôn thờ những tiếng vang dội từ đám đông. Đó là một con đường quanh co khúc khuỷu, quanh năm vắng bóng mặt trời. Tôi bước đi trên đó mà dường như muốn chết ngộp vì nghẹt thở. Văn chương tuôn chảy trong dòng cảm xúc của tôi là thứ văn chương cực đoan. Nên tất nhiên lý tưởng xã hội không cho phép chúng được khai sinh.

Là ngày tháng đau khổ, khi mà lý tưởng suốt ngày chỉ biết càu nhàu gắt gỏng, cắn xé đời sống. Tôi như một kẻ điên cố gắng bảo vệ những lý tưởng lạnh lẽo, viết điên cuồng và cũng tuyệt vọng điên cuồng. Ảo tưởng mình quá yêu quý sự viết, tôi thậm chí còn hiến dâng cả đời sống tôi, sống nghèo nàn chỉ để viết. Tại sao cuộc sống lại đối xử với tôi tàn nhẫn? Tôi luôn sống trong cảm giác mình là kẻ dư thừa vô tích sự.

Cho đến một ngày tôi nhận ra đó chỉ là một sự lẫn lộn. Tôi hoàn toàn xứng đáng với kết cục này. Tôi đã không yêu quý sự viết như tôi nghĩ. Tôi chỉ yêu quý những lý tưởng. Nên khi những lý tưởng lạnh lùng thờ ơ, sự viết của tôi không hề tổn thương, chỉ có những sợ hãi về một xã hội sẽ kết luận tôi là đồ thừa thãi vô dụng là đang lên tiếng. Tôi chỉ đang lợi dụng sự viết, dùng nó như miếng mồi nhử để tiến gần với đám đông. Vì tôi đặt niềm tin vào lý tưởng được sống chan hòa với đám đông nên tôi để lý tưởng đó kéo nhào nhấn chìm đời sống tôi xuống bùn lầy.

Rồi sự chán ghét cuộc sống lý tưởng đi đến giới hạn, đó cũng là khoảnh khắc sự chán ngán bừng tỉnh để phụng sự cho một cuộc sống mới. Tôi tạm gọi đó là cuộc sống trọn vẹn. Cuộc sống trọn vẹn không yêu thích anh hùng, không cần những sự tôn kính. Cuộc sống trọn vẹn muốn sưởi ấm dưới ánh sáng mặt trời trong những an yên. Nó không biến đời sống tôi thành một chốn của sự tự tử chậm. Không có chỗ cho những lý tưởng hiện diện. Tất cả niềm tin mãnh liệt được tự do chạy nhảy những nơi mà nó nghĩ đúng đắn. Bởi nó hiểu rằng một lòng tin mãnh liệt chỉ biểu hiện sức mạnh, không phải con đường dẫn đến chân lý.

Tại sao trước đây tôi đau khổ? Bởi tôi chỉ đang sống cho lý tưởng. Tôi không sống cho sự viết, tôi không yêu quý sự viết của tôi bằng những lý tưởng, bằng sự ca tụng. Sự viết lúc đó không thực sự quan trọng, nhưng vì lý tưởng nên tôi cảm thấy rằng tôi phải viết. Tôi đã tạo ra một lỗ trống giữa hiện trạng của tôi và lý tưởng mà tôi mong thể hiện.

Tất nhiên giờ đây thứ tôi viết ra vẫn không ai đón nhận, nhưng tôi vẫn duy trì thói quen viết mỗi ngày. Không để phụng sự lý tưởng, tôi viết mỗi lúc tôi thấy thích, tuy nhiên ngày nào tôi cũng thích viết, vì thế sự viết vẫn đang vận hành quanh đời sống tôi mà không đến từ những lý tưởng. Tôi viết mà không còn bận tâm sách của mình có được xuất bản. Tôi không truy tìm nhu cầu được đọc từ thế giới bên ngoài. Sự viết cần thiết với tôi lúc này vì nó giải tỏa những cảm xúc mà tôi không được người khác thấu hiểu. Viết là cách tôi bày tỏ cảm xúc của riêng tôi. Nghĩ được vậy, tôi cảm thấy mọi thứ thật đơn giản nhẹ nhàng. Khi không còn chịu sự khuất phục trước mọi ảnh hưởng xã hội, nô lệ vào hoàn cảnh, thời đại, giải thoát cuộc sống khỏi kiếp nô lệ ẩn nấp sau lý tưởng, cụ thể nó đã từng là danh vọng hào quang, cuộc sống tôi trở nên trọn vẹn theo ý thức của tôi.

Tôi biết bất kỳ người nào cũng đều có cho mình một lý tưởng riêng biệt, tôi biết tôi không thể hiểu được ngôn ngữ của người bạn láng giềng. Đó là một thứ ngôn ngữ khó hiểu mà chỉ chính họ mới có khả năng thấu hiểu. Tuy nhiên, cũng giống tôi, đến một ngày bạn sẽ nhận ra càng tích tập lý tưởng, bạn càng trở nên nghèo nàn hơn với đống lý tưởng đó, trở nên hụt hơi bất lực.

Tôi chỉ nói về những điều tôi đã thực sự trải nghiệm chứ không nói bằng giả định. Tất cả những lý tưởng tôi thấy đều là sự dối trá. Đối với tôi giờ đây, điều quan trọng nhất không phải là sống cuộc đời lý tưởng nhất mà là được sống cuộc đời trọn vẹn nhất. Cuộc sống trọn vẹn của tôi được xây dựng bằng những viên gạch tôi yêu thích. Tôi chẳng cần một lý tưởng nào, tôi chỉ làm những việc mà tôi yêu thích, nhưng tôi luôn biết mình thích gì.

Tác giả: Ni Chi

Photo: Pexels 

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️http://bit.ly/2KTJCN2

[Review] Bay trên tổ chim cúc cu – Ai mới là kẻ điên?

0

Lại một lần nữa, hình ảnh một kẻ điên cuồng to lớn và có mái tóc đỏ hung được khắc hoạ vào cuốn Bay trên tổ chim cúc cu. Đây là lần thứ hai tôi gặp hình ảnh mái tóc đỏ ấy, lần đầu tiên ở tác phẩm Suối Nguồn.

Nói về “Suối Nguồn” của Ayn Rand – Chủ nghĩa vị nhân sinh

Những kẻ điên dị biệt ấy luôn là những kẻ bị vùi dập bởi xã hội thích sự rập khuôn. Bay trên tổ chim cúc cu là câu chuyện xoay quanh nhân vật chính là McMurphy. Kẻ điên với mái tóc đỏ hung trở thành toán trưởng của cả viện tâm thần và làm đảo lộn mọi trật tự, quy tắc cứng ngắc của bệnh viện. Hắn ta được gửi đến viện vì hắn muốn trốn trại cải tạo. Và những ngày ở viện, hắn sống với tất cả sự chân thực, như chính con người hắn. Đó là một điều kỳ lạ với tất cả những bệnh nhân đang điều trị tại đây. Bởi vì họ bị lắp ráp như những cái máy, không cười, không khóc, không nói và chỉ làm đúng việc khi chuông đồng hồ reo. McMurphy đến, như một con ngựa hoang phá tan cả thảo nguyên. Vô tình tính cách của hắn cũng đã tác động đến những cỗ máy biết thở kia để họ được trở về là chính mình, là những con người có cảm xúc riêng biệt. Sự nổi loạn của McMurphy thách thức trật đạo đức giả của Liên hợp áp đặt.

Cuốn tiểu thuyết chỉ mô phỏng một không gian nhỏ là một trại tâm thần nhưng nó cũng đủ chi tiết để ta liên tưởng đến thế giới thực sự cũng hoạt động như một nhà thương điên. Những con người được tạo ra để trở thành những cỗ máy di động phục vụ cho lợi ích của chính phủ.

Bà y tá trưởng là một con chốt thí trung thành của Liên hợp. Bà ta sống quy tắc như một cái máy và không bao giờ có cảm xúc gì bộc lộ trên khuôn mặt. Chính bà ta mới là kẻ tâm thần duy nhất trong viện. Những kẻ hộ lý tay chân của bà ta cũng chỉ làm việc như những cái máy có phần côn đồ chút đỉnh và chẳng có mục đích gì. Còn đám tâm thần kia chẳng hề tâm thần chút nào, đứa nào cũng chỉ vì từ nhỏ xã hội đã coi chúng là tâm thần, là bệnh hoạn khi chúng mang những biểu hiện khác thường. Khi chúng ít nói và tập trung cao độ vào những việc mà người lớn cho là vớ vẩn thì họ liền vội vàng kết cho chúng cái mác là tâm thần, trầm cảm, tự kỉ. Để rồi chúng nghĩ mình là như vậy thật, chúng nghĩ mình không thể hoà nhập với cộng đồng, chúng vào nhà thương điên và sống trong một khuôn khổ vớ vẩn được đặt ra.

Ông Thủ lĩnh Bromden là người kể chuyện trong tác phẩm này vì thế chúng ta có thể thấy rõ được những suy nghĩ của một kẻ điên Kinh niên. Sẽ hơi khó khăn để chạy theo những dòng suy nghĩ của ông ta khi ông bị đưa vào sốc điện, hay cảnh phun mù mà ông kể. Ông là một kẻ giả câm điếc nhưng đến cuối ông ta đã dám mở mồm nói ra đồng nghĩa với việc sống thật với chính bản thân. Ông có một câu mà tôi phải gọi là tâm đắc nhất trong cuốn sách này: “Ai bước sai chân thì… gì nhỉ? Chẳng qua là nghe nhịp trống riêng.” Mỗi chúng ta là những cá thể riêng biệt, trong đám mười người có một người không giống chín người còn lại không có nghĩa là họ sai mà do họ có những suy nghĩ riêng và chúng ta nên bao dung sự khác biệt ấy chứ không phải vùi dập chúng như cách Liên hiệp đã làm với tất cả và với McMurphy: kẻ nào bước sai, chân lòi ra khỏi hàng thì phải đập què chân chúng.

McMurphy, kẻ yếu như thường lệ, luôn là kẻ thua trong cuộc chiến như bao nhiêu kẻ thua cuộc trong thế giới này. Nhưng thắng thua không quan trọng, quan trọng là trong quá trình chiến đấu hắn đã cố gắng hết sức và khi chết đi hắn đã chết một cách vinh quang cùng với chiến lợi phẩm của mình là giúp những kẻ yếu hèn kia dám thoát ra khỏi vỏ bọc để trở thành con người thật của mình.

Sau khi đọc hết cuốn sách, tôi đã đặt ra nhiều câu hỏi: “Vậy ai mới chính là kẻ điên trong cái nhà thương này?” “Trong khuôn khổ liệu có thể tự do?” Bởi vì tôi thấy rằng chẳng có một kẻ bệnh nhân nào điên loạn như tôi nghĩ. Họ giống như những con người bình thường nhưng khi được đưa vào đây họ càng trở nên mất kiểm soát hơn vì họ bị tước mất quyền làm người.

Đây là một cuốn sách có mặt trong danh sách những cuốn sách vĩ đại nhất thế kỷ hai mươi, vẫn luôn giữ được vị thế trong lòng người đọc qua cả thế kỷ. Bộ phim được dựng trên cốt truyện cũng là bộ phim chuyển thể xuất sắc hiếm có đạt được toàn bộ các đề cử quan trọng nhất trong giải Oscar. Hãy đọc cả sách và xem cả phim để thấy được hoàn bộ sự tuyệt hảo của tác phẩm văn chương Bay trên tổ chim cúc cu.

Tác giả: Bà Năm

Sự kiên nhẫn ― Dù bạn là ai cũng đều phải học

0

Tâm trí:  Vứt bỏ hết đi. Đồ trái tim ngu ngốc. Tớ đã quá mệt mỏi khi phải bước trên con đường mà không có lấy một tia sáng, đã bao nhiêu đêm bầu bạn cùng bóng tối. Tớ đã quá chán ngán khi sống chỉ biết quỳ gối sùng bái những câu hỏi. Không có một căn cứ nào được khai mở để trả lời cho những hồ nghi.

Trái tim: Tâm trí ơi! Vì tuổi chúng ta còn quá trẻ nên chưa thể yên thân với những an định. Chính vì thế mà bài học khó khăn nhất tớ và cậu nhất định phải học chính là cách dịu dàng với những câu hỏi. Trái tim đơn sơ tớ đã học cách chịu đựng cậu chẳng khác nào một gã say. Tâm trí cậu lúc thì quay trái, lúc ngã nghiêng sang phải. Cậu bảo muốn theo đuổi đam mê, cậu khát khao muốn được yêu. Cậu khiến tớ chóng mặt theo cậu đến chán ngán nhiều lúc quên mất khả năng yêu thương của một trái tim. Tớ cũng yêu quý đam mê, tớ cũng yêu quý người tình, yêu quý nghệ thuật. Nhưng nếu cậu cứ mặc xác tớ sống chết trong tình yêu ấy, tớ quả biết ơn cậu vô cùng. Đằng này cậu chỉ cố gắng phô bày diễn thuyết những lý lẽ, cậu vặn tớ xuôi ngược rồi đòi hỏi tớ phải sống cùng những luận điều ngu xuẩn do cậu tự bày đặt ra.

Tâm trí: Cậu luôn đắm chìm trong đống cảm xúc hỗn độn của cậu. Làm sao cậu nhận ra những vướng mắc tớ đã trông thấy. Nhưng tớ yêu quý cậu, cậu quá mỏng manh để có thể chịu đựng sự tan vỡ. Tớ quá sợ hãi. Tớ quá sợ vào những điều không chắc chắn mà trái tim cậu đã dốc hết vào để đánh cược.

Trái tim: Nhưng cậu không bao giờ hiểu được. Không phải những câu hỏi là mối nguy hiểm. Mọi ý nghĩa không đến từ câu trả lời, bởi chỉ có những câu hỏi mới nói cho chúng ta nghe về những ý nghĩa.

Tâm trí: Vì thế mà cậu học cách kiên nhẫn?

Trái tim: Đúng. Tớ đã luôn học cách kiên nhẫn, dù nó không thuộc về bản chất tớ. Đừng hiểu lầm kiên nhẫn là sự nô lệ. Tớ không phải lúc nào cũng ngu ngốc trong đống vui buồn đau khổ hạnh phúc, tớ còn biết làm kẻ chỉ huy ra lệnh và tự vâng phục lấy chính mình.

Tâm trí: Đó là một sự thử thách, một sự liều lĩnh.

Trái tim: Chính sự tiêu cực trong cậu đã luôn tạo ra vấn đề. Khoảnh khắc tớ bắt đầu ban lệnh chỉ huy, đó là giây phút tớ đã đánh liều đời sống của mình. Nhưng tớ không phán đoán phân tích, mọi giả thuyết đi qua tớ điều tích cực. Tớ không sợ hãi. Còn cậu, tâm trí. Cậu luôn phải sống dằn vặt day dứt trong những lề luật chính mình đặt ra. Mở một quan tòa phán xử mà chính cậu là tội phạm, chính cậu là nạn nhân, cậu còn là cả ngài thẩm phán.

Tâm trí: “Tại sao lại tự làm khó mình đến thế?” Tớ cũng đã luôn tự hỏi mình.

Trái tim: “Lý lẽ nào để thuyết phục tôi dấn thân vào cuộc chơi mạo hiểm này?” Tớ biết cậu sẽ luôn hỏi thế. Nhưng không có lý lẽ nào cả, chỉ là ý chí tự do. Ý chí tự do muốn được tự do băng vượt trùng khơi để tìm ra ánh sáng tự do đích thực. Cậu cần xây móng trước khi xây nhà. Cần biết bò rồi mới biết đi, sau đó mới đến chạy. Tất cả là một quá trình, là một chuỗi mắt xích. Chúng ta muốn sống giống con người, muốn sống cùng tình yêu, nghệ thuật. Chúng ta cần hiểu đâu mới là cội rễ. Điều đó đòi hỏi một sự kiên nhẫn.

Tâm trí: Nước cờ này, đánh liều sinh mạng mình, ý cậu muốn nói chúng ta phải đi.

Trái tim: Nhưng cậu phải hiểu rằng ngay cả trong sự kiên nhẫn, đó vẫn là ý chí tự do. Đó không phải là sự cưỡng bách mà cậu vẫn hay nhắc đến.

Tâm trí: Chúng ta sẽ phải trả một cái giá rất đắt.

Trái tim: Người ta bảo tớ bồng bột, bất đồng. Nhưng họ không hề biết chính sự bồng bột ấy đã giúp tớ có nhiều trải nghiệm, tớ học được con đường quanh co khuất khúc nhất luôn là con đường dẫn sâu tận trái tim cuộc sống. Ở đó bao nhiêu niềm bí ẩn đang chờ để thổ lộ, một bí mật độc đáo duy nhất vẫn đang chờ đợi. Tớ không sợ phải chiến đấu với thế giới bên ngoài. Kẻ thù lớn nhất của tớ bao giờ cũng là cậu. Có khi cậu là chiến hữu, có khi cậu là thù địch. Chính vì cậu không ở trong một hình dáng nhất định, cậu luôn bất động. Điều đó khiến cậu trở nên bí ẩn khôn lường.

Tâm trí: Hãy học thật giỏi bài học kiên nhẫn với những điều cậu yêu thương, nó sẽ làm cậu đau đớn.

Trái tim: Tớ nghĩ cuộc sống là vô số ẩn ngữ, ẩn ngữ thì lại luôn trường tồn bất diệt. Vậy nên tớ và sự kiên nhẫn không thể tự vượt bỏ nhau. Kiên nhẫn giống như là một sự câm lặng. Mà sự câm lặng không thốt nên lời lại luôn biết cách hành hạ tra tấn trái tim mong manh. Nhưng nếu thậm chí bài học để trở thành một chiến binh tớ còn không học được, thì mơ ước gì chiến trận xa xôi.

*  *  *

Tác giả: Ni Chi

Photo: LAWJR

 

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️http://bit.ly/2KTJCN2

[Review] Võ sĩ đạo – Linh hồn của Nhật Bản – Những bài học cuộc sống từ chủ nghĩa khắc kỉ

0

(1054 chữ, 4 phút đọc)

Võ sĩ đạo – linh hồn của Nhật Bản của tác giác Nitobe Inazo, một tác giả đã chết từ cách đây hơn 80 năm trước. Trước đấy tôi được nghe kể về Nhật Bản rất nhiều, đã từng được nghe về mổ bụng, đã từng được nghe về kimono, geisha,… Nhưng đến khi được giới thiệu về cuốn này tôi lại thấy Việt Nam có khá nhiều điểm tương đồng nhất là ở chương XI (Khắc kỉ – tự kiềm chế) và Chương XII (Chế độ tự sát và chế độ phục thù). Ở đây tác giả có nói rằng tại chương XI:

“Rèn luyện nhẫn nại nhồi nhét vào đầu ta tinh thần chịu đựng không than vãn, mặt khác, giáo dục lễ nghĩa dạy ta không được lộ vẻ buồn rầu và đau khổ, khiến người khác mất vui, mất yên ổn. Tổng hợp của hai việc này tạo ra tâm tính khắc kỉ, cuối cùng hình thành một đặc tính của dân tộc, chủ nghĩa khắc kỉ ngoài mặt. Tôi gọi đó là chủ nghĩa khắc kỉ ngoài mặt vì tôi tin rằng chủ nghĩa khắc kỉ không thể trở thành dân tộc tính được và vì một vài thói quen hoặc cử chỉ của người Nhật có thể bị xem là tàn khốc dưới mắt của người nước ngoài. Nhưng thật ra, chúng tôi cũng rất đa cảm, giống như tất cả mọi dân tộc trên thế giới này.”

Các bạn có thấy câu này quen không? “Rèn luyện nhẫn nại… chịu đựng không than vãn… không được lộ vẻ buồn rầu và đau khổ…” Nghe có giống với những lời nói ngày xưa cha mẹ chúng ta dạy cho những đứa con trai không? Vâng là thế đấy, đàn ông lớn lên phải biết kiềm chế những cảm xúc bộc lộ ra bên ngoài, biểu lộ cái khuôn mặt buồn rầu đau khổ ra bên ngoài chỉ khiến cho những người xung quanh càng cảm thấy thêm lo lắng hay tệ hại hơn là kéo cảm xúc của người ta xuống giống như mình. Điều này bỗng nhiên hình thành một tư tưởng “để lộ tình cảm lên mặt thì không phải là nam nhi” xuất hiện trên đa số những nền văn hóa châu Á, trong đó có người Nhật. Họ mang định kiến đấy trở thành một chủ nghĩa dân tộc không chỉ cho nam giới mà còn cả nữ giới. Ví dụ như tôi biết chuyện người cha đã đứng suốt đêm sau cửa kéo nghe tiếng thở của con mình đang nằm trên giường hay chuyện một người mẹ đến lúc lâm chung cũng nhất định không gọi đứa con đang đi học ở xa về vì sợ rằng sẽ khuấy nhiễu việc học hành của con. Và:

Một samurai trẻ đã viết trong nhật kí: “Mày không cảm thấy những ý nghĩ thầm kín chuyển mình nhè nhẹ trong mảnh đất linh hồn của mày sao? Đây là lúc hạt giống bắt đầu đâm chồi. Không được nói gì cả, nói ra chỉ quấy rầy thôi. Hãy để nó nảy mầm thầm lặng.”

Vâng tôi cũng lại thấy quen quen, các bạn có thấy hình ảnh mấy ông ngồi trà đá chém gió bô bô rằng ta đây biết nhiều chưa? Đối với người Nhật thì khác, có thể thấy rằng việc dùng miệng lưỡi để bày tỏ rằng tôi đây đã giác ngộ tri thức hay đặc biệt là về tư tưởng tôn giáo là một dấu hiệu chứng tỏ sự thiếu suy nghĩ sâu xa hoặc là sự thiếu thành thật. Tục ngữ của người Nhật có câu “hắn chỉ như trái lựu” dùng để miêu tả những người nói nhiều và mồm mép hay cũng tương tự tục ngữ người Việt ta có câu: “Chim khôn chưa bắt đã bay, người khôn ít nói ít hay trả lời.”

Tuy nhiên những thứ trên không hẳn là do lòng dạ người Á Đông bướng bỉnh ngược ngạo mà cố tỏ ra câm lặng để che giấu xúc động. Người Việt người Nhật nói riêng và cả văn hóa Á Đông chúng ta nói chung đều thực hiện kĩ thuật như người Pháp đã nói là “kĩ thuật giữ kín tư tưởng.” Ví dụ như nếu bạn đến thăm một người bạn Nhật khi người đó có việc đau buồn nhất đời, chắc chắn người bạn đó sẽ đến đón bạn với một nụ cười trên môi mà không đi cùng với một đôi mắt đỏ hoe hay với một dòng lệ lướt trên khóe mi. Có thể bạn nghĩ rằng người Nhật bị điên thật rồi nhưng tôi nghĩ là không đâu, nếu bạn ép người đó giải thích lí do thì tựu chung bạn sẽ nghe được vài câu chẳng liên quan tương tự như thế này “Cuộc đời thật lắm bi ai” “Gặp nhau rồi mai đây cũng phải chia xa” “Sinh sống trên cõi đời này đã là khổ.” Tôi đồ rằng người Nhật khi rơi vào trạng thái hỗn loạn buồn phiền, họ sẽ chẳng muốn cho người khác biết được hoặc nhìn thấy mình đang cố giữ bình tĩnh trong lòng. Và cuối cùng một điều không sai lệch đi được “Cười là cách lấy lại thăng bằng đối với việc đau khổ hay giận dữ.”

Cuốn sách thật sự bao gồm rất nhiều triết lý sống sâu xa, và hơn thế nữa tôi nghĩ rằng khi tác giả viết nó bằng tiếng Anh chứ không phải tiếng Nhật hay dịch giả dịch sang tiếng Việt và người thẩm định đều có một mục đích riêng. Mục đích của họ là mong muốn thế giới và đất nước của họ trở nên tốt đẹp hơn bằng các hệ tư tưởng xuất thân từ Võ sĩ đạo. Bên cạnh đó không chỉ chủ nghĩa khắc kỉ được nhắc đến trong cuốn sách mà còn rất nhiều tri thức về lịch sử cho những ai có niềm đam mê về sử học. Và với bản thân tôi, tôi cảm thấy may mắn khi đọc được cuốn sách này và đúc kết ra được rất nhiều bài học. Chắc chắn rằng cuốn sách này sẽ nằm trong những cuốn sách tôi yêu mến.

Tác giả: Elyus

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️http://bit.ly/2KTJCN2