20.3 C
Da Lat
Thứ Ba, 13 Tháng 1, 2026

PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN

Triết Học Đường Phố - PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN
Trang chủ Blog Trang 96

DSK ― Âm nhạc mang phong cách triết học đường phố

Triết Học Đường Phố
-
5
DSK ― Âm nhạc mang phong cách triết học đường phố

(1541 chữ, 6 phút đọc)

Âm nhạc mang triết lý? Trong thời kỳ âm nhạc giống như một bãi rác, lỗ tai khán giả thì quá dễ dãi thì người nghệ sĩ viết triết lý đâu còn có nữa? Nói về triết học thì họ thích phải viết và nói về nó để trông sao cho thật cao siêu nghe càng khó hiểu thì càng chứng minh rằng họ giỏi giang hơn người. Có ai có thể làm cho triết học trông đường phố một chút không? Có ai vừa chửi “đ*t mẹ mày”, “mấy con chó phản bội” – những từ ngữ tục tĩu nhưng chân thật “hút cần đến thối phổi”, “tao – mày” nhưng vẫn đầy tính triết lý trong từng câu chữ?

Tôi nghĩ đi nghĩ lại, tôi không muốn viết về DSK nhưng rồi tôi lại thấy ngoài anh ấy ai có thể mang triết học đường phố vào âm nhạc?

Chắc các bạn đã từng nghe các sư thầy rao giảng về nhân quả. “Hỡi những huynh đệ chúng ta hãy làm điều tốt để gặt được trái ngọt.” Cũng về nhân quả nhưng DSK đã truyền tải một cách trần trụi hơn:

“Thôi thì mày lấy đi
Để cuộc đời trả đủ cho tao những gì mà mày lấy
Rồi cộng vào đấy có trời có đất và có mây.”

– DSK, Lấy

https://www.youtube.com/watch?v=XdKC1wcnxeU

Trong câu từ còn mang một tâm thái bình yên, chẳng sao cả, cứ lấy hết đi bởi vì tất cả chỉ là phù du thôi, hãy cứ đón nhận mọi thứ một cách tự nhiên nhất. Cách chọn sống một cuộc đời như thế nào cũng là do mình quyết định.

“Mày cày cấy
Tao vừa hút cần vừa vẫy tay
I’m good, bro
Chỉ là cái lựa chọn thôi.”

Con người càng lúc càng sai lầm khi nghĩ rằng phải đau khổ mới đến được sung sướng. Phải làm lụng vất vả sau này mới sung túc trong khi tương lai là những thứ mình không biết trước nó là gì cả. Vậy mà luôn lãng phí thực tại.

Có câu mà người ta hay bảo nhau: “Làm làm gì lắm, chết có mang đi được đâu.” Nhưng họ vẫn cứ làm, làm với sự đau khổ, bực tức, mệt mỏi. Trong khi chúng ta có thể chọn sống một cách bình yên hơn, thoải mái hơn. Rồi họ đổ lỗi cho số phận, số tao thế này rồi, số tao thế kia rồi không sướng được như mày. Nhưng thật ra nó “chỉ là cái lựa chọn thôi.”

Thiền là gì? Họ rao giảng cả một bài về thiền định là thế này thế kia. Nhưng trong nhạc của DSK nó chỉ gói gọn trong 4 câu:

“Tập hơi thở, nhắm đôi mắt
Là bầu trời để suy nghĩ như mây trôi.
Cái thời loạn, tĩnh lặng và cân bằng trong thoáng chốc
Đến để rồi lại đi.”

– DSK, Đéo Hiểu

Những người đang thực tập thiền định chắc sẽ có người hiểu được cái cảm giác bất chợt mọi thứ xung quanh và cả chính mình đều trong suốt. Nhưng nó chỉ đến trong phút chốc để ta biết tất cả khoảng thời gian ngồi thiền đều không giống như vậy. Bất từ câu từ nào cũng không hề dư thừa và làm ta phải suy nghĩ nhiều.

“Mày nghĩ mày có đủ tiền, nhưng xin lỗi mày sai lầm
Mày mua được nhà cao cửa rộng, nhưng đéo mua được mái ấm
Mày có thể mua cán cân, đéo mua được sự công bằng
Đời này còn có nhiều việc nó vượt qua sự sòng phẳng 
Mày bỏ tiền mua pha lê, nhưng đéo mua được sự trong trắng
Nói đê, thế giới này giá bao nhiêu?”

Ai mới là kẻ giàu có trong thế giới này? Người sống cô đơn có một căn nhà to với ánh sáng điện tỏa ra xung quanh và gia đình có một căn nhà nhỏ với ánh sáng vàng le lói, ai mới là kẻ có hạnh phúc? Và chúng ta giàu có để làm gì? Có phải cái đích cuối cùng là hạnh phúc? Ta tìm kiếm vật chất của cải để mong cầu an yên nhưng nghĩ xem còn cách nào khác nữa để an yên không?

Trong kiệt tác Thus Spoke Zarathustra (Zarathustra Đã Nói Như Thế), Friedrich Nietzsche đã trình bày một hình ảnh ẩn dụ tuyệt đẹp và sâu sắc về sự tiến hóa của con người.

‘Ta đã chỉ cho các ngươi 3 hóa thân của linh hồn: từ linh hồn biến thành lạc đà, lạc đà biến thành sư tử và sư tử cuối cùng biến thành đứa trẻ.”

Nietzsche đưa ra 4 hình ảnh đại diện cho các giai đoạn phát triển của con người: Linh Hồn, Lạc Đà, Sư Tử và Đứa Trẻ. 3 hóa thân là 3 lần thay đổi tư tưởng lớn mà chúng ta phải trải qua để sang giai đoạn tiếp theo, cho đến khi cuối cùng ta trở thành Đứa Trẻ.

Khi là đứa trẻ ta nhìn cuộc đời này trong lành nhất, cái cây là cái cây, ngôi nhà là ngôi nhà, bầu trời là bầu trời. Xã hội thích biến ta thành những con lạc đà, bước đi trên sa mạc cho đến chết. Nhưng con người là một sinh vật sống động không dễ thuần phục. Tự hoá thân mình thành con sư tử cuồng dại chống đối lại thế giới này.

Đâu đó trong con sư tử là hiện thân của DSK vào khoảng 10 năm trước. Ngông nghênh như chưa bao giờ đứng, chưa bao giờ ngã, chưa từng đen đủi nhưng cũng chưa từng may mắn. DSK của 10 năm sau đã dần biến thành một đứa trẻ với:

“Tao nhìn bằng đôi mắt, mày nhìn bằng sự phóng chiếu.”

Tao nhìn bằng con mắt như một đứa trẻ nhìn vạn vật còn mày bị cấy vào đầu những tư tưởng và vẫn chỉ là con lạc đà hoặc sư tử, vẫn là con chốt trong bàn cờ của thời cuộc.

Không liên quan đến triết lý nhưng DSK đã đánh thẳng trọng tâm hết tất cả các rapper thời nay tự nhận mình là underground nhưng lại:

“Muốn vươn cao, ở trên cao có gió bão đợi chúng mày
Dưới mặt đất mày không thấy tao cắm rễ sâu khó lung lay.”

– DSK, Học

Câu này rất hay nhưng vì bài viết tôi đang muốn nói đến triết trong nhạc DSK nên sẽ chỉ nêu sơ qua.

Ta mong cầu tự do, ta không muốn trở thành những con rối trong tay chính phủ. Ta đứng lên để chống lại ách cai trị nhưng cái tự do ta mong cầu là gì? Thử hỏi khi ta lật đổ một chế độ, ai sẽ là kẻ lên thay thế? Cũng sẽ lại là một kẻ cầm quyền khác. Nếu không có kẻ cầm quyền, ta có liệu trước điều gì sẽ xảy ra? Bạo động, chiến tranh xảy ra khắp nơi, người già trẻ nhỏ chết vì không thể chiến đấu. Ta mong cầu tự do với một sự ích kỷ tột độ và không nghĩ đến hậu quả. Đấy có phải thứ tự do ta thường nghĩ? Những đứa trẻ cũng mong cầu tự do đúng như vậy, chúng muốn buông bỏ gia đình, muốn tung cánh bay xa để chứng minh rằng mình được tự do bay nhảy mà chẳng hề mảy may đến công dưỡng dục của đấng sinh thành. Chúng cho rằng đấy là sự trưởng thành, là được tự do tự tại. Còn DSK nghĩ tự do là gì? Là:

“Mình tự do do tự mình.”

Tự do là tự có trách nhiệm với việc mình làm. Như khi ta giết người, hãy tự do cho mình quyền giết người rồi sau đó đền mạng. Hãy tự do làm những điều mình thích rồi tự gánh chịu những điều ấy. Đừng để ai khác phải gánh hộ, phải đau buồn, đó là tự do. Người ta có thể kìm hãm tự do thể xác nhưng không thể kìm hãm tự do trong tâm hồn. DSK đã từng viết:

“Tao bị giam trong bốn bức tường màu vàng với dòng chữ đỏ
Tao bán linh hồn mong rằng người đời cho mình tự do.”

Muốn tìm yên bình, muốn sự tĩnh lặng thì có khó khăn gì nhưng nó chỉ thật sự xuất hiện khi cái tôi nhỏ hơn cả hát cát:

“Thu mình coi hạt cát là lớn lao
Thiếu một chút yên bình để thấy vẻ đẹp của cơn bão.”

May mắn của DSK là được học nền giáo dục Đức, được tiếp xúc với tư tưởng của Nitzche, được học văn của Hermann Hesse, của Goethe nên triết học của anh rất tốt và áp dụng được vào nền văn hoá hiphop. Ngoài DSK, tôi tin nếu thế hệ rapper sau này không trau dồi tri thức thì sẽ rất khó để rap phát triển và được coi trọng. Cảm ơn DSK vì lời nhạc của anh đã giúp tôi và những con người cũng đang đi tìm kiếm chân lý có thêm động lực và cảm thấy được đồng cảm.

Tác giả: khongcotengica

Ảnh minh họa: mccaphe

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️  http://bit.ly/2KTJCN2

Có một ngôi trường dạy cách yêu thương, nó tên là Cô Đơn

Nguyễn Tài
-
3
Có một ngôi trường dạy cách yêu thương, nó tên là Cô Đơn

(1094 chữ, 4 phút đọc)

Ngay từ khi tạo ra con người, Thượng Đế đã đặt vào lòng họ một nỗi sợ, nỗi sợ cô đơn.

Cũng như bao nhiêu nỗi sợ khác vốn sinh ra là để người ta vượt qua bằng cách này hay cách khác, nỗi sợ cô đơn cũng không nằm ngoài sự định đoạt mà số phận đã dành cho nó. Song có những cách vượt qua cô đơn mà khi chúng ta nghiêm túc nhìn nhận lại, nó chỉ là một sự trốn tránh, một sự khỏa lấp đi những yếu đuối trong lòng mình khi thiếu vắng đồng loại thay vì lựa chọn một phương cách bền vững hơn là biến thứ yếu đuối trở nên mạnh mẽ.

Khi chúng ta tìm đến ai đó vì sợ cô đơn, thật ra chúng ta chỉ tìm quên đi sự cô quạnh của bản thân bằng cách tựa vào người khác, nương theo những cảm xúc mà người khác mang lại thay vì chống chọi với những cảm xúc nảy sinh trong tâm tư của chính mình. Khi dấn thân vào một mối quan hệ vì sợ cô đơn, chúng ta đang bế tắc trong việc đáp ứng nhu cầu sẻ chia của bản thân. Chúng ta đứng giữa sự lựa chọn san sẻ tình yêu cho tha nhân để rồi mỏi mòn trông đợi sự đền đáp, hoặc đặt cược tất cả vào một người để ngay lập tức nhận lại những nồng say, ngất ngây mà tình ái mang lại, sau đó chứng kiến nó nhạt dần theo sự mỏi mệt của đối phương cũng như chính bản thân mình trong cuộc đổi trao ấy.

Tôi tự hỏi có bao nhiêu tình yêu trên đời có thể trường tồn khi lý do ban đầu nó được tạo ra là vì ai đó quá sợ hãi phải đối diện với cái yếu đuối của chính mình, phải bám víu vào một ai đó khác, vội vàng kéo họ vào cuộc đời mình để nương tựa, để hút cạn tâm tư của họ nhằm khỏa lấp những khoảng trống trong lòng mình. Và cũng phải đặt câu hỏi rằng thật ra lúc ấy họ yêu ai hơn? Người kia hay là chính bản thân mình? Nếu yêu bản thân mình hơn thì thật là ích kỷ. Nếu yêu người kia hơn thì khó tránh khỏi sự tổn thương cho chính mình. Liệu chúng ta có chấp nhận trốn chạy cô đơn để rồi tìm đến với muôn vàn tổn thương?

Một tình yêu thật sự an toàn và có thể vững vàng vượt thời gian phải chăng là thứ tình yêu mà ở đó người ta cân bằng được giữa tình yêu dành cho bản thân và dành cho người mình yêu. Như Chúa Jesus nói: “Ngươi hãy yêu người thân cận như yêu chính bản thân mình.” Học cách yêu người khác rất khó, học cách yêu bản thân thì dễ hơn rất nhiều vì không ai hiểu mình bằng chính mình. Khi chúng ta học được cách yêu bản thân mình, hãy mang nó đối đãi với người khác. Những gì chúng ta không muốn bản thân mình phải chịu đựng, chúng ta cũng sẽ không muốn cho người khác, khi ta yêu họ.

Chính nỗi sợ cô đơn đã ngăn con người tìm về chính mình để hiểu được bản thân mình và tự yêu lấy chính mình. Muốn vượt qua nó cách toàn vẹn, có chăng là ta phải hiểu rõ cô đơn, muốn hiểu rõ cô đơn thì không cách nào hoàn hảo hơn là phải sống trong nỗi cô đơn. Sống trong nỗi cô đơn để không còn sợ cô đơn nữa.

Từ trong nỗi cô đơn, chúng ta hạnh phúc với những gì đang có nhưng vẫn không thôi hy vọng cho những gì tốt đẹp còn ở phía sau. Từ trong nỗi cô đơn, chúng ta hiểu rõ hơn bản thân mình thật sự mong muốn điều gì, rằng có một thứ hạnh phúc vẫn nằm yên đó để chúng ta khao khát nó, chiếm lấy nó, hạnh phúc khi được là chính mình. Từ trong nỗi cô đơn, chúng ta nhận diện một nỗi sợ khác âm thầm mà mạnh mẽ, nỗi sợ đánh mất bản thân. Từ trong nỗi cô đơn, chúng ta nhận ra được bản chất yếu đuối nằm trong mọi con người để cảm thông, bao dung hơn cho người khác và học cách tha thứ.

Tất cả dẫn ta đến với một bài học trong tình yêu, rằng không có tình yêu nào bền vững nếu người ta cứ nâng cao khát khao chiếm hữu lấy người khác, rằng nếu thật sự yêu ai, hãy để họ được là chính mình. Tình yêu là một sự tương trợ, một sự bổ túc cho nhau chứ không ai có thể thật sự hòa tan vào người khác đến nỗi quên đi chính mình.

Tình yêu xuất phát từ nỗi sợ cô đơn là thứ tình yêu xây trên dục vọng. Khi người ta chỉ nhờ vào dục vọng để gắn kết với nhau trong tình yêu, đó là một tình yêu đi cùng những hạnh phúc mong manh và sự chóng vánh của nó là lẽ đương nhiên khi con người ta được thỏa mãn.

Bao nhiêu con người đã lại tìm về với cô đơn, tự mình vượt qua cô đơn sau khi đã bào mòn chính mình bởi những tổn thương, sau những tháng ngày vật vã cùng những mối quan hệ mà cái nồng nàn của nó chỉ đậm màu huyễn hoặc.

Yêu và được yêu là những ham muốn chính đáng của con người, nhưng đừng để tham vọng của bạn làm vấy bẩn nó.

Bao nhiêu người đã tìm được tình yêu đích thực sau những đoạn đời gian nan, khó nhọc bước qua nỗi cô đơn và nhìn ra được vẻ đẹp thâm trầm của nó. Biết được cô đơn thẳm sâu như thế nào, chúng ta cũng sẽ biết được tình yêu thiêng liêng ra sao để mà trân trọng.

Hãy tin rằng trên đời có một ngôi trường dạy cách yêu thương, nó mang tên là Cô Đơn. Và nếu bạn vẫn tin rằng mình xứng đáng có được một tình yêu đích thực, một hạnh phúc viên mãn, hãy thôi sợ hãi và thử một lần tìm đến nó. Ít nhất là khi bạn chưa tìm được tình yêu của đời mình, bạn vẫn được hạnh phúc khi là chính mình.

Tác giả: Nguyễn Tài

Ảnh minh họa: Free-Photos

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️  http://bit.ly/2KTJCN2

Những kẻ thảo mai trước thiên hạ là ai?

Ni Chi
-
2
Những kẻ thảo mai trước thiên hạ là ai?

(949 chữ, 4 phút đọc)

Mấy năm trở lại đây, tôi tự nhận thấy bản thân ngày càng trở nên khó gần. Tôi dường như sắp mất đi khả năng cố làm ra vẻ mình tử tế và dễ thương. Bởi tôi không đủ sức chịu đựng cảnh tự khinh bỉ bản thân, chỉ muốn nhổ toẹt vào mặt mình mấy bãi nước bọt. Vậy nên tôi cố gắng lùi sâu vào cô đơn. Đó có thể là một sự trốn chạy, nếu bạn muốn nghĩ thế.

Tôi nghĩ gặp nhau chào hỏi trò chuyện cũng là một cái tốt, nhưng phải là khi tôi muốn. Đó là người tôi muốn nói nhiều hơn hai từ “Xin chào.” Tôi đủ tỉnh táo để nhận ra những câu xã giao vớ vẩn luôn có khả năng điểu khiển người khác. Và tất nhiên, tôi là kẻ không bao giờ muốn sống kiếp nô lệ.

Có những lúc tôi chán ngán kinh khủng vì tôi không biết đây là cuộc sống gì mà chỉ toàn xoay quanh những diễn viên. Tôi đã trông thấy vô số những người cứt gà kiểu này. Họ đầy rẫy xung quanh tôi, mỉm cười khắp mọi nơi. Bọn họ ăn mặc đẹp đẽ và chỉnh tề, những người luôn cố trở thành hình mẫu cố định. Họ đến công ty và cười nói với đồng nghiệp, dạ thưa với sếp. Tuy nhiên, bạn sẽ không trông thấy bộ dạng mệt mỏi của họ ngay khi quay lưng. Cả đời họ trung thành với những thói kiểu cách. Họ đọc sách kiểu nghệ thuật hài lòng khách hàng, mười bước trở thành doanh nhân thành đạt… Kinh thánh của họ là những quyển dạy tốt cách xã giao, những thứ vớ vẩn nào đó để đạt được sự hài lòng yêu mến của người khác. Nhưng bi kịch xảy ra là khi người diễn viên thậm chí chẳng có ý thức gì về tinh thần. Anh ta mắc phải một lỗi lầm lớn là đặt niềm tin vào vở kịch sẽ mang lại cho anh ta những điều tốt đẹp, đó là những mối quan hệ rỗng tuếch.

Tôi rất ngại đến chốn huyên náo nhộn nhịp thu hút đám đông. Đây đích thực là vùng đất của những tay đóng kịch đại tài. Còn nữa, bao giờ cũng đầy rẫy những thằng hề trang trọng luôn biết cách hãnh diện và hân hoan vì đức hạnh của mình. Tuy nhiên, thỉnh thoảng tôi vẫn để mình lạc bước chân vào những chốn ấy, để mình cố tình lạc vào mắt của một người quen. Và ngay lập tức tự dùng son phấn trang điểm lên chính mình cái bộ mặt bộ tịch mà mình từng rất khinh thường. Đó là lý do tôi hay có thói tự khinh bỉ chính tôi.

Tôi gặp một người quen và nghĩ tôi cần phải nói một cái gì đó với họ. Tôi cần ném vào không trung một câu nói ngu xuẩn nào đấy để phá vỡ sự bối rối của người đó và cả tôi. Tôi cũng bắt đầu đọc những lời thoại kinh điển mà tất cả các diễn viên khác đều vẫn hay sử dụng. “Chào anh.” “Dạo này thế nào?” “Đang làm công việc gì ?” Ôi những câu nói cứt gà cứu rỗi linh hồn cho mọi thứ khỏi trở nên ngượng ngùng. Tôi chưa bao giờ thực sự quan tâm đến những điều đó. Và để đáp lại sự hời hợt phải phép đó, người bạn của tôi cũng bất đắc dĩ trở thành diễn viên. Có lẽ anh ấy đọc lời thoại hay hơn tôi. “ Hôm nay trời đẹp nhỉ!”

Tệ hại hơn là những mối quan hệ họ hàng được gắn kết với thể diện của các bậc phu huynh. Tôi rất ngán những ngày cúng giỗ, đám tiệc hay liên hoan của gia đình. Bởi ở đó chẳng khác nào địa ngục. Thiên hạ điều khiển tôi trong những vở kịch xã giao, kiểu cách, nhưng bao giờ cũng trên bề mặt. Và để tránh sự lúng túng của cha mẹ, tôi lại phải bắt đầu đóng kịch.

Tôi chỉ muốn nhổ vài bãi nước bọt vào những lễ nghi xã giao này. Nó chẳng khác nào một đống phân, một đống những nghi thức vô dụng chẳng mang lại ý nghĩa. Mỉm cười vui vẻ, hỏi thăm chúc mừng. Thậm chí đến cả những giọt nước mắt cũng trở nên giả tạo khi cố chứng tỏ mình đang động lòng trắc ẩn. Một cái gì đó liên tục phô bày, cần trưng bày trước thiên hạ, có vẻ như nó đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu.

Chốn đám đông, những người tỏ ra tài giỏi trước nghệ thuật hài lòng người khác, bao giờ cũng xứng làm anh hùng trước thiên hạ. Những anh hùng chào nhau vội vàng nên cũng cứ thế bước qua nhau hối hả. Họ không quen với khái niệm chậm chạp. Vì họ chưa bao giờ biết rằng những điều sâu sắc và cao cả đều phải thật từ tốn chậm rãi.

Đối với tôi, những người luôn tỏ vẻ đức hạnh muốn làm hài lòng người khác, đó chỉ là những con người đáng thương tội nghiệp. Họ cần những lời ngợi ca mà không biết nó thật phiền não. Những kẻ luôn biết cách tỏ ra tử tế và dễ thương, bộ mặt đằng sau lớp mặt nạ chỉ là một kẻ hèn nhát luôn biết cách hành động quỷ quyệt. Và những kẻ đó tôi gọi họ là những kẻ thảo mai trước thiên hạ.

Tác giả: Ni Chi

Ảnh minh họa:  Free-Photos

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️http://bit.ly/2KTJCN2

Cô đơn là thách thức hay cơ hội để nhận ra chính mình?

Vũ Thanh Hòa
-
0
Cô đơn là thách thức hay cơ hội để nhận ra chính mình?

“Nobody likes being alone that much. I don’t go out of my way to make friends, that’s all. It just leads to disappointment. ” ― Haruki Murakami, Norwegian Wood

Trong vài năm trở lại đây, tôi bắt đầu cảm thấy cô đơn, mỗi lúc một nhiều hơn. Tôi nhận ra điều đó khi có những chuyện bản thân không thể chia sẻ được với người khác bằng ngôn từ, hoặc khi cố gắng diễn đạt những gì mình trải nghiệm hay suy nghĩ thì tôi nhận về những sự dán nhãn, ngờ vực hoặc hiểu lầm.

Tôi thường hay viết nhật ký, viết thư, viết truyện chỉ để diễn đạt thế giới bên trong. Tôi đã từng thèm khát một người thấu hiểu mình, thấu hiểu những nỗi đau, những trăn trở, mơ ước, những nỗi sợ hãi, những sự lựa chọn. Họ sẽ lắng nghe và chấp nhận tất cả những gì tôi thể hiện mà không hề phán xét. Nhưng khi dần nhận ra rằng mình thật sự cô đơn, tôi đã thấy rất khó khăn để chấp nhận được điều đó vì bản thân đã luôn tin rằng sẽ có ít nhất một người đồng điệu về tâm hồn.

Không biết rằng ngoài kia có nhiều người cảm thấy cô đơn không, nhưng tôi cho rằng một người có nhu cầu kết nối ở những tầng tinh thần, xúc cảm, tư duy càng sâu thì càng dễ cảm thấy lẻ loi, lạc lõng vì chúng là những trải nghiệm trực tiếp của cá nhân, không ai khác có thể can dự được. Nó khó được đáp ứng hơn rất rất nhiều lần so với với nhu cầu tìm bạn chơi đá bóng cùng, tìm bạn học tiếng anh cùng, tìm bạn lượn phố cùng. Chưa kể những định kiến của xã hội, sự định hướng của truyền thông khiến con người dễ cảm thấy bị tách rời khỏi đồng loại nếu bản thân mang một sắc thái khác biệt với số đông, với những điều được khẳng định lặp lại trong cộng đồng là “lẽ thường” hay “đúng đắn.”

Dạo gần đây tôi dần nhận ra rằng cô đơn chỉ là cảm xúc, thái độ cá nhân khi ở trong sự một mình. Một mình không nhất thiết là ngồi thu lu hiu hắt ở giữa núi đồi mênh mông lạnh giá. Một mình này còn có ý là trải nghiệm những thứ khác với số đông, xuất hiện sự không ăn nhập, lạc loài, sự lệch sóng. Nó có thể mang nguyên nhân từ một chấn động tâm lý, sự chia cắt với người mình rất yêu thương, sự khác biệt về lối tư duy hay văn hóa, v.v… Một mình này cũng có thể là sự trải nghiệm chính mình. Và cô đơn là kết quả của việc không hài lòng với sự một mình, có nhu cầu kết nối với một (số) đối tượng nào đó khác nhưng không được. Trong khi một mình là hiện tượng khách quan, thì cô đơn là cảm giác cá nhân chủ quan.

Ví dụ khi buồn khổ chuyện gì đó, ta muốn có người tâm sự cùng, nhưng kéo hết danh bạ điện thoại mà không tìm được ai thích hợp, ta bỗng thấy nỗi cô đơn trải dài không sao đỡ nổi. Vậy việc ta một mình với câu chuyện buồn khổ ban đầu là khách quan, còn cảm giác lẻ loi trong hoàn cảnh không có ai chia sẻ là chủ quan. Tại trường hợp này, nhu cầu được người khác lắng nghe, kết nối, cảm thông hay khao khát hòa nhập với số đông chính là nguyên nhân tạo ra cảm giác cô đơn cho một người khi các điều kiện xung quanh không đủ đáp ứng.

Khi một người không còn nhìn ra bên ngoài, không còn muốn thế giới bên ngoài tương thích với mình hoặc muốn mình ăn khớp với nó, thậm chí không còn nhu cầu kết nối với ai khác, họ chỉ đơn giản nhận biết chính họ, sự hiện diện/tồn tại của bản thân và thực tại đang diễn ra, lúc đó, nỗi cô đơn không thể xuất hiện được, và thực tại một mình cũng không còn đáng quan tâm nữa. Đơn giản vì thực tại ấy được chấp nhận hoàn toàn nên nó tuôn chảy trong bình thản, không có đánh giá nào nảy sinh, không có ham muốn nào được khởi tạo nhằm mục đích thay đổi hiện tại nữa.

Xin chớ hiểu lầm rằng tôi đang mô tả sự cự tuyệt với thế giới hay đóng kín cửa tâm hồn với loài người. Tôi chỉ đang nói rằng sự kém hài lòng với hiện tại khiến một người sinh ra các ham muốn để sửa chữa các “khuyết điểm” của nó. Không còn muốn kết nối với người khác không có nghĩa là thu mình lại trong vỏ ốc, ai tới gần thì xù lông nhím lên phản kháng. Ở đây, không còn muốn kết nối với người khác có nghĩa là không nảy sinh ý định kéo người khác về gần mình, hay đẩy mình về phía họ – tự thân không gồng ép, hay dùng tới bất kỳ nỗ lực nào cả. Đó là trạng thái chấp nhận tự nhiên là tiền đề cho việc tương tác tự nhiên.

Ví dụ bạn thích ăn cam trong khi cả lớp thích ăn táo. Bạn bị cả lớp tẩy chay không chơi cùng. Khi ấy, so với cả lớp, bạn một mình với sở thích ăn cam. Nhưng bạn không nhất thiết phải cảm thấy tủi thân vì không có ai giống mình, và cũng không nhất thiết phải chấp nhận mình là nạn nhân của sự xa lánh. Đó đơn giản là sự khác biệt. Cảm thấy muốn tránh xa kẻ lạc loài là lựa chọn của cả lớp, cảm thấy cô đơn, đau khổ là lựa chọn của bạn. Cả hai đều là những dạng phản kháng.

Đôi khi một người đi vào trải nghiệm những trạng thái tâm lý hay tư duy khác biệt thì dễ dàng cảm thấy lạc lõng với thế giới xung quanh. Vì ở thế giới bên trong, chỉ có duy nhất một mình người đó chạm tới, không ai có thể đồng hành cùng được, bất kể trải nghiệm đó được mô tả, diễn đạt ra sao đi chăng nữa. Nếu họ vươn ra ngoài tìm kiếm, cảm giác cô đơn sẽ ùa về. Nếu họ hài lòng với trạng thái của chính mình, nỗi cô đơn biến mất.

Khi càng đi sâu vào chính mình, khả năng đối diện với sự cô đơn càng gia tăng. Đó là một cảm giác ai rồi cũng sẽ nếm trải. Có thể, cô đơn không phải là một trạng thái dễ dàng chấp nhận, chưa kể, nó cũng là thứ tạo thêm những vết thương lòng cho một người, khiến chất lượng đời sống tinh thần, sức khỏe của họ suy giảm. Nhưng vấn đề ở đây là người đó có đủ sức mạnh đón nhận nó không hay sẽ tìm mọi cách để khỏa lấp bằng các mối quan hệ phụ thuộc hoặc đồng hóa với nó để mang các phán xét tiêu cực với con người và thế giới xung quanh.

Nói chuyện với người thân về những gì mình cảm thấy, nuôi thú cưng, lên facebook chém gió, tham gia câu lạc bộ, làm việc nọ việc kia, v.v… là những cách để điều tiết sự cô đơn. Nhưng câu hỏi đặt ra đó là chuyện gì sẽ xảy ra nếu ta không có người thân, không có thú cưng, không có mạng xã hội, không có câu lạc bộ, không có gì bên ngoài giúp ta chống đỡ cảm giác lẻ loi cả? Khi ấy chúng ta sẽ làm gì nếu không phải là đi đến tận cùng cô đơn hay hoàn toàn tận hưởng bản thân mình.

Tóm lại, tôi cho rằng cảm giác cô đơn là thử thách ngăn cản chúng ta trải nghiệm sự một mình, hoặc là dấu hiệu nhắc nhở ta quay trở về với chính mình. Nếu có quan điểm cho rằng loài người là sinh vật xã hội với các nhu cầu giao tiếp, kết nối. Vậy chính cảm giác cô đơn kia sẽ thách thức góc nhìn về bản chất của con người.

Có thể, đối diện với cô đơn không phải chuyện đơn giản nếu chúng ta có xu hướng chú ý nhiều đến thế giới bên ngoài vì cô đơn là một cú đảo ngược đưa người ta hướng vào nội tâm. Việc tìm thấy điều gì trong trạng thái cô đơn đó còn tùy thuộc vào góc nhìn của mỗi cá nhân. Có người tìm thấy niềm vui trong đó, thấy nó là cơ hội để tận hưởng/trải nghiệm/tìm hiểu bản thân. Vậy suy cho cùng, cô đơn cũng chỉ là một loại hoàn cảnh, thái độ của ta mới là điều quyết định ta sẽ hạnh phúc hay khổ đau trong hoàn cảnh đó.

Tác giả: Vũ Thanh Hòa

Ảnh minh họa: Free-Photos

⭐ Thức tỉnh tâm linh có thể là một trải nghiệm cô đơn

Tại sao tình yêu thời nay không thể lâu bền?

Bà Năm
-
0
Tại sao tình yêu thời nay không thể lâu bền?

Ông bà ngoại tôi yêu nhau từ năm 1967, cãi nhau đến khi ông chết 2017 bà vẫn ngồi khóc nức nở. Nửa thế kỷ, cả đời người buồn có, vui có, cãi nhau có, đánh nhau cũng có, chỉ có ly dị là không. Nhiều lần chán ông, bà đạp xe bỏ đi chơi cả ngày lại về. Tình yêu là gì? Tôi không hẳn biết chắc được. Nhưng tôi biết tình yêu của ông bà tôi là gì. Tình yêu ấy bao gồm trách nhiệm, hy sinh tự do và cái tôi của mình. Đương nhiên trong đó sẽ không thiếu sự sợ hãi gièm pha của người ngoài nếu họ chia tay. Nhưng dù sao đến cuối cùng họ cũng hết lòng với nhau. Người chết trước, trước khi chết cũng có người cận kề chăn gối với nhau mấy chục năm có mặt ở đấy mà chăm sóc mình những phút cuối. Người chết sau cũng hoan hỉ được về an nghỉ với tình yêu cả đời mình.

Chúng ta đang sống trong một thời đại mà yêu thương vô cùng mong manh. Có những loại tình yêu vài năm đã được trầm trồ khen gợi là tình yêu lâu bền. Có loại tình yêu vài tháng, vài ngày thậm chí chỉ là một đêm hoan lạc rồi vội vàng khoác áo phủi tay. Ta chế giễu những tình yêu xưa cũ rằng chúng nhu nhược và sợ hãi, ta phán xét chúng không phải là tình yêu. Cho rằng tình yêu phải là sự thoả mãn, hết cảm giác sung sướng cùng cực là hết yêu. Chán chường vì đã chinh phục và khám phá hết những gì đối phương có, ta bỏ mặc họ quay về sống cuộc sống tự do, tự tại cho đến khi lại thèm muốn dục vọng.

Có thể trong những khoảnh khắc yêu đương ấy ta thành thật, ta yêu người đó đến điên dại và khi cảm xúc ấy trôi qua ta lập tức ruồng bỏ. Với sự ích kỷ ta sợ bản thân phải chịu thiệt thòi, sợ cuộc đời này ngắn ngủi không đủ để hưởng hết lạc thú nhân gian.

Chưa một lần ta nghĩ cho cảm giác của những kẻ ngu ngốc mang thứ tình yêu tinh khiết vào cuộc đời ta.

Tại sao tình yêu ngày xưa và ngày nay khác nhau đến thế? Bởi khi xã hội càng phát triển, càng hiện đại thì tình yêu càng giống những loại thức ăn nhanh. Ngày xưa có khi phải mất cả tuần để nhận được lá thư tay rồi lại mất cả tuần để nhận thư trả lời. Lâu lắm mới gặp được nhau, mà gặp, đôi khi cũng chỉ được cái nắm tay, vài cái hôn chạm nhẹ dưới đôi má hồng. Ngày nay chỉ gõ chát chít vài ba dòng trên mạng là ý ới gọi nhau vợ chồng, gặp gỡ chẳng mấy khó khăn thành ra những cảm xúc thiêng liêng ngày xưa trở thành điều tầm thường. Không những vậy, tình yêu ngày xưa đơn giản mộc mạc, ít gánh nặng hơn. Tình yêu bây giờ họ đem cả mệt mỏi, bực dọc để xả vào cho đến khi cả hai không thể chịu nổi nữa.

Suy cho cùng tình yêu thời nào cũng có cái đúng, cái sai vì cũng như vạn vật trong cuộc sống này, tất cả đều phải thay đổi và quy phục tự nhiên.

Ngày xưa để giữ được tình yêu lâu bền là điều tất yếu bởi chẳng ai trầm trồ về quãng thời gian dài đằng đẵng bên nhau, đó là lẽ thường tình. Nhưng làm sao để giữ tình yêu thời hiện đại lâu bền? Lại là một việc vô cùng khó khăn. Tình yêu là việc của hai người. Đôi lúc trong chính bản thân mỗi người còn có sự tranh cãi, đôi lúc ta muốn tát vào mặt chính mình.

Vậy thì làm sao có thể chung sống với một người khác? Đầu tiên phải luyện tập cho cái tôi nhỏ lại. Ta lầm tưởng những tranh cãi ngày thường không phải là tình yêu, những lần cố gắng hài lòng đối phương không phải là tình yêu mà chỉ đang là sự cam chịu. Sự thật nó chỉ là những giai đoạn, có những giai đoạn ngọt ngào, có những giai đoạn lắng đọng, có giai đoạn tranh đấu rồi mới có giai đoạn hoà hợp. Tôi nghĩ nó giống việc mình bỏ đường vô nước ấy. Lúc bỏ đường vào đường nó sẽ bảo là: “Ơ, tao là đường, tao không muốn bị tan biến vào thứ nước kia, nó quá khác biệt, nó không ngọt ngào như tao.” Rồi nước cũng sẽ kiểu: “Tao đang tinh khiết như này mà lại bỏ cái thứ gớm ghiếc kia vào.” Đến khi mình cầm muỗng khuấy đường với nước chắc chúng nó cũng đang đau đớn vì bị tan biến mất “cái tôi” của bọn nó. Nhưng khi bọn nó đã hoà hợp với nhau thì lại vô cùng ngon.

Khi viết bài viết này tôi thấy mình thật ngu ngốc, như kiểu một đứa cầm đèn chạy trước ô tô vậy. Lần đầu tiên tôi muốn viết về tình yêu, nhưng điều tôi biết chắc chắn nhất là tôi chẳng biết gì về tình yêu cả. Đôi khi nó thiêng liêng vô cùng, đôi khi lại chỉ là sự cố gắng.

Mà chúng ta có thật sự đang tìm tình yêu không? Hay chỉ đang chạy trốn cô đơn, tìm người cùng đi xem dăm ba bộ phim, dăm ba cái hôn mơn trớn. Có bao giờ bạn nằm cạnh một người phụ nữ mà chỉ ôm cô ấy vào lòng mà ngủ?

Nghe thật giống mấy bài viết ngôn tình ướt át, thật hổ thẹn khi viết về tình yêu.

Tác giả: Bà Năm

Ảnh minh họa: Pexels 

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️ http://bit.ly/2KTJCN2

[THĐP Vietsub] Con ngạ quỷ (ma đói) bên trong bạn

Triết Học Đường Phố
-
0
[THĐP Vietsub] Con ngạ quỷ (ma đói) bên trong bạn

https://www.facebook.com/TrietHocDuongPho2.0/videos/2200755953511026/

➡️ Link Video

Chúng ta là sinh vật xã hội (social being) khi chúng ta bị cảm thấy bị ngắt kết nối hoặc bị xa lánh, chúng ta trải nghiệm sự đau đớn. Nghiện ngập, trầm cảm, tức giận và sự bạo lực là những cách khác nhau mà chúng ta phản ứng lại với cơn đau.

*  *  *

Dịch & vietsub: Lê Gia Khiêm
Video: Sustainable Human

Cuộc hành trình “về nguồn” trong cô độc để biết được mình là ai

Bình Minh
-
9
Cuộc hành trình “về nguồn” trong cô độc để biết được mình là ai

Bạn thân mến!

Nếu có một lần trong đời bạn vô tình cảm nhận thấy sự trống rỗng bên trong mình, dù chỉ là một khoảnh khắc hiếm hoi thì tôi xin chia buồn với tất cả những gì bạn đã từng vun đắp, tích luỹ, gom góp, yêu mến, trân trọng và cả ghen ghét, thù địch rằng: bạn đang bắt đầu một hành trình thực sự, hành trình đó được gọi tên “về nguồn.”

Có lẽ bạn sẽ thắc mắc là tại sao tôi lại chia buồn với những tài sản, những mối quan hệ, những gì mà bạn đã vun quén bấy lâu khi bạn bắt đầu hành trình về nguồn của chính mình?

Vâng thưa bạn! Bởi hành trình mà bạn thực sự phải đi, phải làm trong đời khi bạn đối mặt với sự trống rỗng đó, đòi hỏi bạn phải thành thật với chính mình, thành thật bằng tất cả con người bạn, bằng tâm trí, tâm hồn, thân xác của bạn. Và điều đó là một quá trình, một quá trình không hề dễ dàng, không hề có thoả hiệp với những giả dối, những ảo tưởng, những rào cản nào.

Trống rỗng mà bạn nếm trải sẽ dằn vặt sẽ thôi thúc bạn, sẽ thúc giục bạn dù rất chậm. Những kiên trì khiến bạn nhận ra bạn không là danh vọng bạn đạt được, bạn không là nhà cửa bạn tích luỹ, bạn không là số tiền bạn có trong tài khoản, bạn không là những tri thức bạn học, bạn không là người tình của ai, không là tín đồ của tôn giáo, giáo chủ, không là nô lệ của lãnh tụ, và càng không là thân xác bạn có,  hay tâm trí đang vận hành.

Tất cả những điều đó xảy ra rất, rất chậm, chậm tới mức bạn sẽ có cảm giác hoang mang, lo sợ, rồi có khi chạy trốn, có khi là đau khổ tột cùng nhưng bạn sẽ không bao giờ là con người của ngày xưa nữa. Tất cả những cảm giác tự hào, tự kiêu, tự khẳng định mình qua những thứ bên ngoài kia sẽ giảm dần, giảm dần trong bạn, thay vào đó là một sự can đảm lớn dần, lớn dần để từng giờ, từng ngày, từng tháng, từng năm bạn trở nên ngày một thành thật với chính mình hơn.

Bạn sẽ phải chấp nhận quá trình đào thải này, điều đó đồng nghĩa với việc bạn sẽ phải học cách sống như một con người thực sự qua cô độc. Cô độc sẽ trở nên ngày một nhiều hơn khi bạn nhận ra những giả dối, những ảo tưởng của những thứ bên ngoài. Và hành trình về nguồn thực sự của bạn đã bắt đầu.

Giờ đây tôi sẽ nói với bạn nhiều hơn về sự trống rỗng, về sự cô độc bạn phải làm quen.

Bạn biết không? Chẳng dễ dàng gì khi ta trở thành một người không có gì, không là gì. Quá trình đó thật sự đau đớn, thật sự đáng sợ và đầy thử thách. Bạn sẽ bắt đầu thành thật với chính mình đồng thời cả hai thế giới bạn có: với những mối quan hệ bên ngoài và những liên hệ bên trong.

Đối với những mối quan hệ bên ngoài bạn sẽ bắt đầu với một tâm trạng là “nhàm chán.” Mọi thứ trước đây từng là tất cả với bạn, như các buổi tụ tập bạn bè, những trò tiêu khiển suốt đêm, những buổi nói chuyện vui vẻ, những con người bạn yêu quí và trân trọng, giờ đây bạn thấy mình không còn hứng thú mà ngược lại nó làm bạn thấy thật “nhảm nhí.” Còn những con người thân yêu của bạn trước đây, bạn thấy họ dường như trở nên xa lạ với bạn. Bạn sẽ phải học hỏi từ những điều này, một bài học mà bạn phải trải qua nhiều dằn vặt, nhiều hoang mang, nhiều sợ hãi. Sẽ cần nhiều can đảm và tình yêu để có thể vượt qua giai đoạn này, bởi nếu không bạn sẽ dễ trở nên một con người cô lập chứ không cô độc, bạn sẽ dễ trở thành kẻ phán xét hơn là một con người đi vào trong thế giới mà không thuộc về thế giới.

Khi những sự thật về thế giới bên ngoài đang gây hoang mang cho bạn, thì thế giới nội tâm bên trong bạn cũng bắt đầu nhiều xáo trộn, và cũng không kém phần đáng sợ khi bạn phải đối mặt với chúng. Giờ đây, bên trong bạn các thần tượng sẽ đứng lên chống đối bạn, họ biết đã đến giờ họ bị bạn đưa ra toà phán xét. Họ sẽ cấu xé tâm trí bạn, sẽ lải nhải những giáo điều, những niềm tin mà bấy lâu nay bạn tôn thờ để nhắc nhở bạn về bổn phận của bạn, để níu kéo bạn lại với thân phận của một kẻ có cái tôi bên trong. Bạn sẽ hoài nghi chính mình, bạn sẽ trở nên căm ghét chính sự cô độc bạn từng trải, sự trống rỗng bạn đã từng ngụp lặn trong. Và tôi chắc rằng bạn sẽ có lúc trốn chạy khỏi sự không là gì, không có gì nơi mình, vì bạn sợ cái trống rỗng đó đến cùng cực. Và quá trình bên trong này sẽ là quá trình chính để quyết định hành trình “về nguồn” thực sự của bạn sẽ tiếp tục hay chấm dứt.

Tôi đã trải qua nó và tôi biết được nó tồi tệ, nó đáng sợ và nguy hiểm biết chừng nào. Đã có một thời gian tôi mất đi cảm hứng để sống, tôi co rút vào thế giới giả tạo mà tôi tự tạo ra. Tôi vừa không đủ can đảm để sống như ngày xưa, lại không đủ can đảm để tiếp tục hành trình. Tôi bắt đầu tự vẽ ra những lí do cho sự cô lập của mình: nào là thế giới tất cả là giả dối, nào là tôi thích sống cô độc như vậy (nhưng đó đâu là cô độc, đó là cô lập mình với cả thế giới) hay có khi tôi tự viển vông mình là đặc biệt, là khác biệt nên có quyền tránh xa thế giới, phán xét mọi thứ…. Và bạn biết không, thật sự quá trình để nhận ra bạn không là gì, bạn không là ai trong sự cô độc đó thật sự tệ hại đến dường nào. Nhưng rồi tôi vẫn phải tiếp tục hành trình, một hành trình đang tiếp diễn.

Tôi phải học cách sống hoà nhập với mọi người bằng tất cả tâm trí, thân xác, và linh hồn nhưng phải luôn thành thật với chính mình. Tôi biết con đường chính đạo thật sự luôn là con đường mà ở đó tôi có thể múc ra sự hoà nhập bằng tất cả sự kính trọng, sự cảm thông mà không hề phán xét, kết án hay khinh bỉ, chia rẽ thế giới.

Và đó là quá trình thứ hai tôi trải qua trong hành trình “về nguồn” qua cô độc.

Bắt đầu trở nên cân bằng hơn, bắt làm chủ được nhiều thứ hơn, và hơn hết, bắt đầu thấy sự quý giá của thinh lặng. Bạn không còn cô lập với thế giới và cũng không căm ghét thế giới dù bạn có nhìn thấy mọi thứ phù vân xung quanh. Giờ đây, khi quá trình đào thải đã hoàn thành, khi mắt bạn đã được mở ra, tâm trí bạn im lặng, thân xác bạn được trân trọng đúng cách, bạn bắt đầu quá trình hoà nhập lại thế giới. Giờ đây là quá trính sống như ngày xưa mà không xưa. Vẫn còn đó bạn bè, vẫn còn đó tài sản, vẫn còn đó công việc, vẫn còn đó mọi thứ dang dở bạn phải làm, nhưng giờ đây bạn phải làm nó trong một sự tỉnh thức.

Nếu quá trình thứ nhất đào thải là đáng sợ và đau đớn thế nào, thì quá trình thứ hai lại đầy cám dỗ và thử thách không kém. Bởi khi trở lại cuộc sống, bạn sẽ không phải là một người giác ngộ với những siêu năng lực đâu, mà là một con người với ánh sáng của sự thật – sự thật về chính mình, sự thật về thế giới. Và điều này làm bạn chẳng khác nào ngày xưa nên bạn vẫn sinh hoạt như ngày nào nhưng với một sức mạnh và ý thức khác hẳn, với một tâm trí và một tinh thần mới mẻ. Quá trình này là quá trình sống nơi thân xác bạn thuộc về.

Giờ đây tôi vẫn đang sống quá trình thứ hai này, một quá trình mà ở đó tôi không lệ thuộc, không cố kiểm soát, không ràng buộc, không chiếm giữ, níu kéo nhưng là liên hệ, là trân trọng, là có thể nói không, có thể nói có. Là sống không để sự kiêu ngạo chiếm trị và không để thứ đạo đức hình thức phán xét. Là sống biết im lặng, biết nói, biết dừng, biết phải phải làm gì đúng thời điểm. Đương nhiên không phải lúc nào cũng dễ dàng, vẫn có những sai lầm, vẫn có những vấp ngã, vẫn còn đó những tự kiêu, nhưng là biết chấp nhận nó như nó vốn dĩ là điều một con người luôn mắc phải. Và sống cười vui, buồn giận, và hoan hỉ trong nhiều dịp khác nhau nhưng tỉnh thức không bao giờ níu giữ hay thao thức về những thứ đó sẽ lặp lại trong tương lai. Đó là sống trọn vẹn giây phút hiện tại, sống trong sự tỉnh thức từng khoảnh khắc và khoảnh khắc. Điều này không phải là dễ dàng như cách viết ra nó, chắc chắn các bạn đã kinh nghiệm những điều trên.

Còn có quá nhiều điều tôi muốn chia sẻ cùng bạn ở đây, nhưng rốt cuộc tôi vẫn chỉ là đứa trẻ đang chập chờn bước tường bước trở về nguồn. Nhưng nếu có thể có một lời khuyên cho tất cả những ai đang đi vào sự trống rỗng và cô độc, xin hãy nhớ lấy một lời: Đừng bao giờ đánh mất sự thành thật với chính mình.

Tác giả: Bình Minh

Photo: Free-Photos

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️ http://bit.ly/2KTJCN2

Làm thế nào để giáo dục con cái thật tốt?

Bình Minh
-
0
Làm thế nào để giáo dục con cái thật tốt?

Người ta thường rỉ tai nhau rằng: xã hội nào cũng muốn giáo dục con người tốt, tôn giáo nào cũng đều giúp con người hướng thiện. Nhưng sự thực thì chiến tranh giữa các quốc gia, vùng miền và tôn giáo vẫn thường xuyên xảy ra. Điều đó chứng thực rằng, giá trị tốt xấu giữa các các xã hội, các tôn giáo là khác nhau. Sự khác nhau đó nhiều khi không nằm ở các điều răn, ở các việc phải làm mà nằm ở lý tưởng, niềm tin.

Người Hồi cũng dạy không được giết người nhưng họ vẫn thường xuyên tổ chức khủng bố những người khác, chỉ vì những người này khác niềm tin của họ. Chủ nghĩa xã hội hướng tới một thế giới đại đồng, mọi người đều bình đẳng nhưng họ vẫn thường tổ chức bạo lực chống lại người khác quan điểm. Bởi thế, việc chọn lựa một hệ giáo dục có giá trị nhân bản, giáo dục ra những thế hệ có khả năng sống và yêu thương những người khác niềm tin, khác lý tưởng, màu da, chủng tộc, thiết nghĩ là hệ giáo dục tốt nhất hiện nay. Nó chắc chắn không thể xoá bỏ chiến tranh khỏi thế giới loài người, nhưng nó đủ để chúng ta không tạo ra chiến tranh vì những khác biệt trong quan điểm, suy nghĩ và niềm tin.

Câu hỏi làm thế nào để giáo dục con cái thật tốt, là vấn đề sống còn cho con người. Nó không chỉ liên quan đến vấn đề giảm bớt chiến tranh để có thể chung sống hoà bình với những khác biệt, mà còn là để đối phó với những vấn nạn mới mà con người phải đối mặt trong một thế giới phù thuộc vào công nghệ, thế giới toàn cầu.

Tìm ra cho thế hệ trẻ một nền giáo dục tốt, một nền giáo dục có tính phổ quát là bài toán cần giải ngay lập tức trong bối cảnh xã hội Việt Nam ngày hôm nay. Nền giáo dục Việt Nam, hay những nước đang phát triển hầu như đều chỉ bó vào trong những vấn nạn quốc gia của mình, chủ nghĩa hay niềm tin tôn giáo của mình, chỉ một số ít các nước phát triển có một nền giáo dục hướng đến các giá trị toàn cầu. Chính điều này tạo ta cán cân chênh lệch giữa các quốc gia với nhau về kinh tế, chính trị và tạo ra nhiều thảm hoạ toàn cầu. Một nền giáo dục tốt phải quan tâm đến trách nhiệm toàn cầu, có ý thức trước sự sống còn của hành tinh xanh, nơi mà mọi người đều sống. Bởi vì các vấn nạn mà con người ngày hôm nay đang đối mặt không còn bó hẹp trong các biên giới gọi là quốc gia mà nó đã lan ra đến các châu lục trên trái đất.

Đơn cử như đại dịch H1N1, và H5N1 hơn mấy năm về trước. Nếu các quốc gia và công dân ở những nước phát triển bị bó hẹp trong biên giới của mình thì có lẽ thảm hoạ mà các đại dịch kia gây ra đã không thể được ngăn chặn kịp thời, và hậu quả thì khó lường được. Hay là thảm hoạ môi trường trên thế giới, chiến tranh hạt nhân, v.v..

Người ta nói nền giáo dục Việt Nam đang đi ngược lại so với thế giới, đó quả là một nhận xét hợp lý. Tại sao chúng ta phải học triết học Mac-Lenin, khi nền triết lý đó đã bị thế giới tẩy chay, các khuôn mẫu và giáo điều về kinh tế của nền triết lý đó đã cướp đi bao nhiêu triệu người trong các cải cách kinh tế của các nước XHCN? Tại sao còn phải dạy học sinh ca ngợi và tuân phục chính quyền trong khi chân lý là: chế độ thì tạm thời, mau qua và luôn thay đổi? Tại sao còn dạy học sinh học thật nhiều môn học, nhiều lý thuyết mà tính thực tiễn kém, trong khi bỏ mặc các môn khác để rồi học sinh phải tự học lại khi rời ghế nhà trường? Tại sao còn dạy học sinh đấu tranh giai cấp, còn nhồi vào đầu bọn trẻ các môn học hận thù, chia rẽ trong khi thế giới ngoài kia đang xích lại gần nhau hơn, các cựu thù đã bắt tay với nhau để xây dựng xã hội và thế giới tốt đẹp hơn? Tại sao còn quan tâm đến các thành tích, các chỉ tiêu qua nhưng tờ giấy khen, bảng điểm dễ mua và dễ làm giả, mà lại bỏ bê chất lượng thật sự của nội dung giáo dục, phương pháp giáo dục? Còn nhiều sự thụt lùi, đi ngược lại với đòi hỏi thế giới ngày hôm nay mà nền giáo dục Việt Nam đang làm. Câu hỏi là làm thế nào để con cái chúng ta có một nền giáo dục tốt nhất đây?

Chưa bao giờ tôi thấy tầm quan trọng của gia đình trong giáo dục thể hệ trẻ ngày hôm nay cần thiết như lúc này. Không phải trước đây tôi xem nhẹ giáo dục gia đình lên con cái, mà ngược lại. Tôi thực sự quan tâm đến vấn đề giáo dục tại gia khi nhìn thấy nền giáo dục mà xã hội Việt Nam đang đi xuống không phanh. Việc cho con em đến trường luôn là trách nhiệm của các bậc làm cha làm mẹ, và nó sẽ là tội ác nếu các bậc cha mẹ cấm đoán quyền được học tập của con cái khi chúng đến tuổi.

Trường học là cần thiết nếu môi trường giáo dục đó tốt. Tệ là nền giáo dục Việt Nam đang làm hư hỏng thể hệ tương lai. Người ta sẽ nói là nếu không cho con em đến trường, vậy thời gian đâu để cha mẹ dạy dỗ con cái? Và dựa vào đâu để chứng minh phụ huynh có đủ khả năng về trình độ chuyện môn trong việc giáo dục? Đó là câu hỏi mà tôi nghĩ thật khó để trả lời, nhưng nó cũng không thể dùng để biện minh cho hành động phó mặc hoàn toàn cho trường học giáo dục con cái mình. Đã đến lúc phụ huynh quan tâm một cách chủ động hơn nữa việc học của con em mình nơi ghế nhà trường. Quý vị có quyền đòi hỏi xã hội cung cấp cho con em một nền giáo dục tốt nhất giữa trên các giá trị sau:

  • Nhân bản
  • Tự lập (Phải có nghề trong khoảng thời gian 12 năm ra trường.)
  • Đủ nhận thức về bản thân, về xã hội, về kinh tế qua các kiến thức căn bản: tâm lý học, kinh tế học, xã hội học và chính trị học.
  • Công nghệ

Thiết nghĩ trong 12 năm học, 9 năm đầu trẻ có thể học các môn như ngoại ngữ, toán, văn, hoá, lý, địa, sử, sinh và đạo đức. 3 năm sau trẻ cần được học thêm các môn kinh tế học căn bản, tâm lý học căn bản, đại cương về triết học, chính trị và xã hội học căn bản. Thêm vào đó là khả năng sử dụng và nắm bắt các công nghệ mang tính toàn cầu. Trong suốt 3 năm cuối trong tổng số 12 năm học, trẻ cần phải được học một môn học theo năng khiếu: Học nhạc, học nhảy, thể thao… Cần bỏ đi các môn học và các hoạt động mang tính tuyên truyền chính trị, thay vào đó là các khoá huấn luyện và các bài nói chuyện về kỹ năng sống. Trong khoảng 3 năm đó phải luôn tạo điều kiện cho học sinh khả năng nói chuyện trước công chúng, trước đám đông. Với những môn học và mục đích hướng đến như trên, cần phải thay đổi phương pháp dạy học, chất lượng giáo viên. Một trong những ý tưởng của tôi là dùng môi trường giáo dục, các mối quan hệ trong nhà trường, các giáo viên phải biết lồng ghép vào đó kỹ năng giao tiếp xã hội cho học sinh.

Đó chỉ là những nét phác hoạ chung mà tôi nghĩ con cái chúng ta cần được có nơi ghế nhà trường. 12 năm cho con em đến trường, thêm mấy năm đại học tốn bao nhiều thời gian, công sức và tiền bạc mà con cái chúng ta trở nên hư hỏng, đần độn, độc ác thì thử hỏi việc đầu tư đó của chúng ta có thật sự là khôn ngoan. Trong khi chúng ta có quyền quan tâm đến nơi con mình học, nội dung được giảng dạy vì chúng ta đã tốn tiền cho trẻ được đến trường.

Nếu muốn thay đổi xã hội cần thay đổi con người. Muốn thay đổi con người, cần thay đổi nền giáo dục. Mục tiêu của các bậc phụ huynh khi chủ động quan tâm đến việc học của con em mình không phải là yêu cầu thay đổi, mà là giám sát để có thể ngăn chặn kịp thời những sai trái mà nền giáo dục đó gây ra cho con em chúng ta. Đem con cho nhà trường và phó mặc hoàn toàn cho hệ thống giáo dục là bạn đang “ôm con bỏ chợ.” Tương lai của thế hệ trẻ phù thuộc vào chất lượng giáo dục, chất lượng của nền giáo dục phù thuộc vào tiếng nói của phụ huynh. Hãy là một phụ huynh có trách nhiệm với tương lai con em mình.

Tác giả: Bình Minh

Photo: klimkin 

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️  http://bit.ly/2KTJCN2

“Im lặng thở dài” – Tôi đang lắng nghe

Ni Chi
-
4
“Im lặng thở dài” – Tôi đang lắng nghe

(666 chữ, 2.5 phút đọc)

Đà Lạt ngày đông, bước bơ vơ giữa núi đồi để cảm nhận được nỗi cô đơn, để biết cô đơn vẫn còn ở bên cạnh chưa bao giờ chịu rời xa tôi, để đôi mắt này đẫm lệ vì say đắm nhìn sâu vào ánh mắt cuộc đời. Rồi nghe cõi lòng mình cất lên tiếng hát “Im lặng của đời, tôi đang lắng nghe.”

“Im lặng của đêm, tôi đã lắng nghe.” Đêm cư ngụ nơi khoảng không trống rỗng, cho tôi trải lòng mình cùng ánh trăng, mượn tiếng gió làm lời an ủi, để thấy mình vụng về chưa kịp chào hỏi những vì sao chợt lóe lên rồi lịm tắt. Đêm trở về đánh cắp giấc ngủ, trả lại cho tôi những cơn quằn quại của tuổi trẻ hoang mang. Đêm trở về ngân vang một khúc ca im lặng, để cô gái ngồi say sưa bên ô cửa thấy mình bỗng bé nhỏ giữa vũ trụ bao la.

“Im lặng của ngày, tôi đã lắng nghe.” Ánh sáng nào đã đánh cắp đi mặt trời để mây lang thang trôi dạt khắp chốn phương trời kiếm tìm. Mây hỏi tôi mặt trời lóng lánh kia đã đi đâu? Tôi im lặng trước lòng tốt muốn đến bên cạnh an ủi vỗ về trái tim kẻ tội nghiệp.

“Tôi đã lắng nghe trái tim lạc loài.” Có người hiểu hết tất cả lời tôi nói, nhưng họ vẫn thích bỏ mặc tôi một mình. Họ biết mùa đông đã về trong trái tim tôi nhưng họ vẫn muốn rong chơi chạy nhảy. Họ muốn tự một mình thoát khỏi mùa đông. Họ đánh cắp tất cả hơi ấm nồng cháy trong tôi đi, rồi thong dong chạy trốn đến nơi có mùa xuân.

“Bao đêm đã qua, im lặng của người.” Tôi đã tự hỏi làm sao người có thể cứng rắn đến thế. Người càng ra sức thể hiện quyền uy sức mạnh thì chỉ càng chứng tỏ một điều rằng tôi đang quá yếu đuối. Tôi chờ đợi tiếng nói được cất lên từ đôi môi ấy, chờ đợi ánh mắt ấy dõi theo tôi, soi sáng con đường tôi đang bước đi bơ vơ.

“Tôi đã lắng nghe, im lặng của tôi.” Im lặng của một người điên, của một kẻ say lảo đảo xiêu vẹo giữa đời với khát vọng trông thấy sự trần trụi. Suốt năm tháng tuổi trẻ trôi qua âm thầm trong câm lặng, không dám dùng ngôn ngữ của con người để thêu dệt giữa đám đông. Chỉ biết cúi mặt bầu bạn cùng sự im lặng của chính mình.

Ôi sự im lặng nuốt chửng cuộc đời tôi trong tất cả thanh xuân. Nước mắt đã không còn rơi cho những đau đớn. Trái tim đã không còn run rẩy trước sợ hãi. Dòng lệ nào đã rơi xuống mặt người để biến tan giữa hư vô. Khóc làm chi, tiếc thương làm gì hoài niệm đã xa. Biết bao ước mộng đã xoay tròn giữa thinh không hoang vắng rồi đánh rơi đi tất cả. Sau cùng, vẫn chỉ còn lại sự im lặng, thứ âm thanh chưa bao giờ dám gọi tên.

Tuổi thanh xuân đã chóng tan như những bóng mây bọt nước. 26 năm tôi chạy trốn đời hay đời đang chạy trốn tôi? Nhưng rồi đấy là con đường tôi đã chọn. Chọn uống một chén rượu nồng giữa chốn nhân gian mà có lẽ say tận một đời. Thấy mình say giả bộ làm kẻ điên lấy trộm đi tất cả những gì đẹp đẽ nhất giữ riêng cho mình.

Chiều nay lang thang để chỉ muốn được làm kẻ lang thang. Để thứ cảm xúc mãnh liệt chết tiệt được nhói lên. Để thấy mình được làm một người ca sĩ. Để cả Đà Lạt bất đắc dĩ trở thành khán giả.

Ôi nhân thế ơi tôi đang lắng nghe khúc ca “Im lặng thở dài.”

Tác giả: Ni Chi

Photo: JerzyGorecki 

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️http://bit.ly/2KTJCN2

[THĐP Review] The Truman Show – Nếu cuộc đời chỉ là một màn kịch?

Vũ Thanh Hòa
-
0
[THĐP Review] The Truman Show – Nếu cuộc đời chỉ là một màn kịch?

thđp review

The Truman Show là một bộ phim chính kịch ra đời năm 1998 đã đưa tên tuổi Jim Carrey lên một tầm cao mới vào thời điểm đó. Hiện tại, ông được biết đến là một diễn viên hài lừng danh của Mỹ, nổi tiếng với các phim Ace Ventura: Pet Detective, The Mask, Dumb and Dumber… Với phong cách diễn hài mới lạ, nếu không nói là quái dị, kỳ cục, xàm xí, đặc biệt với nụ cười mang sắc thái “man mát”, Jim Carrey đã tạo nên dấu ấn mãnh liệt trên màn ảnh. Những bộ phim ông tham gia không chỉ hài hước mà còn ẩn chứa những nội dung thâm thúy. The Truman Show là một trong số đó. Bộ phim có ý tưởng kịch bản độc đáo và hài hòa giữa các yếu tố giải trí, triết lý và nghệ thuật.

Đúng như cái tên, Truman Show là một chương trình truyền hình thực tế công chiếu 24/7 ở 220 quốc gia với nhân vật chính là Truman Burbank sống trong một trường phim khổng lồ mô phỏng thế giới thực. Tất cả những diễn biến cuộc sống của Truman kể từ khi nằm trong bụng mẹ cho tới khi ra đời, lớn lên đều được ghi hình bằng hệ thống 5000 camera lắp đặt khắp thị trấn và phát sóng toàn cầu. Tất cả mọi người ở đó đều là các diễn viên, trừ Truman là người không biết mình đang nằm trong chương trình truyền hình đó. Mọi thứ được đạo diễn Christof (Ed Harris thủ vai) sắp đặt hoàn hảo tới nỗi khiến Truman nghĩ rằng thế giới anh đang sống là “bình thường.”

“We accept the reality of the world with which we’re presented. It’s as simple as that.” – Christof

Bộ phim kể về quá trình Truman thức tỉnh khỏi thực tại ảo anh đang sống bằng cách quan sát kỹ lưỡng thế giới và nhận ra những kẽ hở. Ý tưởng này cũng tương tự như ý tưởng phim The Matrix hay Inception. Trong Truman Show, sự sắp xếp (kiểm soát) dường như hoàn hảo nên khả năng thức tỉnh của nhân vật chính được xem là không thể xảy ra. Đây chính là yếu tố tạo nên sự gay cấn, kịch tính của bộ phim. Người xem sẽ không thể đoán biết được các nhân vật sẽ hành động như thế nào để thực hiện mục đích của mình.

Nếu để ý ta có thể thấy Truman mang hàm ý True-Man, là người duy nhất sống thật ở trong thế giới đó, còn tất cả những người khác chỉ đều là giả tạo vì họ là diễn viên. Từ đây ta có thể đặt ra một câu hỏi rằng: Sống thật trong thế giới ảo hay sống ảo trong thế giới thật mới là một bi kịch? Và rằng liệu thế giới chúng ta đang sống có phải là “thật” như chúng ta vẫn thường nhìn thấy. Nếu nó cũng chỉ là một thế giới giả lập, một show truyền hình hay một giấc mơ thì liệu ta có sống khác đi không?

Nhờ 5000 camera khắp thị trấn, nhìn Truman ở mọi góc độ, đạo diễn có thể thao túng những quyết định cuộc của anh. Trong khi đó, Truman chỉ có hai con mắt để nhìn toàn bộ thế giới. Điều này như muốn nói rằng con người bị giới hạn bởi chính tầm nhìn của bản thân, nên dễ dàng bị thao túng, kiểm soát.

 “Nothing you see on this show is fake. It’s merely controlled.” – Marlon

Khi xem phim The Truman Show, khán giả được nhìn ở hai góc độ: Máy quay của show và máy quay của bộ phim thực. Điều này cũng tạo ra hiệu ứng (tạm gọi là) “giật khỏi thực tại.” Đột nhiên trong một khoảnh khắc nào đó, tôi có cảm giác như đang nhìn chính mình xem phim Truman Show. Những gì tôi đang làm như thể một thước phim và có một “tôi” thứ hai đang theo dõi tất cả những chuyện đó. Cảm giác này cũng tương tự như khi xem Inception.

Bộ phim cũng đặt ra một ý tưởng rằng khi ảo tưởng, ảo giác về thực tại kết thúc, liệu một người có rơi vào tuyệt vọng đến chết giống như ông già trong phim Nhà tù Shawshank đã thắt cổ tự tử sau khi ra khỏi tù, chỉ vì ông ấy đã dành cả đời để sống trong đó không? Truman, anh ta đã sống trong trường phim 30 năm!

Chưa kể trước đó, Truman còn phải trải qua cảm giác kinh hoàng/hoảng loạn nghĩ mình là một người điên khùng, mất trí khi anh bắt đầu nhìn thực tại bằng một con mắt khác. Tất cả là cái giá phải trả cho sự thức tỉnh. Xem xong phim, có thể chúng ta không muốn thức tỉnh như chúng ta tưởng! Như Terence McKenna nói, “Cái giá để là một người tỉnh trí trong xã hội này là cảm giác lạc lõng không ít thì nhiều.”

Truman Burbank: Was nothing real?
Christof: You were real… that’s what make you so good to watch.

Khi nhắc đến phim The Truman Show, người ta sẽ nhớ ngay đến câu nói kinh điển của Truman Burbank: “In case I don’t see ya, good afternoon, good evening, and good night!” cùng với một câu nói khác cũng mang hàm ý mỉa mai và giễu cợt hoàn cảnh “Somebody help me, I’m being spontaneous!” Jim Carrey như thể được sinh ra để vào vai Truman vậy. Sự hài hước mang vẻ điên khùng, nhí nhố của Truman như một đòn bẩy giúp anh không rơi vào tấn bi kịch của cảm xúc khi thế giới sụp đổ.

Bên cạnh nội dung về sự thức tỉnh, The Truman Show cũng đề cập đến sức mạnh quyền lực của truyền thông, của đồng tiền trong việc chi phối đám đông – những người quan tâm đến sự tiện lợi và giải trí hơn tất cả. Ngoài ra, bộ phim cũng đặt ra một câu hỏi về mối quan hệ giữa sự sáng tạo nghệ thuật và vấn đề đạo đức, nhân tính.

Có thể nói, The Truman Show là một phim mang lại rất nhiều cung bậc cảm xúc. Âm nhạc được chọn lọc kỹ lưỡng và rất ăn khớp với diễn biến phim. Nó là sự pha trộn giữa thanh âm của sự bồn chồn, âu lo, run rẩy, hoang mang khi ở trong những nghi vấn về thực tại và sự kinh ngạc, sung sướng khi phát hiện ra được tia sáng sự thật huy hoàng.

Đây là một bộ phim tôi rất yêu thích và đã xem lại không ít lần. Nó không quá cao siêu, phức tạp trong lời thoại và diễn biến nhưng vẫn thể hiện được những triết lý quan trọng nhất đã từng được nói đến trong tâm linh tôn giáo. Chính sự dí dỏm giản dị của nhân vật chính và sự sáng tạo trong ý tưởng kịch bản là thứ chiếm được cảm tình của tôi nhiều nhất. 9/10 là điểm dành cho The Truman Show.

Christof: I know you better than you know yourself.
Truman Burbank: You never had a camera in my head.

Tác giả: Vũ Thanh Hòa

Ảnh minh họa: Sadie Pices

📌 Mời Triết Học Đường Phố và các tác giả một ly cafe ➡️ http://bit.ly/donateTHDP

📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố, bài viết nổi bật sẽ có nhuận bút/tip. ➡️http://bit.ly/2KTJCN2

1...959697...334Trang 96 của 334

PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN

Triết Học Đường Phố là một nền tảng chia sẻ tri thức và trí tuệ, Đông Tây kim cổ. Với sứ mệnh nâng cao nhận thức cộng đồng, THĐP đã và đang đồng hành cùng mọi người trên con đường này từ 2011. Suy cho cùng, mục đích quan trọng nhất của con người không là gì khác ngoài sự hợp nhất với cội nguồn tinh thần thiêng liêng. Mọi chủ đề THĐP chia sẻ đều xoay quanh giá trị cốt lõi này (Chân - Thiện - Mỹ).

© 2011 - 2024, Triết Học Đường Phố. All rights reserved.