12.7 C
Da Lat
Thứ Sáu, 13 Tháng 3, 2026

PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN

Triết Học Đường Phố - PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN
Trang chủ Blog Trang 171

[Review] Khu Vườn Mùa Hạ – Kazumi Yumoto

Featured Image: Nguyễn Hà

 

Có những cuốn sách, sau khi đọc xong người ta muốn giữ cho riêng mình. Nhưng cũng có những cuốn sách, sau khi đọc xong người ta muốn chia sẻ với người khác. Và chưa có cuốn sách nào khiến tôi mong muốn chia sẻ cho bạn bè như quyển này. Đến nỗi có lần tôi cho một chị trong công ty mượn mà cứ như van nài chị ấy đọc vậy: “Chị đọc cuốn này đi, dễ thương lắm!”

Nói về nội dung thì cuốn này cũng không có gì đặc biệt hay vượt trội lắm. Chỉ là cách kể chuyện dễ thương, dí dỏm của tác giả khiến cho câu chuyện cuốn hút theo một cách rất riêng! Chuyện kể về 3 cậu nhóc học lớp sáu và một ông lão ở tuổi “gần đất xa trời”. Ban đầu 3 cậu nhóc theo dõi ông lão ở nhà, theo ông lão đi mua hàng, chúng đóng vai thám tử và cố không để ông lão biết thế nhưng lại mời ông lão ăn gỏi cá một cách bí mật. Cuối cùng thì cũng bị ông lão phát hiện ra. Thế là không biết từ lúc nào từ thám tử, 3 đứa lại trở thành người giúp việc cho ông lão. Giúp ông đổ rác, phơi đồ, sơn lại nhà cửa, làm vườn… Ông lão dạy cho chúng làm những việc vặt trong nhà, rồi không biết từ lúc nào, ông lão trở thành người bạn thân thiết của 3 đứa nhóc…

Thật ra, ban đầu 3 đứa nhóc theo dõi ông lão vì chúng nghĩ rằng… ông lão sắp chết. Vì sau đám tang bà ngoại của 1 trong 3 đứa, chúng luôn thắc mắc chết là như thế nào và sau khi chết người ta sẽ đi đâu. Có người bảo chúng rằng “chết nghĩa là ngừng thở” nhưng trong tâm trí non nớt của một đứa trẻ đang lớn, chúng nhận ra rằng “sống không chỉ là thở”. Thế nên chúng theo dõi ông lão sống một mình và có vẻ như sắp chết đến nơi rồi để xem ông sẽ chết như thế nào.

Thế nên chúng đem gỏi cá cho ông lão ăn vì “mời ông lão ăn một bữa ngon thì có gì sai nếu ông lão sắp chết rồi”. Về phần ông lão, trước khi gặp 3 đứa nhóc, dù được xem là còn sống, nhưng có vẻ như là “đã chết rồi”, ông không quan tâm đến nhà cửa, không có bạn bè, mỗi ngày ăn cơm hộp rồi xem tivi. Thế rồi khi gặp 3 đứa trẻ tò mò kia, ông như được sống lại. Ông cùng 3 đứa trẻ dọn dẹp nhà cửa, dọn vườn, cùng nhau gieo hạt cúc cánh bướm trong vườn, cùng ăn dưa hấu buổi chiều. Rồi ông còn thổ lộ bí mật của mình cho bọn nhóc nghe, kể cho chúng về sự khốc liệt của chiến tranh và lý do tại sao ông sống một mình…

Thế rồi, một ngày bọn nhóc quay về từ trại hè và đến thăm ông lão. Chúng thấy ông lão đang nằm đắp chăn nhưng không phải đang ngủ… Ông mất rồi, mất sau khi rửa nho và chờ chúng đến cùng ăn. Ông ra đi rất thanh thản, miệng ông lúc đó còn như đang thoáng cười nữa…

Cuối cùng thì 3 đứa nhóc cũng đã biết chết là gì, nếu một ai đó chết đi có nghĩa là ngày mai chúng sẽ không thể gặp được người đó, không thể nghe giọng nói của người đó, không thể cùng người đó đi chơi, nhưng chúng vẫn phải tiếp tục sống và thế giới xung quanh vẫn tiếp tục chuyển động cứ như không có gì xảy ra vậy. Chúng biết rằng ai rồi cũng phải chết, thế nên chết cũng không có gì đáng sợ nhưng điều đáng sợ hơn là sống đến hết đời vẫn không làm được điều gì để có thể thanh thản ra đi… Chúng cũng không còn sợ ma hay thế giới bên kia nữa, vì từ giờ chúng đã có người quen ở thế giới đó rồi…

Dù rằng ông lão ra đi khi chưa kịp thấy đám cúc cánh bướm mà 3 đứa nhóc trồng trong vườn nhà mình nở hoa. Nhưng tin rằng ông biết đám cúc cánh bướm ấy khi lớn lên và nở hoa sẽ rất đẹp!

 

Trần Trúc Giang

“Một đêm của chị chỉ có 20 nghìn”

Featured Image: Adam Chamness

 

Rít một hơi thuốc dài trong góc quán cafe vắng lặng, chị nhả khói và thở dài: “Một đêm của chị chỉ có 20 nghìn.”Đứa trẻ ranh như tôi hiểu được bao nhiêu về những gì chị nói, thấu được bao nhiêu nỗi đau sau làn khói thuốc ấy và ánh mắt như trăm tiếng thở than kia như bóp nghẹn lòng tôi lại.

Gặp chị trong một buổi chiều lặng gió “Sao lại muốn cafe với chị? Những cán bộ công chức có cuộc sống đàng hoàng như em sao lại muốn dành thời gian cho những người nhơ nhuốc như chị.”

“Em gặp chị với tư cách một phóng viên, em muốn viết về cuộc sống, về nỗi đau, về phụ nữ, thuốc lá, men say và những giọt nước mắt.”

Chị trầm ngâm không nói thêm, hớp ngụm cafe đen đặc không đường – thứ mà tôi thường uống vào khoảng thời gian bế tắc của cuộc sống và tôi hiểu, có rất ít người đủ nặng gánh tâm trạng để uống được loại cafe đắng chát cuống họng như vậy.

“Chị ngoài 40 rồi, da nhăn nheo, mỡ chảy xệ, cũng qua rồi cái thời sung sức mà thu hút đàn ông, giờ chỉ bôi lên mặt những loại kem rẻ tiền, ra đường và kiếm sống qua ngày thôi.

“Tại sao chị không làm những công việc khác như bưng bê, chạy bàn…”

“Cái nghiệp nó thế đó cô bé, cũng đâu có chắc em đang thích công việc của mình nhưng mấy người dám từ bỏ mà quay đầu trở lại.”

“Em thích việc mình đang làm.”

“Ừ, thích hay không là do miệng mình, cứ thỏa thê mà tự lừa dối bản thân.”

Một nốt lặng nhỏ giữa cuộc trò chuyện, đứa trẻ ranh nhanh mồm mạnh mép như tôi đang chết lặng trong ánh nhìn cuộc đời của một người từng trải.

Chị châm điếu thuốc Ó, gói thuốc móp méo, cái bật lửa cũng chẳng muốn nghe lời. Rít một hơi thuốc dài trong góc quán cafe vắng lặng, chị nhả khói và thở dài: “Một đêm của chị chỉ có 20 nghìn.”

“Chị đùa sao, tô phở bây giờ đã 25 nghìn rồi đấy.”

“Ừ, làm gì biết đến những món ăn đắt tiền đó, tụi chị chỉ ăn cơm với rau cho qua bữa, thỉnh thoảng có ngon từ thêm con cá miếng thịt.”

“Chị sẽ kéo dài việc này trong bao lâu?”

“Khi nào chị còn sức để thức đêm. Đàn ông bây giờ khốn nạn lắm, nó quần mình rồi nó lăn ra ngủ, còn mình thì phải thức để canh nó lấy tiền chứ không nó bỏ chạy lại uổng công.”

“Sao chị không lấy tiền trước.”

“Em nghĩ tụi nó dễ lừa à, vào với nó, đúng ý nó mới trả tiền còn không thì đừng có mơ.”

“Chỉ 20 nghìn thôi sao?”

“Ừ, chỉ chừng đó cho nhiều đêm mũi cắn nát chân, công an bây giờ cũng tâm lý, thấy mấy đứa đứng đường lớn tuổi như tụi chị nó cũng không làm khó dễ, cũng may hơn trước rồi.”

Hàng ngày, cơm ăn đủ no, cafe có uống, 20 nghìn chỉ dùng cho những mua sắm lặt vặt có cũng được không có cũng không sao nhưng cái dư của mình đôi khi lại là cái thiếu, cái thèm của biết bao nhiêu người. Cuộc đời ngoài kia đa màu đa sắc, mình có buồn thì cuộc sống vẫn cứ trôi, đĩ vẫn cứ đứng đường và một đêm vẫn chẳng thể lên 21 nghìn.

Gọi chủ quán, tặng chị cái bật lửa mới: “Em tặng chị một chút hơi ấm nhỏ của cuộc sống, mong chị luôn bình an và nhiều sức khỏe.”

Quay đi để giấu nhẹm giọt nước mắt cảm động đang chực chờ. Hôm nay, tôi trân trọng cuộc sống của mình hơn một chút, biết ơn sự đầy đủ của mình hơn một chút, nâng niu tiếng tiếng cười của mình hơn một chút và có thêm lý do để gạt bỏ những nỗi buồn ra khỏi cuộc sống hơn một chút.

Nhớ nhé – 20 nghìn và một bài học để đời.

 

Yến Mèo

Một câu chuyện về nỗi đau thật sự

Featured Image: Anders Knudsen

 

Được tóm lược lại từ truyện Amenosa (được dịch là Ám Hành Ngự Sử), tập Cây độc Mandragora.

Amenosa là ai! Amenosa là một chức quan đặc biệt có thật ở bán đảo Triều Tiên khoảng 500 năm về trước. Sứ mệnh của các Amenosa là khi nhận lệnh của các nhà vua, sẽ giả làm dân thường đi khắp nơi vừa quan sát tình hình vừa giúp đỡ dân lành. Có thể nói Amenosa thực sự là một anh hùng của người dân. Ở Hàn Quốc câu chuyện nổi tiếng về Amenosa đã từng được đưa lên màn ảnh và sân khấu rất nhiều lần. Chế độ Amenosa đã từng được áp dụng ở Hàn Quốc với tên gọi: Ám hành ngự sử.

Bộ truyện này mình coi từ lúc còn nhỏ xíu mà xem cũng không trọn bộ, trong đầu chỉ ấn tượng mãi tập này đến lớn mới hiểu được ý nghĩa của nó. Khi còn nhỏ thích đọc truyện tranh và rất ngại nhiều chữ, khi lớn rồi lại cảm thấy tiếc vì nếu câu chuyên được chuyển thành tiểu thuyết thì còn hay đến mức nào. Bản tóm tắt sau đây chỉ nhằm mục đích truyền tải lại ý nghĩa của câu chuyện mà thôi, mình chỉ lược bỏ những chi tiết dư thừa và hoàn toàn không thêm thắt ý tưởng cá nhân nào, dù sao cũng không phải là tác phẩm của mình.

– Ngài có phải là Amenosa?

– Phải, làm sao ngươi biết?

– Xin ngài… Cứu lấy người dân trên hòn đảo của tôi.

– Không quan tâm.

– Trên đảo, có một kẻ có khả năng hồi sinh người chết.

– Được như vậy thì quá tốt, thiên hạ không cần đến pháp thuật nữa.

– Ngài lầm rồi, hắn là ác quỷ.

Nghe đến điều này, Amenosa tỏ ý thích thú:

– Người biết gì về hắn, nói rõ xem nào.

– Hắn là Đại phu, hắn châm cứu và phép màu xảy ra.

– Muốn biết sự thật không? Cái mà ngươi cho là phép màu ấy?

– Tôi sẽ theo ngài đến cùng.

Amenosa đưa anh ta cây súng và nói:

– Cầm lấy cái này mà dùng, khi sự thật được phơi bày, ngươi chắc chắn sẽ cần đến nó.

Hai người đi đến hòn đảo, đó là một hòn đảo với ngọn núi lửa đã tắt, thời tiết dễ chịu, bốn mùa tươi đẹp, hoàn toàn khác với trên đất liền. Thật sự thì nơi này cho người ta cảm thấy rất bình yên.

Một người đàn ông đánh cá đi ngang và chào anh ta. Amenosa hỏi:

– Người kia cũng đã được hồi sinh phải không?

– Phải, năm ngoái ông ta được Thầy cứu sống nên thường đem cá đến biếu.

– Giết người đàn ông đó!

– Ngài nói gì vậy?

– Người chết thì nên yên nghỉ.

Dứt lời, Amenosa giương súng bắn chết người đàn ông.

– Ngài điên rồi sao? Anh ta hoảng sợ hỏi.

– Ta đã nói rằng ta đến đây để vạch trần thứ phép màu đấy, và chính ngươi đã nhờ ta làm điều này. Người thực sự nghĩ nơi này bình yên sao? Không, thực ra ngươi đã nhận ra rằng thứ phép màu đó không bình thường chút nào. Trông ngươi không có vẻ đủ dũng cảm để đối diện với sự thật. Hành động của ngươi làm ta chắc chắn một điều, ngươi không tin ta. Ta cũng không có ý đặt niềm tin vào ngươi. Biến đi! Đừng cản trở ta!

Chàng trai ngã khụy xuống đất và bắt đầu kể:

– Hòn đảo này, năm ngoái đã xảy ra đại dịch. Hầu hết người dân đều chết cả. Tôi may mắn sống sót vì khi đó tôi đang ở trong đất liền. Nếu như những lời ngài nói là thật, làm ơn hãy cho tôi thấy chân tướng sự thật.

Sau đó là diễn biến của một cuộc tàn sát lớn, Amenosa nả súng vào bất cứ sinh vật nào đi bằng hai chân. Thất thần, chàng trai cứ đứng đó tự tra vấn chính mình vì sao lại nhờ người đàn ông cuồng sát này giúp đỡ, chắc chắn anh ta đã phạm sai lầm. Anh ta dần dần không còn biết phải tin vào điều gì, không dám tin vào sự việc đang thấy trước mắt, không biết mình đã làm đúng hay sai, hối hận vô cùng vì nghĩ rằng mình đã phạm sai lần rất lớn khi nhờ người đàn ông kia giúp đỡ trong khi điều mà ông ta làm là giết từng người, từng người ông ta gặp trên đường.

Những người mà Thầy của anh ta đã dùng phép màu cứu sống. Anh ta bắt đầu nhớ lại những điều mà Thầy đã làm cho dân làng trên đảo, những điều anh ta ngờ ngợ rằng nó thật không bình thường. Anh ta nhớ lại những khoảnh khắc khó hiểu mà anh bất chợt bắt gặp được, những lúc anh cảm thấy không thoải mái khi bên cạnh Thầy và câu nói thường trực đầu môi mỗi khi có người chết được đưa đến nhà ông ta. Lo gì, họ sẽ không chết đâu.

Anh ta nhớ lại những kỷ niệm hạnh phúc bên cạnh chị gái của mình, nếu không nhờ Thầy hồi sinh cho chị anh, làm sao anh có thể sống nổi đến giờ này. Từ khi Thầy đến nơi này, hòn đảo gần như biến thành thiên đường. Nhưng anh vẫn không sao thoát khỏi cái cảm giác ngợ ngờ, cái cảm giác có điều gì đó không đúng đang xảy ra mỗi lần anh ngước nhìn bầu trời của hòn đảo. Anh bỗng dưng nhớ lại có một lần, Thầy anh bắt anh bứng rễ cây độc Mandragora và nghe tiếng nó gào thét đến đau tai. Đây là loại cây mà khi nhổ lên, rễ của nó sẽ hét rất to và người đó sẽ chết ngay lập tức.

Anh ta hỏi Thầy rằng ông ta thực sự muốn anh nhổ nó lên sao, ông ta đã trả lời rằng nếu anh chết thật ông ta vẫn có thể hồi sinh cho anh. Anh ta cảm thấy ớn lạnh. Anh ta dần nhớ lại đằng sau cái vẻ ngoài dịu dàng, cốt cách thư sinh mà Thầy thể hiện là đôi mắt mang đầy tà khí, đằng sau những cử chỉ ôn hòa, đáng mến là điều gì đó rất ám muội, đằng sau những phép màu được Thầy tạo ra là sự thần bí đến khó chịu. Anh chưa bao giờ hiểu được Thầy anh đang nghĩ gì.

– Xin hãy dừng tay, đừng giết người nữa. Một người phụ nữ xuất hiện và anh ta nhận ra đó là chị gái mình. Anh sực tỉnh và cảm thấy hoảng loạn.

– Đừng bắn, đó là chị gái tôi.

– Ta sẽ không giết cô ấy. Ta sẽ để ngươi tự làm. Dùng cây súng ta đưa cho ngươi đi. Nếu ngươi muốn biết được sự thật thì đây chính là cách ngươi đối diện với sự thật.

Anh ta khóc. Làm gì có sự thật nào, chỉ có hòn đảo này mới là thật. Nơi này rất bình yên, không thể có sự thật nào khác nữa. Anh nghĩ đến Mandragora, nó là loại thảo dược giúp con người cảm thấy thư thái, giúp con người thấy được những gì mà họ muốn thấy, quên hết đau đớn và sống trong ảo giác mà họ luôn mong đợi. Lúc này, có nên suy nghĩ nhiều đến vậy không? Mọi rắc rối đều sẽ tan biến. Giống như lúc trước, Thầy đã hồi sinh cho chị gái anh. Anh nghĩ đến Thầy anh…

– Thầy, tất cả mọi thứ trên đảo này đều là giả hay sao?

– Sự thật, quan trọng đến vậy à? Nếu con cảm thấy vui, thật hay giả đâu có ý nghĩa gì. Thầy chỉ muốn giải thoát con người ra khỏi tuyệt vọng. Nếu con muốn biết nỗi đau thật sự, ta sẽ cho con thấy.

Trong cơn đau khổ tột cùng, anh ta đã chạm đến đáy của sự tuyệt vọng và hiểu ra rằng đây là sự thật mà anh không hề mong đợi. Bầu trời phủ đầy mây đen, không còn ánh nắng. Cây cối xác xơ chỉ còn mấy nhánh khô trụi lá, rải rác xương người lẫn trong đó là mớ quần áo rách rưới, và tóc. Làng mạc nơi từng rất bình yên và đẹp đẽ như thiên đường giờ đây chỉ còn là những đống đổ nát, xiêu vẹo, tiêu điều, là những đống gạch vụn không một con người nào có thể ở được. Tất cả những thứ anh đang nhìn dường như đã xảy ra từ lâu lắm rồi.

– Ta đã làm cho tên Đại phu đó biến mất. Đây mới là sự thật, hắn ta lừa gạt mọi người và nói đó là phép màu. Hắn phá vỡ quy luật tự nhiên và tự hài lòng với điều đó. Mọi thứ phải được trả về đúng nơi của nó. Ngươi đừng khóc, họ sẽ phải cám ơn ngươi rất nhiều.

Giờ đây, sau khi đã thực sự có thể nhìn thấy chân tướng của phép màu, anh mỉm cười trong làn nước mắt:

– Vẫn còn một thứ chưa biến mất, tôi. Lẽ ra tôi phải giống như mọi người. Nếu đấy là bệnh dịch, tại sao tôi không hề gì? Tôi cũng giống như mọi người, tôi tự lừa dối chính mình.

– Chẳng có gì đáng hổ thẹn cả, con người rất yếu đuối vì vậy luôn tin vào những điều phi thường.

Anh ta nghĩ đến Thầy trước khi bóp cò ngã xuống.

– Thầy nghĩ sự cứu rỗi đối với con người là quan trọng nhất nhưng con lại nghĩ rằng điều quan trọng nhất là chúng ta nên tin tưởng lẫn nhau hơn là tin vào thần thánh.

 

Quyên Quyên

“Thế hệ gấu bông” và những “chàng cao bồi nhỏ tuổi”

Featured image: July Buồn

 

Việc đi lại nhiều nơi giúp tôi tích lũy được nhiều kiến thức và trải nghiệm về các vùng đất cũng như văn hóa, con người ở các vùng miền khác nhau. Rất nhiều khi tôi tự hỏi bản thân rằng cuộc sống của trẻ em thành thị và nông thôn có gì khác nhau, các điều kiện sống của thành thị và nông thôn ảnh hưởng đến việc phát triển bản thân các em như thế nào? Do đó, tôi viết bài này để thỏa mãn sự tự vấn trên của tôi.

Tôi đã trải nghiệm cuộc sống tại hai thành phố lớn nhất cả nước – Sài Gòn và Hà Nội cũng như sinh ra và lớn lên tại vùng quê nghèo, thuần nông nghiệp Hà Tĩnh, là con nhà nông chính gốc. Hiện tại, tôi ở thành phố Pleiku, nhưng làm việc tại một xã nông nghiệp xa nhất thuộc thành phố, sáng đi chiều về. Đó là điều kiện thuận lợi để tôi thực hiện bài viết này. Tuy nhiên, để thực tế nhất, tôi đi sâu và phân tích cũng như lấy ví dụ về cuộc sống của trẻ em thành thị ở Pleiku và trẻ em ở xã tôi đang làm việc với những nét điển hình nhất. Bài viết này không nhằm mục đích phân biệt, ủng hộ phía nào, chỉ là nói ra quan điểm và trải nghiệm của tôi về vấn đề này để độc giả tiện so sánh, đánh giá.

Trong phạm vi bài viết, tôi chỉ xin nêu ra sự khác nhau về việc học tập và các kĩ năng cuộc sống của trẻ em thành thị và trẻ em nông thôn, theo quan điểm của riêng tôi, giới hạn trong điều kiện hiện tại của đời sống và giáo dục Việt Nam.

Về học tập

Học sinh ở thành thị thường phải học hai tới ba ca một ngày, bao gồm cả học thêm, có khi là 7 ngày trên một tuần. Điều kiện học tập tốt. Không phải lao động, chỉ cần tập trung vào việc học là ok. Các thầy cô giáo nặng trách nhiệm với học sinh, vì thành tích của các em liên quan đến nhiều thứ của họ.

Tuy nhiên, điều kiện tối ưu đó dễ dẫn đến việc thụ động của các em, làm cho các em nghĩ rằng không biết học cho mình hay học cho cha mẹ, học cho thầy cô. Trạng thái tâm lý này sẽ khiến các em có thái độ đối phó, thiếu trách nhiệm với việc học của mình.

Một vấn đề phải nhắc đến, đó là nạn học thêm ở thành phố. Tôi hỏi mấy đứa em họ của tôi đang học ở Pleiku, rằng chương trình học thêm có khác chương trình chính khóa không, chúng trả lời rằng khác nhiều chứ anh, có nhiều nội dung không dạy chính khóa mà các thầy cô “để dành” dạy thêm. Cũng theo các em, học thêm có cái lợi là nhiều khi đi học thêm thầy cô sẽ cho biết nội dung bài kiểm tra ngày mai, có khi chỉ là thay số thôi. Do đó, em nào không đi học thêm sẽ gặp bất lợi trong thi cử và thành tích. Chính vì học thêm nhiều nên về nhà các em gần như không phải học bài, chỉ học bài mấy môn kiểm tra miệng.Thằng em họ tôi học kì vừa rồi được học sinh giỏi, nó kể rằng lớp tổng số 40 đứa thì có trên 30 đứa được học sinh giỏi, còn lại gần như được tiên tiến hết!!! Chính vì vậy, có nhiều vấn cần phải bàn liên quan đến thực chất năng lực của học sinh thành thị.

Còn ở dưới xã tôi làm việc, có hai trường phổ thông, do ít học sinh nên tổ chức ghép cả học sinh tiểu học và trung học cơ sở vào một trường. Các em thường học một buổi, còn một buổi phụ giúp gia đình làm vườn cà phê, chăn bò. Các trường chỉ tổ chức dạy phụ đạo cho học sinh yếu và bồi dưỡng học sinh giỏi, các thầy cô giáo không tổ chức dạy thêm như trên thành phố. Sự đầu tư vào học tập hạn chế. Dĩ nhiên chất lượng học tập các em không thể so với bạn đồng lứa ở thành phố, cơ hội cho các em vào các trường cấp 3 ngon lành ở thành phố sẽ hạn chế hơn nhiều.

Một thực tế là các vùng quê nghèo như các tỉnh ở miền Bắc, miền Trung lại có số lượng sinh viên theo học các trường đại học chính quy ở Việt Nam khá cao nếu xét về tỉ lệ. Như trường Học viện Hành chính cơ sở Tp. Hồ Chí Minh mà tôi từng học, riêng sinh viên quê ở vùng Thanh-Nghệ-Tĩnh đã chiếm trên 30% sĩ số cả lớp. Các bạn không có điều kiện tốt nhưng ý chí, sự nỗ lực cũng như ý thức tự học rất tốt. Như vậy, chưa hẳn điều kiện tốt thì sẽ học giỏi, chưa hẳn thành tích học phổ thông tốt thì sẽ thi vào đại học với số điểm cao (với giáo dục Việt Nam hiện nay, thước đo chất lượng giáo dục phổ thông vẫn đang là số điểm thi đại học của học sinh).

Về bề nổi, điều kiện và chất lượng học tập của trẻ em thành thị rõ ràng nổi trội hơn nhiều so với trẻ em nông thôn. Nhưng đối với các em ở nông thôn có ý thức tự học và chịu khó, cộng với sự tâm huyết của giáo viên, sẽ không có sự thua kém nhiều lắm đối với các bạn thành phố. Với lại, bệnh thành tích của giáo dục chúng ta vẫn là một căn bệnh nan y. Cũng không thể khẳng định học giỏi, bằng cấp đẹp có thể đảm bảo hoàn toàn một tương lai tốt sau này của các em. Một con người thành công cần rất nhiều thứ: kiến thức, kỹ năng, đạo đức…. Việc bắt các em đầu tư quá nhiều vào học tập sẽ hạn chế đến việc đầu tư cho những thứ khác để hoàn thiện bản thân. Nhất là với việc chương trình học một đằng, đi làm một nẻo như hiện nay.

Về kỹ năng cuộc sống

Một em học sinh nông thôn, con của anh bạn tại xã tôi làm việc, học lớp 4, có thời gian biểu một ngày như sau: Sáng dậy sớm, nấu cơm, nấu nước cho cả nhà, cho gà ăn, sau đó đạp xe đi tới trường qua quãng đường gần 3 km, đường có gần 2km là đường đất, mùa mưa đất trơn chạy xe ngã miết, có con dốc không leo được phải đẩy bộ. Nếu học cả ngày, đưa mì tôm theo, trưa qua nhà nội trú giáo viên xin nước pha mì ăn, chiều học tiếp. Còn nếu học một buổi, chiều về phải đi chăn bò, chăn bò về còn phải chuẩn bị cơm nước cho cha mẹ đi làm rẫy về muộn. Nhìn thằng bé toát lên vẻ khỏe mạnh, lanh lợi, vui vẻ cười nói cả ngày.

Tôi lấy ví dụ về trẻ em thành thị, để thực tế nhất, tôi sẽ mô tả sơ qua về cuộc sống của thằng em họ tôi, học lớp 8 ở Pleiku, và hiện tại tôi đang ở nhờ nhà nó. 6h sáng, công việc đầu tiên của mọi người trong gia đình là kêu nó dậy chuẩn bị đi học, thường mất khoảng 10 phút, cộng với 3 lượt người kêu, khuyến mãi thêm việc lấy giùm nó cái áo lạnh để nó “tung mình” ra khỏi chăn ấm, lò dò bước xuống đánh răng rửa mặt. Sau đó, bố mẹ sẽ làm đồ ăn sáng cho nó, giục nó ăn nhanh để đi học. Đi học đều có người đưa đón, dù nó có xe đạp và nhà cách trường khoảng 200-300 mét. Trong nhà hầu như nó không phải đụng tay vào bất cứ việc gì, nhiệm vụ của nó chỉ là học, do đó dù đã 14-15 tuổi, nó chỉ biết mỗi việc học.

Nhiều lúc tôi muốn dẫn thằng em họ xuống nhà thằng lớp 4 ở dưới xã để biết nó sướng như thế nào và nó lơ ngơ như thế nào, nhưng sợ thằng lớp 4 biết chuyện bực lên nó đuổi đánh thằng nhỏ lớp 8 te tua.

Ở trên là hai ví dụ điển hình về cuộc sống của trẻ em nông thôn và trẻ em thành thị, các trường hợp khác có sự khác nhau về mức độ nhưng cơ bản vẫn mang những nét chính như thế. Trẻ em thành thị có điều kiện học các kĩ năng hiện đại để phát triển bản thân như học các môn năng khiếu (học võ, học đàn…), học thêm tiếng Anh, học các kỹ năng sống khác… Thế nhưng, nhìn học sinh thành thị tôi có cảm giác chúng ngơ ngơ làm sao, khoảng trên 50% các em nhìn đời qua hai mắt kính dày cộp, cùng với túi sách nặng khoảng chục ký trên vai, lờ đờ bước đi. Tôi thường hay gọi học sinh thành thị là “thế hệ gấu bông” vì chúng nhìn như những đứa trẻ, dù đã học lớp 11, 12. Chúng là sản phẩm của sự bao bọc của người lớn. Trẻ em nông thôn thì hạn chế các khoản học hỏi kĩ năng như trên, thế nhưng chúng biết lao động từ nhỏ, biết tự chăm sóc bản thân, biết thông cảm cho những vất vả của cha mẹ, trải đời và nhìn khôn, lanh lợi hơn trẻ em thành thị. Trò chơi phổ biến của trẻ em thành thị là chơi game trực tuyến, còn của trẻ em nông thôn là các trò chơi bám đầy bụi đất như bắn bi, nuôi dế, nuôi gà chọi… Do đó, trẻ em nông thôn giữ được sự hồn nhiên vốn có của tuổi thơ hơn trẻ em thành thị, chúng cũng sẽ tự hào và có nhiều kỉ niệm hơn về thời thơ ấu của mình.

Tôi không hiểu nhiều bậc phụ huynh thành thị nghĩ gì khi bao bọc con em quá kĩ như vậy, liệu họ có bón được từng thìa cơm cho con họ cả đời? Con cái sau 18 tuổi sẽ xa gia đình, đi học hoặc đi làm. Chúng sẽ lấy gì để tự lập khi chỉ biết mỗi việc đánh răng? Tôi thấy trẻ em nông thôn tự lập và thích nghi tốt hơn khi xa cha mẹ, có lẽ phần lớn do chúng trải qua cuộc sống thuở nhỏ như tôi mô tả ở trên.

Kết

Nội dung bài viết này thuộc về góc nhìn và suy nghĩ của tôi, do đó, sẽ không hoàn toàn đúng trong mọi trường hợp. Và chắc chắn sẽ vấp phải sự không đồng tình của rất nhiều độc giả sống ở thành thị. Có thể trường hợp của họ là riêng khác, cũng có thể do họ quá bảo thủ khi tôi nói đúng sự thật của họ và con em họ. Và như đã nói ở đầu bài viết, tôi không phân biệt cũng như không “tô hồng” hay “bôi đen” các nội dung để phục vụ cho quan điểm của mình, cũng như không cho rằng trẻ em thành thị hay nông thôn hoàn hảo hơn. Nội dung bài viết mang tới các bạn các thông tin khách quan, qua đó, cộng với suy nghĩ và trải nghiệm của mình, các bạn có thể tự đánh giá, kết luận vấn đề.

“Không ai chọn cửa để sinh ra”, vậy với những đứa trẻ sinh ra đã là dân thành thị hoặc dân nông thôn, phụ huynh làm thế nào để các em có một tương lai tốt hơn với hoàn cảnh hiện tại của mình?

Theo tôi nghĩ, ngoài việc trang bị các điều kiện cần thiết cho việc học tập và cuộc sống các em. Chúng ta nên để con cái tự học những bài học cần thiết, cho chúng tiếp xúc dần với cuộc sống bên ngoài để chúng trưởng thành và có ý thức tự lo lắng cho bản thân, để chúng sống cuộc đời của chúng. Cuộc sống và tương lai là của các em, chứ không phải của chúng ta, vậy nên đừng can thiệp quá sâu vào. Nên xây dựng các nền tảng, định hướng, đầu tư cho các em phát triển các tố chất bản thân và để các em tự bước đi, chứ đừng bước đi thay các em. Đó là biểu hiện yêu thương và trách nhiệm nhất của các bậc làm cha làm mẹ.

Kết thúc bài viết, tôi xin trích lại ý kiến của Thiền sư Osho trong cuốn sách Hạnh Phúc Tại Tâm của ông thay cho lời kết:

“Theo tôi, việc giáo dục thế hệ trẻ cần được chú trọng ở hai phương diện: một là tinh thần, hai là thể chất. Ngay từ rất nhỏ, việc giáo dục các bạn trẻ không chỉ là giảng dạy chữ nghĩa mà còn giúp họ học cách làm ra sản phẩm nào đó-họ cần học một số nghề thủ công hay rèn luyện một kỹ năng nào đó trong lao động sản xuất. Để tạo sự cân bằng, một nửa thời gian của họ nên dành cho các hoạt động tinh thần và một nửa còn lại dành cho những nhu cầu cuộc sống thiết thực. Nhờ đó, trước khi rời khỏi ghế đại học, họ sẽ không còn là những kẻ mộng mơ, sẽ không phải dựa dẫm người khác để thỏa mãn nhu cầu công ăn việc làm. Họ có thể tự làm ra những thứ họ cần.”

 

Ngựa Hoang
Pleiku, 00h10’ ngày 19/12/2014

Nếu có thể

Featured image: Prohodna Cave, Bulgaria

 

Nếu có thể, ta muốn ta là một người khác
Ta muốn trở nên độc ác để không phải chịu đựng những nỗi đau
Ta muốn trở lại những ngày trước, để làm lại những gì đã khiến ta hối hận thật lâu
Và ta muốn tìm lại chính mình sau bao nhiêu thăng trầm của cuộc sống…

Nếu có thể, ta vẫn muốn giữ lại cho mình một chút hi vọng
Dẫu rằng cuộc sống có chà đạp lên những hi vọng nhỏ nhoi
Ta muốn được một lần sống cho riêng bản thân mình thôi
Ta muốn làm những điều mà người ta cho là điên dại…

Nếu có thể, ta muốn ta cứ đi và đi mãi
Không bao giờ dừng lại giữa dòng đời hối hả những guồng quay
Ta muốn ta sẽ không bao giờ trở lại nơi này
Và ta muốn quên, muốn quên đi tất cả…

Nếu có thể, ta muốn ta được sống như cây cỏ
Ta muốn được rũ bỏ những lo toan
Ta muốn sống với hiện tại, bỏ qua quá khứ và không lo lắng về tương lai
Nếu có thể, nếu như ta có thể…

 

Một Đời Quét Rác

Mỗi cô gái đều xứng đáng được yêu và tôn trọng

Featured image: Rebeca Losada

 

Em thật may mắn

Ngồi trong không gian thật yên bình. 3 giờ 49 phút sáng. Thời gian như đọng lại. Linh tính mách bảo em rằng em không nên ngủ. Em quyết định mở laptop và viết ra vài dòng cho chính mình. Em đã sai khi cho rằng mình độc lập và mạnh mẽ, như cây xương rồng khô trên sa mạc, không cần ai bên cạnh cũng có thể sống và sống khỏe mạnh được.

Cây xương rồng dù tràn đầy nghị lực. Nhưng hình ảnh cây xương rồng có giống em không? Em có muốn mình nhiều gai, trơ trọi, sống tách rời nước, ốc đảo và cây xanh hay không? Cây vẫn sống, nhưng đó có phải là cuộc sống mà chính em mơ ước?

Nhiều người thích xương rồng. Và họ hài lòng và mãn nguyện với hình ảnh xương rồng đó. Em hạnh phúc cho họ. Ban đầu em cũng cảm thấy hạnh phúc cho chính mình. Nhưng thật ra em khác họ. Em đã lầm tưởng mình là cây xương rồng, trốn tránh ốc đảo, xù gai, để tránh mình bị thất vọng một lần nữa. Em lầm tưởng mình là cây xương rồng, nhưng thực ra em là cây cỏ dại – vẫn hoang dã, rắn rỏi, nhưng cần nước và đất đai màu mỡ. Em phát hiện ra, em cần anh.

Em thú nhận rồi đấy, và chỉ một lần này thôi.

Tại sao em cần anh?

Vì anh là nước, là đất đai màu mỡ của em.

Như một lẽ tự nhiên, em chấp nhận bản thân em cần một người đặc biệt, để vui sướng buồn khổ với mình. Em nhận ra cần người khác không đáng để xấu hổ hay là biểu hiện của sự yếu đuối. Cần người khác không phải là bản thân mình không mạnh mẽ, mà là ngược lại. Cần người khác nghĩa là em chấp nhận là chính em. Em có những điểm yếu, em có những nhu cầu được chia sẻ, giúp đỡ, và em dũng cảm thể hiện những điểm đó, với anh.

Hoặc cũng chẳng cần lý do gì cả. Chỉ vì em là một con người thôi, với những nhu cầu cơ bản. Mà bấy lâu nay em biết, nhưng cố tình bỏ quên.

Tại sao em cần anh?

Vì đơn giản thôi, anh à, vì em xứng đáng được yêu thương và tôn trọng. Và vì bởi niềm tin đó, em dũng cảm nói với anh rằng em cũng sẽ yêu thương và tôn trọng anh như thế. Con trai thường thích chở che người phụ nữ của mình. Em chắc cũng giống con trai. Em muốn chở che cho anh, chăm sóc anh, làm anh hạnh phúc, với sự chân thành thuần khiết của mình.

Bấy nhiêu đó đã đủ chưa?

Và lời cuối cùng, dành cho các cô gái của tôi: Mỗi cô gái đều đặc biệt, đều đẹp theo cách của riêng họ. Bạn đã từng nghe ai nói như vậy bao giờ chưa? Nghe xong rồi, cảm giác của bạn như thế nào? Dè bỉu, nghi ngại, chắt lưỡi? Tôi cũng đã từng như thế.

Và rồi tôi nhận ra rằng, ý nghĩa thực chất của câu nói trên nằm ở chỗ: Con người với con người vốn không thể so sánh được với nhau. Tương tự, phụ nữ với phụ nữ, cô gái này với cô gái nọ, cũng chắc chắn không thể so sánh được.

Tôi có nhiều bạn bè. Đôi khi tôi thích chơi với nam hơn. Ở một góc độ nào đấy, nam có so sánh với những người bạn cùng giới, nhưng họ biến sự so sánh thành hành động và phấn đầu trở thành một con người tốt hơn (ít nhất là đối với những người bạn nam của tôi). Còn nữ thì ẩn đằng sau những sự so sánh là sự ghen ghét, đố kỵ, tự ti, không thương yêu bản thân mình.
Tại sao thế các cô gái của tôi?

Ngay ngày hôm nay, ngay giờ phút này, đừng so sánh bản thân mình với bất cứ cô gái nào. Bạn đặc biệt vì bạn là chính bạn. Bạn là người quyết định bạn có đẹp hay không. Không so sánh với người khác, kiên trì theo đuổi hình mẫu bản thân mình muốn trở thành. Tôi không biết những điều này có đủ thu hút người mà bạn mến mộ hay không. Nhưng ít nhất, nó sẽ làm bạn hạnh phúc hơn, bạn bộc lộ con người của mình thoải mái hơn. Từ đó, “chàng bạch mã hoàng tử” mới có thể nhận ra bạn giữa đám đông chứ đúng không?

Bởi vì, mọi cô gái, mỗi con người, đều xứng đáng được yêu và tôn trọng, bởi vì họ là chính họ mà thôi.

Vân Anh

Nếu có du học thì hãy về đây nhé!

Featured image: Smilebeforeyougrin

 

Hãy du học nếu có thể nhưng hãy nhớ một điều đơn giản như thế này “đất nước mình còn nghèo lắm”, không đủ tiền cho trả lương cho những nhân tài đâu. Hãy xóa hết mọi ranh giới chủ nghĩa chỉ còn một chủ nghĩa duy nhất, đó là chủ nghĩa yêu thương dựa trên niềm tự hào của dân tộc “anh em như bát nước đầy, gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.” Trước khi chia sẻ những suy nghĩ này, tôi phép khép lại những hậu trường chính trị, đây là suy nghĩ dựa trên tình yêu của tuổi trẻ đối với đất nước.

Chúng ta cứ tuân theo quy luật phát triển của xã hội, một ngày nào đó sẽ từ cái chưa hoàn thiện đến cái hoàn hiện hơn. Nếu những người đang đương nhiệm làm sai tự khắc họ sẽ đào thải bản thân mình.

Có một lần vô tình xem một bài viết trên Triết Học Đường Phố, với tiêu đề “Đi đi, đừng về”. Tôi cảm thấy thật buồn nếu chúng ta cứ suy nghĩ một chiều như thế, nhưng tôi cũng hiểu lý do tại sao mà người khác lại kêu gọi như thế. Nên trước khi viết bài viết này tôi xin khép lại những lý do ấy với những gì đơn giản nhất. Và đặt câu hỏi tại sao, chúng ta là người Việt Nam, quê hương chúng ta là Việt Nam vậy mà chúng ta không “chết” trên đất mẹ chứ.

Vài ngày trước, tôi có tâm sự với một vài người bạn của mình học tại Hoa Kỳ, định cư tại Hoa Kỳ. Với những câu nói liên quan đến nội dung bài viết này, “Có nên trở về Việt Nam, khi họ có cơ hội ở lại làm việc?” Tôi phân vân không biết phải nói như thế nào để cho họ hiểu, tôi đồng ý nếu ở lại Mỹ họ sẽ có cơ hội phát triển tốt hơn, đời sống tốt hơn.

“Thu nhập trung bình hàng năm của một chuyên gia trong ngành nghề sáng tạo khoảng 137.000 đô la vẫn cao hơn rất nhiều các doanh vẫn cao hơn nhiều doanh nghiệp cỡ trung của Viêt Nam.” – Alan Phan

Nhưng bạn tôi bảo rằng đời sống về tinh thần thì nó lại không như ở quê nhà, chỉ biết đi làm rồi về, áp lực công việc,… đâu như Việt Nam nếu “tao có buồn thì tao có thể gọi điện mày, chạy xe máy qua nhà tao rồi cùng tao dạo phố, café chia sẻ vui buồn cuộc sống chứ.”

Đó là 2 lý do cơ bản là sự khác nhau giữa nước ngoài và Việt Nam. Suy nghĩ của một cuộc sống cá nhân, bình thường, đủ ăn đủ mặc, làm sao để có tiền và hạnh phúc là được. Còn đối với những người trẻ yêu nước muốn thực sự đóng góp cho quê hương thì phải làm sao? Tốt nhất là nên ở lại Hoa Kỳ, vì đó là môi trường có đủ điều kiện để ta phát huy tiềm năng của mình hơn là Việt Nam, nhưng một ngày nào đó khi cảm thấy đủ rồi thì hãy trở về Việt Nam, vì đất nước mình còn nghèo lắm. Chúng ta cũng chẳng cần phải làm những việc gì vĩ mô hay cao cả đâu, nên nhớ một xã hội phát triển không phải là có nhiều người giàu, mà là xã hội mà ai cũng có công ăn việc làm ổn định, kinh tế vĩ mô không giải quyết điều này mà chính là những cơ sở, doanh nghiệp nhỏ giải quyết những tình trạng đó.

Tôi không thích phải giải thích vòng vo, nên nói đơn giản có thế, cũng có thể là tôi viết không hay. Nhưng hãy nhớ những dòng sông nơi có con đò, những cánh đồng vàng khi mùa lúa chín, những cây dừa, cây chuối, lũy tre,… Rồi nhớ Sài Gòn những buổi chiều mưa bất chợt, những cô em gái lả lơi trong tà áo dài trắng. Hãy quên đi, chúng ta là người Việt Nam.

Người trẻ và lối đi riêng cho cuộc đời

Featured image: Andy Fillmore

 

“Mỗi một phút bạn đau khổ là bạn đang đánh mất đi 60 giây để sống hạnh phúc. Mỗi giờ mỗi phút mỗi giây dù làm gì, bạn cũng đều có một sự lựa chọn.”

Cùng một lượng thời gian, bạn đầu tư cho điểm mạnh thì khả năng tạo ra sự khác biệt sẽ lớn hơn là khắc phục điểm yếu. Ý nghĩa của việc khắc phục điểm yếu có lẽ chỉ giúp bạn rèn luyện và vượt qua giới hạn bản thân. Còn không, điều quan trọng là bạn phải tìm ra được điểm mạnh của mình để phát triển nó. Einstein từng nói “Tất cả mọi người đều là thiên tài, nhưng nếu như đánh giá khả năng leo cây của một con cá thì cả đời nó sẽ mãi mãi nghĩ rằng nó là kẻ ngu ngốc.”

Thế nhưng thực tế thì ở trường học, giáo dục thường đánh giá con người dựa trên yếu tố kết quả học tập. Vậy những người có điểm số thấp thì sao? Liệu có nghĩa là họ dốt? Liệu có nghĩa là họ kém? Liệu có nghĩa là họ không thành công? Bộ giáo dục cho thi chung một kì thi quốc gia, nhưng hệ thống trường đại học vẫn còn đó, tức là các em khóa sau, các em sẽ vật lộn vất vả, chiến đấu với học và thi, nhưng thực chất thì trường đại học đâu có đập đi, vào đại học, các em lại vẫn bắt đầu một hệ giáo dục cũ. Thế nên mọi thứ vẫn sẽ chỉ là bắt đầu, thế hệ học sinh cuối cấp, các em có chắc là sẽ chọn đúng trường? Có chắc là sẽ đi được theo thế mạnh? Có chắc là hiểu bản thân và xác định được ước mơ? Hay chăng lại là vòng luẩn quẩn xả hơi sau khi thi đại học, rồi bắt đầu vòng lặp lãng phí thời gian và loanh quanh trong “cái bẫy” của tâm trí khi không xác định được một con đường?

Con người ta, họ đặt ra những con đường mặc định, rồi đặt niềm tin vào đó. Nhưng thật kì lạ, họ vịn vào đó mà bắt thế hệ sau cũng phải tin theo và đi theo. Chẳng hạn phải được điểm cao trong học tập, bằng mọi giá phải đỗ vào đại học. Thế nhưng, điều quan trọng trong quãng thời gian của tuổi trẻ là việc chúng ta sống như thế nào, chứ đâu phải là chúng ta sẽ trở thành ai. Trước khi xây dựng năng lực làm việc, phải học cách xây dựng năng lực làm người, tức nền tảng văn hóa. Bởi vì nếu không có nền tảng văn hóa, khác gì ngôi nhà không có móng, lên cao sớm muộn rồi cũng đổ vỡ.

Có lần mình nghe được câu này “Bi kịch lớn nhất của đàn ông Việt là không biết và không thể làm người bình thường.” Ôi sao mà hay đến thế, thâm thúy đến thế. Người đàn ông bình thường, sống thanh thản, sống trong sạch, biết yêu thương, như thế là bản lĩnh lắm rồi. Còn có tài nhưng thiếu đi cái văn hóa, ôi, cứ chạy theo cái ham muốn của tham, sân, si, lúc lên cao rồi thì ngã cũng đau lắm. Có nhất thiết cứ phải quyền lực cao sang, nhà lầu xe hơi là đẳng cấp đâu. Chính những cái nho nhỏ như dành thời gian nấu bữa tối cho gia đình, ấy mới là bản lĩnh. Vậy nên nhìn những người bình thường, rất đời, rất người, vô tư lự, họ hăng say và đón nhận cái hạnh phúc của lao động, nỗ lực cho đi, ấy thế mà hạnh phúc vô cùng.

Quyền lực là thứ trao tay, đến rồi đi. Nhan sắc là thứ chóng tàn, chả mấy chốc cũng mất, và cuộc đời cũng hợp rồi tan, không tránh khỏi cái quy luật tự nhiên, ấy thế nên làm sao con người ta tìm được cái hạnh phúc và bình an nơi tâm hồn, đó mới là đỉnh cao của hạnh phúc. Để có được điều ấy, có lẽ chỉ có một cách là sống cuộc sống của riêng mình, tại sao lại phải sống vào cái định kiến và niềm tin của xã hội, tại sao lại phải lựa chọn những lựa chọn vốn dĩ là của xã hội, không phải của mình. Tại sao lại phải chạy theo cuộc đua leo cây của loài khỉ, loài vượn trong khi mình là cá? Tại sao không lắng nghe tiếng nói của trái tim? Tại sao không dành thời gian mỗi ngày để làm những điều thực sự ý nghĩa và tìm ra một lối đi riêng cho bản thân mình.

Tư duy lớn, nghĩ việc lớn, nhưng không có nghĩa là không làm những việc nhỏ. Ước mơ xa, chặng đường dài không có nghĩa là không làm tốt những điều ngay trong hiện tại. Nhưng dẫu gì thì cũng vẫn phải là sống cuộc sống của riêng bản thân mình, phải tìm một lối đi riêng để khẳng định bản thân mình.

“Mỗi một phút bạn đau khổ là bạn đang đánh mất đi 60 giây để sống hạnh phúc. Mỗi giờ mỗi phút mỗi giây dù làm gì, bạn cũng đều có một sự lựa chọn.”

Freelancer – Công việc làm nên một tuổi trẻ đầy ý nghĩa

Featured image: Comicbook.com

Tôi nhớ trong một tác phẩm nào đó của nhà văn Phan Việt có đoạn: “Nếu có một thời điểm nào đó trong cuộc sống, mà chúng ta cần phải và nên bị dúi xuống bùn lầy tăm tối, tốt nhất hãy chọn lúc 18 – 25 tuổi, lúc mà bạn có cả sức khỏe lẫn sự dẻo dai, cả hưng phấn lẫn thất vọng, cả niềm tin sắt đá lẫn sự ngoan cố mù quáng, cả sự hiểu biết bằng bản năng và trực giác chưa bị pha tạp lẫn sự tăm tối vì mơ hồ nhận thấy những lực cản của xã hội. Nghĩa là có tất cả mà lại chẳng có gì vững chắc.”

Tôi 20 và tôi chọn xây dựng cho mình một ước mơ người trẻ. Đã là một người trẻ thì chặng hành trình vào đời chắc chắn sẽ vấp phải những chông gai, những đau khổ… nhưng bạn phải vượt qua chính những khó khăn đó để có thể trưởng thành hơn, mạnh mẽ hơn.

Một vài người bạn của tôi nói rằng: “Sau khi tốt nghiệp đại học, tao muốn đi làm nhưng ở đâu cũng cần kinh nghiệm. Ai cho tao kinh nghiệm?” Có một sự thật là trong lớp người trẻ rất nhiều người nói thế. Ai cho bạn kinh nghiệm? Nếu không phải là chính bạn. Vậy làm cách nào để có được kinh nghiệm trong ngành hay nghề bạn yêu thích.

Freelancer chính là một trong những câu trả lời

Bạn thiếu thời gian?

Bạn thiếu những bằng cấp cần thiết để có thể xin một công việc cụ thể?

Và bạn đang cần trải nghiệm để có kinh nghiệm?

Freelancer được gọi để chỉ những người làm việc độc lập và tự do. Họ cung cấp những dịch vụ có phí nhưng không yêu cầu những ràng buộc nào với bên sử dụng dịch vụ.

Freelancer là những ông chủ của chính mình và là người làm những công việc mà họ yêu thích.

Freelancer họ có thể làm gì?

Theo kinh nghiệm của tôi, thì hiện tại không có một ngành nghề nào là không có freelancer. Những freelancer họ có thể là tất tần tật mọi việc như: thiết kế web, lập trình di dộng, copywriter, coach, kế toán, chăm sóc sức khỏe…

Vậy làm thế nào để trở thành một Freelancer?

Bạn phải là một chuyên gia trong lĩnh vực bản chọn.

Để có thể trở thành một freelancer “lành nghề” thì bạn phải thật sự giỏi lĩnh vực của bạn. Bạn phải làm tốt nhất các công việc mà đối tác giao cho bạn một cách nhanh nhất và chất lượng nhất. Bạn phải sở hữu trong mình khả năng làm nhiều việc (multitasking) vì những việc mà đối tác giao cho bạn không hề đơn giản. Như bạn được giao là một website thì bạn phải biết lập trình, thiết kế đồ họa…..thậm chí bạn còn phải quảng cáo chính website đó.

Bạn phải có khả năng chịu áp lực cao

Thật sự Freelancer là một công việc đòi hỏi một thái độ làm việc và tinh thần trách nhiệm với công việc đó cực kì cao. Một dự án, một sản phẩm bạn tạo ra phải là tốt nhất và nhanh nhất để có thể giao hàng kịp với deadline mà đối tác giao cho.

Bạn phải tạo ra sự khác biệt

Để giỏi hơn người khác, bạn sẽ làm gì? Nhiều người cho rằng phải là tốt hơn người khác. Song, để giỏi hơn người khác bạn phải khác biệt họ. Vì người giỏi có người giỏi hơn, nhưng trong những người giỏi, sự khác biệt sẽ tạo giá trị và định vị bạn đang ở đâu trong hàng nghìn người cùng làm một công việc như bạn.

Bạn phải liên tục học hỏi để có thể giỏi hơn

“Sự học như con thuyền ngược nước, không tiến ắt sẽ lùi.” Có một vĩ nhân nào đó đã nói thế. Freelance cũng vậy, bạn phải liên tục trau dồi bản thân để có thể giỏi hơn. Bạn phải giỏi hơn để có thể đảm nhiệm những công việc khó hơn và nâng cao chất lượng sản phẩm mà mình tạo ra. Bạn phải tinh tế và bắt đầu từ những việc nhỏ nhất. Triết lí Kaizen của Nhật Bản nói rằng “Khi bạn làm những việc nhỏ một cách tốt nhất, bạn sẽ gặt được những kết quả thật sự to lớn”.

Bạn phải thật tỉnh táo

Trong nghề Freelancer có rất nhiều góc tối. Có những lần đối tác bạn “hủy hợp đồng” mà không báo trước, gửi tiền trể và thậm chí là không gửi……. Bạn hãy bình tĩnh và tìm cách giải quyết. Bạn hãy tìm những nơi uy tín và có hợp đồng để tránh lép vế trước pháp luật. Bạn cũng nên dùng đến các dịch vụ của ngân hàng và thỏa thuận về tài chính trước khi chấp nhận làm.

“Nếu có một thời điểm nào đó trong cuộc sống, mà chúng ta cần phải và nên bị dúi xuống bùn lầy tăm tối, tốt nhất hãy chọn lúc 18 – 25 tuổi, lúc mà bạn có cả sức khỏe lẫn sự dẻo dai, cả hưng phấn lẫn thất vọng, cả niềm tin sắt đá lẫn sự ngoan cố mù quáng, cả sự hiểu biết bằng bản năng và trực giác chưa bị pha tạp lẫn sự tăm tối vì mơ hồ nhận thấy những lực cản của xã hội. Nghĩa là có tất cả mà lại chẳng có gì vững chắc.”

Dù tuổi trẻ có những khó khăn, freelancer có những cám dỗ và mặt trái. Nhưng đã là tuổi trẻ thì hãy dám sống và trải nghiệm. Hãy sống và viết lên những trang viết của tuổi trẻ của bạn là “Yes! I did it!”

 

Lê Trường An